Άγιοι Δέκα: Παραδοσιακό καφενείο που σύχναζαν οι βρακοφόροι το 1920

Το νεοκλασικό αυτό κτίριο βρίσκεται στην κεντρική διασταύρωση της αγοράς του χωριού των Αγίων Δέκα

Ηταν το πλέον παραδοσιακό καφενείο της εποχής του (1920 και μετά) που σύχναζαν οι βρακοφόροι και οι αγωγιάτες της κάτω ρίζας.

Εκεί που ειναι το σήμα για παρκάρισμα και το δοχείο απορριμάτων (ανάμεσα περίπου) υπήρχε μια τεράστια μουριά που έκανε άσπρα μούρα.

Την εποχή της καρποφορίας μπορεί να ήμασταν και και δέκα κοπέλια απάνω να ξεγελάσουμε την πείνα μας.

Εκεί έδεναν και οι αγωγιάτες τα μουλάρια που έφερναν από τα γύρω χωριά σακοραφοραμμένα τα τσουβάλια το στάρι ή κριθάρι και περίμεναν να ρθει του Πηρούνη το φορτηγό να φορτώσουν για τη χώρα (Ηράκλειο) με οδηγό το Γιώργη (Τον Τίγρη)και βοηθό το Γαρλέτο το Γιάννη.

Ιδιοκτήτης του κτιρίου και του καφενείου ήταν ο Φιλιπποσταυρής (Σταύρος Παυλάκης) ένας άντρας με ύφος, λεβέντης, θυμόσοφος και καλαμπουρτζής που άλλοτε είχε ζωσμένο το κανεβάτσι (πετσέτα) στο μεταξωτό ζωνάρι ή πεταμένο στο ώμο για να σκουπίζει τα τεζιάκια (στρογγυλά σιδερένια τραπεζάκια), από τα σκουπίδια που δημιουργούσαν οι καβαλίνες από τα μουλάρια και τα μούρα που έπεφταν.

Ευτυχώς είχε σαρνίτσι (υπόγεια δεξαμενή) που υπάρχει ακόμη εντός του κτιρίου, και έβγαζε με την ντουλούμπα νερό και ξέπλυνε το χώρο, τότε δεν υπήρχε άσφαλτος ούτε πεζοδρόμια.!!

Σήμερα είναι χωρίς σκεπή όπως φαίνεται στη φωτο και θεωρείται διατηρητέο υπό την προστασία της αρχαιολογίας!

Για να μαθαίνουν οι νεώτεροι!

του Απόστολου Πηρουνάκη