Η «μάχη της Κρήτης», το τελευταίο οχυρό ΣΥΡΙΖΑ

Η Ντόρα Μπακογιάννη, πρωτότοκη θυγατέρα του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, επιστρέφει στην Κρήτη διεκδικώντας την έδρα που είχε ο πατέρας της στα Χανιά από το 1946 έως το 1981 (με την εξαίρεση των ετών 1967-1977)

«Να γκρεμιστεί το γιοφύρι και να πέσεις στο ποτάμι», είπε ένας χωρικός στην Ντόρα Μπακογιάννη όταν περπατούσε επάνω σε μια ετοιμόρροπη ξύλινη γέφυρα στην Ευρυτανία λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου 1989. Hταν οι πρώτες εκλογές στις οποίες ήταν υποψήφια βουλευτής, στη θέση του συζύγου της Παύλου Μπακογιάννη που είχε δολοφονηθεί από τη «17 Νοέμβρη» στις 26 Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς. «Δεν έπεσα στο ποτάμι, έχτισα στη θέση του μια τσιμεντένια γέφυρα και κάθε φορά που περνάω θυμάμαι πάντα αυτή την ιστορία», λέει σε όσους τη ρωτούν για το πρώτο της εκλογικό βάπτισμα που έγινε μέσα σε τόσο αντίξοες συνθήκες.

Τριάντα χρόνια μετά, η πρωτότοκη θυγατέρα του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη επιστρέφει στον δικό της τόπο καταγωγής, στην Κρήτη, και διεκδικεί την έδρα που είχε ο πατέρας της στα Χανιά από το 1946 έως το 1981 (με την εξαίρεση των ετών 1967-1977). Η μετακίνηση στην Κρήτη μπορεί να ήταν σχεδόν επιβεβλημένη για να αποφευχθεί μια εικόνα συνωστισμού στην Αθήνα πολιτικών της οικογένειας, αφού ο Κώστας Μπακογιάννης εξελέγη πρόσφατα δήμαρχος Αθηναίων και ο Κυριάκος Μητσοτάκης διεκδικεί σήμερα την πρωθυπουργία. Ωστόσο, η επιστροφή στην Κρήτη έχει ταυτόχρονα μια ιστορική διάσταση αφού οι πρόγονοι της κυρίας Μπακογιάννη πρωταγωνιστούσαν στα πολιτικά δρώμενα της νήσου ήδη από τον 19ο αιώνα. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ήταν εγγονός του ιδρυτή του Κόμματος των Ξυπόλυτων Κωνσταντή Μητσοτάκη και της Κατίγκως Βενιζέλου, αδελφής του Ελευθερίου Βενιζέλου. Το Κόμμα των Ξυπόλυτων παρέλαβε ο Βενιζέλος και το μετονόμασε σε Κόμμα Φιλελευθέρων το 1910, όταν μετακόμισε από την Κρήτη στην Αθήνα και εγκαινίασε τη θυελλώδη διαδρομή του στην εθνική πολιτική.

H βενιζελική κληρονομιά

Η Ιστορία διαγράφει κύκλους. Ο Μητσοτάκης γεννήθηκε το 1918 στη Χαλέπα Χανίων, στο σπίτι όπου το 1878 υπογράφηκε η «Σύμβαση της Χαλέπας» με την οποία η οθωμανική διοίκηση παραχώρησε τα πρώτα δικαιώματα στους Κρήτες. Στη Χαλέπα, στην πλατεία Θερίσου, αποφάσισε να κλείσει την προεκλογική εκστρατεία της η κυρία Μπακογιάννη στις 5 Ιουλίου 2019.

Οι εκλογές στην Κρήτη ποτέ δεν ήταν περίπατος για την Κεντροδεξιά. Η βενιζελική κληρονομιά πήγε στην Ενωση Κέντρου και μεταπολιτευτικά στο ΠΑΣΟΚ. Σήμερα η Κρήτη, τουλάχιστον με βάση τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών, μοιάζει να είναι το τελευταίο οχυρό του ΣΥΡΙΖΑ, που έχει κληρονομήσει και διατηρεί ένα σεβαστό τμήμα από την παραδοσιακή δύναμη του ΠΑΣΟΚ. Από την άλλη πλευρά, οι δεσμοί της οικογένειας Μητσοτάκη με την Κρήτη καθιστά την αναμέτρηση σημαντική και για τα δύο μεγάλα κόμματα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρέθηκε στο Ηράκλειο στις 23 Ιουνίου και ο Αλέξης Τσίπρας την 1η Ιουλίου. Η κυρία Μπακογιάννη δεν περιορίστηκε στα Χανιά αλλά ηγήθηκε της προσπάθειας και περιόδευσε για τη Νέα Δημοκρατία σε ολόκληρη την Κρήτη. Το Ρέθυμνο και το Λασίθι «βάφτηκαν μπλε» στις ευρωεκλογές. Στα Χανιά η διαφορά από τον ΣΥΡΙΖΑ περιορίστηκε στο 2%, αλλά στο Ηράκλειο το κυβερνών κόμμα προηγήθηκε με διαφορά οκτώ μονάδων. Συνολικά στην Κρήτη ο ΣΥΡΙΖΑ προηγήθηκε με λιγότερο από 4%. Στην Πειραιώς το αποτέλεσμα αξιολογήθηκε θετικά. «Στην αρχή της προεκλογικής εκστρατείας οι μετρήσεις στην Κρήτη ανέφεραν διψήφια διαφορά», λέει πρόσωπο που συμμετέχει στον στρατηγικό σχεδιασμό του κόμματος.

Στις αυριανές εθνικές εκλογές ανοικτή είναι η έκβαση στα Χανιά ενώ στους υπόλοιπους νομούς αναμένεται να επαναληφθεί η σειρά των ευρωεκλογών. Στα Χανιά η Ν.Δ., εφόσον είναι πρώτο κόμμα πανελλαδικά, αναμένεται να εκλέξει τρεις βουλευτές και ο ΣΥΡΙΖΑ έναν, ανεξάρτητα από την τελική σειρά στον νομό. Η κυρία Μπακογιάννη φαίνεται να έχει προβάδισμα στη σταυροδοσία, αλλά κοντά της ακολουθεί ο Μανούσος Βολουδάκης, ενώ σκληρή είναι η μάχη για τη μία έδρα του ΣΥΡΙΖΑ ανάμεσα στον Γιώργο Σταθάκη και τον Παύλο Πολάκη. Στο Ηράκλειο, από τη Νέα Δημοκρατία ξεχωρίζει η υποψηφιότητα του Λευτέρη Αυγενάκη και από τον ΣΥΡΙΖΑ του εκ Ποταμιού προερχόμενου Σπύρου Δανέλλη. Στο Ρέθυμνο κατεβαίνει υποψήφιος με τον ΣΥΡΙΖΑ ο νυν βουλευτής και υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός και από τη Νέα Δημοκρατία ο Ιωάννης Κεφαλογιάννης. Στο Λασίθι εκλέγεται ο Γιάννης Πλακιωτάκης, που έχει διατελέσει μεταβατικός πρόεδρος της Ν.Δ. το 2015.

«Υπουργός Κρήτης»

Η προεκλογική περίοδος δεν ήταν εντελώς ανέφελη. Πέρα από τις τοπικές τριβές ανάμεσα σε μεσαία στελέχη, την επικαιρότητα απασχόλησαν συνθήματα μίσους με επίκεντρο τη «17 Νοέμβρη» που γράφτηκαν στην είσοδο των γραφείων της κυρίας Μπακογιάννη. Η υποψήφια βουλευτής άσκησε αμέσως μήνυση, την οποία όμως απέσυρε όταν έμαθε ότι οι τρεις δράστες ήταν ανήλικοι. Οι Κρήτες αναμένουν από την Ντόρα Μπακογιάννη να είναι «υπουργός Κρήτης» της νέας κυβέρνησης και η ίδια δεν προβλέπεται να τους διαψεύσει. Στις ομιλίες της αναφέρεται σε μια νέα εποχή ανάπτυξης για την Κρήτη δεσμευόμενη να παίξει κεντρικό ρόλο για την επιτάχυνση όλων των φιλόδοξων έργων στο νησί. Η καλή σχέση που διατηρεί με τον Σταύρο Αρναουτάκη, που επανεξελέγη περιφερειάρχης Κρήτης με την υποστήριξη του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΙΝΑΛ, αποτελεί εγγύηση για μια εποικοδομητική συνεργασία με κερδισμένους τους Κρητικούς.

Οι άνθρωποι της πρώην υπουργού καθόλου δεν αποκλείουν η Ν.Δ. να κερδίσει –έστω στο νήμα– την πρώτη θέση στις εθνικές εκλογές όχι μόνο στα Χανιά, αλλά σε ολόκληρη την Κρήτη, όπως ακριβώς έγινε, στο νήμα, στις εκλογές του 1989 στην Ευρυτανία. Μια πρωτιά της Ν.Δ. στα Χανιά, αλλά και στην Κρήτη συνολικά, είναι κάτι εξαιρετικά δύσκολο και αν τελικά επιτευχθεί, δεν θα έχει ιστορικό προηγούμενο. Ακόμα όμως κι αν δεν συμβεί, γεγονός είναι ότι ποτέ στη μεταπολίτευση η Ν.Δ. δεν έφτασε να έχει στην Κρήτη αυτή την εκλογική επιρροή, όπως ήδη καταγράφηκε στις ευρωεκλογές.

kathimerini.gr