Η διάλεκτος σε ολόκληρη την Κρήτη είναι η δημοτική
Υπάρχει μια τακτική στην Κρητική διάλεκτο η χρήση του φαινομένου της έκθλιψης, και η αφαίρεση φωνηέντων
Με την τακτική αυτή διακόπτεται η αλληλοδιαδοχή φωνηέντων του τερματικού της προηγούμενης και του αρχικού της επομένης λέξης που προκαλούν χασμωδία.
Με την απόσπαση του ενός και την εγκατάσταση εναλλαγής φωνήεντος συνεπάγεται ε υ φ ω ν ι α.
η επιμονή της Κρητικής ντοπιολαλιάς στο φαινόμενο αυτό, κάνει τον Κρητικό λόγο πιο απλό, πιο λακωνικό, πιο εύηχο, πιο εύπλαστο πιο γραφικό αλλά και πιο ποιητικό!
Εδώ τώρα έγκειται και η ομορφιά των Κρητικών λαογραφικών και των ποιητικών κειμένων.
Δεν είναι τυχαίο που ο Καζαντζάκης είχε πάρει 7 παγκόσμια λογοτεχνικά βραβεία. και ο Ερωτόκριτος είναι ποίημα παγκοσμίου κύρους και μάλιστα βγήκε στην εποχή του μεσαίωνα στην εποχή του ευρωπαϊκού σκοταδισμού…
Θα αναφέρω μερικά παραδείγματα για του λόγου το αληθές…
αλαργ’απου τη μάνα μου και τσ’εδικους μ’αθρωπους. εδω γλιτώνουμε 3 χασμωδίες. Θα λέγαμε, αλάργο από τη μάνα μου και από τσι εδικούς μου αθρώπους.
Χάρισμα το’χου ντα πουλιά τ’ανέμου να κλουθουνε. χαιρομ’απου’μαι Κρητικός, κι όπου σταθώ το λέω. Μια αφαίρεση και διο εκθλιψεις.
Ανε γ-κοιμάσαι αμοναχό να’ρθω παράγγειλε μου.
Απου’χω γω στη γλάστρα μου…
Κουράγιο απ’την αγάπη σου παιρν’η καρδιά κι αντέχει…
Απου’γκαψ’ η γι-αγαπη μου… απου’χω γω στη γλάστρα μου…
μ’εχου’στσ’αγαπης ζαλη.
Δε βλεπ’απο’νομη σου….γιατι’μαθε στη λευτεριά που του χαρίζει φύση.
Να λοιπόν γιατί πολλοί λάτρεψαν την Κρητική διάλεκτο, μαζί ένας κι εγώ, και ακόμα περισσότερο την Κρητική και λαογραφική ποίηση!
Γεώργιος Χουστουλάκης
Ακολουθήστε το Cretanmagazine στο Google News και στο Facebook
