Connect with us

ΙΣΤΟΡΙΑ

Η σφαγή Τούρκων Ρέμπελων στο σπίτι του Ρετζέπ Αγά από Ρωμιούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Η   σφαγή Τούρκων ρέμπελων στο σπίτι του Ρετζέπ αγά από Ρωμιούς


Το κείμενο που παραθέτουμε σαν ιστορικό, είναι προϊόν διάσωσης που βασίστηκε σε  πολύ παλιές μαρτυρίες  Γαλιανών, που οι περισσότεροι ήταν μέσα στα γεγονότα. Δεν είναι ιστορικά τεκμηριωμένο απλά βασίζεται στις μαρτυρίες αυτές, που λένε τα παρακάτω.
>Το διάστημα που κατοίκησε ο Ρετζέπ  αγάς   στον πύργο του στη Γαλιά, δεν ήταν μεγάλο, γιατί ωστόσο είχε αρχίσει ο μεγάλος ξεσηκωμός των Κρητικών το 1866.
Με την ανοχή του Σουλτάνου, οι πασάδες της Κρήτης, των Χανίων Αρίφ,  και Ηρακλείου Σερί, εξαπέλυσαν τούρκους και τουρκοκρητικούς  μουφτίδες, αλλά  και τουρκαλβανούς, που ήταν όλοι τους ρέμπελοι, και σχημάτισαν «πατούλιες» (ομάδες) των 10 και 20 ατόμων , που γύριζαν στην ύπαιθρο αρματωμένοι, και όποιο χριστιανό έβρισκαν μπροστά τους τον σκότωναν!

Το κέρδος τους ήταν να υφαρπάζουν και να διαγουμίζουν ότι έβρισκαν, μετά από κάθε λεηλασία.

Πήγαιναν κυρίως σε μικρά χωριά ή μετόχια, και έσφαζαν όλους τους κατοίκους!

Έκαναν δηλαδή ότι έκαναν και στην υπόλοιποι Ελλάδα αντίστοιχες τούρκικες μικρές ομάδες,  οι λεγόμενοι και  «ζουρίδες».

Αρματωμένοι σκότωναν αδίσταχτα τους πάντες, άνδρες γυναίκες, ακόμα και εγκύους και παιδιά στα μετόχια αυτά! Άρπαζαν και βίαζαν γυναίκες και κοπελιές, λεηλατούσαν τα σπίτια, στα οποία στο τέλος τους έβαζαν φωτιά! Με τη φωτιά στο σπίτι, καιγόντουσαν και οι σκοτωμένοι  μαζί με τα νοικοκυριά τους, έτσι για να μη φαίνεται το μέγεθος της λεηλασίας τους!

Μια τέτοια  ληστοσυμμορία, είχαν συγκροτήσει κάποιοι μαχαιροσφάχτες τούρκοι από το χωριό  Κούρτες, και κάψανε με τον ίδιο τρόπο το χωριό Παναγιά, το Μορόνι, τη Πλουτή, τον Βρέλη κλπ.

Τη συγκεκριμένη  «πατούλια»  αποτελούσαν 15 άτομα.  Αφού έκαψαν τα παραπάνω χωριά, γυρνούσαν στη συνέχεια όλη τη Μεσαρά, και μετά πήγαν και σ τη Πάνω Ρίζα.

Και εκεί  έκαναν τις ίδιες σφαγές,  αρπαγές και λεηλασίες. Είχαν γίνει ο φόβος και ο τρόμος όλης της Μεσαράς!

Στη περιοχή της Γαλιάς που λέγεται «Πόδε Βίκος», είχαν νοικιάσει από τον  Ρετζέπ αγά καμιά δεκαριά Βοριζανοί βοσκοί, και είχαν φτιάξει εκεί στα μαντριά τους, και είχαν και από ένα μικρό σπιτάκι για  να στεγάσουν τις οικογένειές τους.  Έτσι είχε δημιουργηθεί και εκεί ένα μικρό μετοχάκι, όπου διέμεναν χειμώνα καλοκαίρι.

Ένα βράδυ πήγε η πατούλια των ρέμπελων τούρκων στη Πόδε Βίκο, και έσφαξαν όλους όσους βρήκαν εκεί, ακόμα και τα μικρά μωρά στη κούνια, ακόμα και τους σκύλους!

Λεηλάτησαν όλα τα σπίτια, πήραν ότι βρήκαν χρήσιμο και φαγώσιμο, τα φόρτωσαν στα μουλάρια και γαϊδούρια που βρισκόταν στο μετόχι.

Άνοιξαν μετά και τα μαντριά, και πήραν και όλα τα αιγοπρόβατα που είχαν οι σφαγμένοι  πλέον βοσκοί, τα έβαλαν μπροστά τρείς τούρκοι, και τα πήγαν στις Κούρτες.

Η πατούλια συνέχισε σε άλλη πορεία, και όταν θα επέστρεφε στις Κούρτες,  θα τα μοίραζαν μεταξύ τους.

Όταν τελείωσαν τη σφαγή  και λεηλασία στη Πόδε Βίκο οι τούρκοι «ζουρίδες», ξημερώματα πέρασαν  και στη Γαλιά,  και επισκέφθηκαν το σπίτι του Ρετζέπ αγά, που ήταν γνωστό, πως  όποιος τούρκος πέρναγε από τη περιοχή, εύρισκε φιλοξενία, φαγητό και για ύπνο σε αυτό το αρχοντικό από τον Ρετζέπ αγά.

Εκεί μαζευόταν  συνήθως  κατά καιρούς διάφοροι περαστικοί τούρκοι, όπου  τρώγοντας και πίνοντας λέγανε τα κατορθώματά τους!

Έτσι έκανε και η τωρινή πατούλια που πήγε εκείνη την ημέρα.  Πράγματι ο αγάς τους φιλοξένησε με τον καλύτερο τρόπο! Εκείνοι το έριξαν στο γλέντι και στο φαγοπότι, για να  γιορτάσουν  το κατόρθωμα με τη σφαγή στη Βίκο!

Το γεγονός της μάζωξης εκείνης  στο σπίτι του Ρετζέπ αγά μαθεύτηκε πολύ γρήγορα, και οι Βοριζανοί  «χαίνηδες» (αντάρτες) που γνώριζαν τη καταστροφική μανία αυτής της ομάδας,  κινητοποιήθηκαν άμεσα και δυναμικά!

Οι χαίνηδες  πήραν τη μεγάλη απόφαση της εξόντωσης  και εξολόθρευσης  ολόκληρης αυτής της καταστροφικής  ληστοσυμμορίας των τούρκων, που λεηλατούσε αδίσταχτα τους Χριστιανούς.

Νωρίτερα οι χαίνηδες είχαν φροντίσει να έχουν επαφές με χριστιανούς του κάμπου, για τις κινήσεις της συγκεκριμένης συμμορίας, και να ειδοποιηθούν  τη κατάλληλη  στιγμή,  και εκείνοι μετά με μια ξαφνική έφοδο να τους αφανίσουν!

Έτσι η ευθύνη για την ενημέρωση των Βοριζανών, έπεφτε πλέον στους Γαλιανούς χριστιανούς – πρώην Βοριζανούς.

Μόλις οι Γαλιανοί έμαθαν για τη «ξωμονή» της συμμορίας  στο σπίτι του Ρετζέπ αγά, μαζεύτηκαν να συζητήσουν για το θέμα. Το συζήτησαν και αποφάσισαν να δράσουν άμεσα!

Συμπτωματικά  όμως εκείνη τη βραδιά, στην Απόλυχνο, ένα μικρό χωριό ανατολικά, γινόταν ένας γάμος!

Παντρευόταν ο Κακουτοκιώργης (Γιώργης Ν. Παπαδάκης) Βοριζανός, και αδερφός του Μαραγκού (Εμμ Ν. Παπαδάκη).

Ο Κακουτογιώργης, είχε καλέσει όλους τους φίλους του και συγγενείς του από τα Βορίζα, που πολλοί από αυτούς ήταν χαίνηδες, και καταδιωκόμενοι από τους τούρκους.

Ο Μαραγκός δεν είχε πάει στο γάμο του αδερφού του, λόγω της παρουσίας των τούρκων στη Γαλιά.

Φοβόταν μήπως πάνε οι τούρκοι και του αφανίσουν την οικογένεια του, γιατί ήταν και αυτός καταδιωκόμενος.

Ήξερε όμως για τη παρουσία των Βοριζανών στην Απόλυχνο, και το είπε στους Γαλιανούς, που είχαν κινητοποιηθεί μαζί με αυτόν.

Από κοινού, αποφάσισαν  να στείλουν άνθρωπο στην Απόλυχνο, να ενημερώσει τους  Βοριζανούς  Χαίνηδες  για το τι σκοπεύουν να κάνουν.

Πράγματι πήγε ο άνθρωπος και τους ενημέρωσε με κάθε λεπτομέρεια.

Οι χαίνηδες  στην Απόλυχνο το συζήτησαν μεταξύ τους, και αποφάσισαν μόλις νυχτώσει, να έρθουν στη Γαλιά.

Έδωσαν όμως και οδηγίες, τι πρέπει να κάμουν οι Γαλιανοί μέχρι να νυχτώσει, και έως ότου φτάσουν και εκείνοι .

Ο άνθρωπος που πήγε και ενημέρωσε τους Γαλιανούς, ήταν ο νεαρός τότε Σφεντιλογιώργης, στον οποίο και του έδωσαν από το γάμο να κρατεί  «διό γουλίδια ψητό κρέας», και τις οδηγίες, από τους χαίνηδες να πάρει από τη Γαλιά  «μια νταμουζάνα παλιό κρασί», και μαζί με το μεζέ, να τα πάει κάποιος «πεσκέσι» στους τούρκους, εκ μέρους του γαμπρού (δήθεν). Η οδηγία ήταν σαφής, να προσπαθήσει με το μεζέ και το κρασί αυτό,  να τους δίνει να πίνουν όσο μπορούν περισσότερο, μέχρι σε σημείο  «να μην μπορούν να σταθούν όρθιοι»!

Σαν ήρθε ο νεαρός στη Γαλιά, οι Γαλιανοί  με τον ίδιο τον νεαρό Σφεντιλογιώργη, τον έστειλαν πράγματι να πάει το πεσκέσι  με το κρέας στους τούρκους, και τον είχαν προμηθεύσει και με μια μεγάλη νταμιτζάνα κρασί! Έτσι πήγε στο σπίτι του Ρετζέπ αγά.

Τα πήγε πράγματι όλα στους  τούρκους, και εκείνοι ενθουσιάστηκαν από το «δώρο» του γαμπρού, και άρχισαν να τρώνε το μεζέ,  και να πίνουν το μαρουβά κρασί με τις κούπες!

Ο Σφεντίλης,  δόστου και τους γέμιζε τις κούπες, και εκείνοι το κατέβαζαν μονορούφι!

Κατά τα μεσάνυχτα, είχε αδειάσει η νταμιτζάνα με το κρασί , και ο Σφεντίλης τους ρώτησε:

-«Να πάω να σας σε φέρω ακόμη λίγο κρασί?»|

-«Όι γιατί ήμαστε ξενύχτηδες, και θέμενε να κοιμηθούμε και μιαολία»! Απάντησαν οι τούρκοι.

Ωστόσο όμως, ήταν όλοι τύφλα στο μεθύσι, και μάλιστα μερικούς τους είχε πάρει ήδη ο ύπνος εκεί που καθόταν!

Ο Ρετζέπ αγάς είχε δίπλα στο  διόροφο σπίτι του, και ένα μικρό σπιτάκι δύο δωματίων, και έστειλε εκεί την οικογένειά του να κοιμηθεί, για να μην είναι  στα πόδια των μεθυσμένων τούρκων.

Τα μεσάνυχτα πήγε και ο ίδιος εκεί και κοιμήθηκε, αφού πρώτα είχε βάλει ένα τούρκο βοσκό του, για φύλακα στη πόρτα του σπιτιού του, για παν ενδεχόμενο.

Ωστόσο είχαν έρθει από την Απόλυχνο στη Γαλιά από το γάμο  του Κακουτογιώργη  12 Βοριζανοί, πλήρως αρματωμένοι, και πήγαν και κρύφτηκαν στο σπίτι του Μαραγκού.

Εκεί ειδοποιήθηκε να πάει και η Γαλιανή  πατούλια, και ενσωματώθηκε με τους 12 Βοριζανούς.

Τη Γαλιανή πατούλια, αποτελούσαν οι παρακάτω:

1)Εμμανουήλ Νικ. Παπαδάκης (Μαρακός)
2) Ιωάννης Στυλ. Ζαχαριουδάκης  (Ντουιντογιάννης)
3)Μιχαήλ  φαν. Χουστουλάκης  (Σγουράφος)
4)Γεώργιος  Χρόν. Χρονάκης  (Χρονογιώργης)
5)Γεώργιος Εμμ Χουστουλάκης ( ο μετέπειτα Ρετζεπογιώργης και  προπάππους μου)
6)Γεώργιος Ιωαν.Νικολούδης (Νικολογιώργης) από Μονόχωρο.

Η μεγάλη επίθεση!

Αφού λοιπόν συγκεντρώθηκαν όλοι, άρχισαν να κάνουν σχέδια, το πώς θα δράσουν.
Πάνω στην ώρα ήρθε και ο Σφεντιλογιώργης  «ο κεραστής», και τους ενημέρωσε, πως οι τούρκοι είχαν αδειάσει  όλη τη  «νταμερτζάνα» με το κρασί,  και πως είχαν ήδη γίνει  όλοι τύφλα στο μεθύσι! Τους είπε επίσης πως είχαν « ξαπλάρει όλοι πέρα πόδε» στον οντά και ροχάλιζαν, και ότι ο Ρετζέπ αγάς  είχε πάει στο διπλανό  σπίτι σε ένα δωμάτιο να κοιμηθεί μαζί με την οικογένειά του . Τους είπε επίσης και για το φύλακα φρουρό που έβαλε ο αγάς  στη πόρτα της σκάλας να  τους γνοιάζεται όλο το βράδυ μαζί και το σπίτι.

Τότε αφού  δεν είχαν λύση να ανέβουν από τη φυλασσόμενη σκάλα, η μοναδική λύση ήταν να ανέβουν από τα δύο παράθυρα από τη πλευρά του δρόμου με μια ψηλή ξύλινη σκάλα.

Έψαξαν αλλά δεν βρήκαν πουθενά σκάλα, μάλιστα τόσο ψηλή!.

Ο οντάς του αγά, είχε διό μικρά παράθυρα από τη πλευρά του δρόμου, και οι τούρκοι τα είχαν ανοιχτά, γιατί έκανε λίγο ζέστη εκείνη τη βραδιά.

Έτσι μετά από ένα επιτόπιο σχέδιο  έκαναν το εξής:

Πήγαν δύο, οι πιο  γεροδεμένοι και ψηλοί και στάθηκαν ένας από κάτω από  κάτω από κάθε ένα  παράθυρο, και ανέβασαν στους ώμους τους από ένα άλλο όρθιο ψηλό άνδρα, που τελικά ίσα που έφθαναν με τα χέρια τους και ακουμπούσαν στο πρεβάζι  των  δύο παραθύρων!

Οι υπόλοιποι έβγαλαν τα στιβάνια τους, και βοηθώντας ο ένας τον άλλο, σκαρφάλωσαν στην «ανθρώπινη σκάλα», και τρύπωναν αθόρυβα στον οντά,  με τα μαχαίρια τους  στα δόντια!

Ανέβηκαν συνολικά 13 άτομα! Εκείνο το βράδυ είχε πανσέληνο, και από τα παράθυρα έμπαινε  λιγοστό μεν  φώς στον οντά, αλλά εύκολα  διάκριναν τους κοιμισμένους τούρκους ληστοσυμμορίτες!

Κάποιος  κατόπιν προσυμφωνημένης  συνεννόησης,  έδωσε το σύνθημα με  κάποιο νόημα, και τότε όρμησαν αστραπιαία, και σε λίγα λεπτά τους είχαν σκοτώσει όλους!

Κατεβαίνοντας τη σκάλα για να φύγουν, βρίσκουν το τούρκο που είχε αφήσει για φύλακα ο αγάς, να κοιμάται ακόμα  ακουμπισμένος με τη πλάτη στη πόρτα, χωρίς να έχει πάρει χαμπάρι το παραμικρό!

Τον σκότωσαν και αυτόν, άνοιξαν τη πόρτα, πήγαν και φόρεσαν τα στιβάνια τους, και αμέσως εξαφανίστηκαν!

Κρύφτηκαν σε συγγενικά ή φιλικά σπίτια της Γαλιάς, και ουδείς ήξερε το παραμικρό για το συμβάν, και  ποιος σκότωσε τους τούρκους!

Η μανία όμως των Βοριζανών  για τους συγγενείς τους που είχαν σκοτωθεί  στη Βίκο, δε ξεθύμανε!

Επίθεση στου Ποταμίτη !

Έτσι,  μαζεύτηκαν το επόμενο βράδυ μαζί με τους Γαλιανούς, και πήγαν στου Ποταμίτη το Μύλο.  Από την απέναντι πλευρά του ποταμού, και λίγο παρακάτω προς τη Φανερωμένη,  υπήρχε ένα τούρκικο μετόχι, και έμεναν καμιά δεκαριά οικογένειες που καλλιεργούσαν τις γύρω περιουσίες, που κυρίως είχαν καταπατήσει.

Γύρω στα μεσάνυχτα έκαναν επιδρομή στο Μετόχι αυτό, και σκότωσαν όλους, μικρούς και μεγάλους.

Επίθεση στη Κέραμο

Αλλά και πάλι δε «χόρτασαν»! Το επόμενο βράδυ, η ίδια πατούλια πήγε και στις Κούρτες!

Στις  Κάτω Κούρτες στην άκρη, υπήρχε ένας μικρός οικισμός που λεγότανε Κέραμος.

Εκεί στον οικισμό αυτό, τούρκοι και ρωμιοί, είχαν μερικά εργαστήρια αγγειοπλαστικής, και εκεί έφτιαχναν πιθάρια, σταμνιά, τσουκάλια κλπ.

Οι τούρκοι είχαν και τα σπίτια τους εκεί, και έμεναν μόνιμα με τις οικογένειές τους.

Οι ρωμιοί  όμως έμεναν λίγο πιο πέρα σε ένα οικισμό , το λεγόμενο Φαρί, απόσταση ένα χιλιόμετρο.

Εκεί πήγαιναν  κάθε βράδυ για φαγητό και για ύπνο οι ρωμιοί κεραμοποιοί.

Η πατούλια των Γαλιανοβοριζανών έκανε επιδρομή τη νύχτα στο Κέραμο,  και σκότωσε όλους τους  τούρκους κατοίκους, εκδικούμενοι τη σφαγή στη Βίκο, από Κουρθιανούς τούρκους.

Το πρωί που πήγαν οι τούρκοι της περιοχής στο Κέραμο, και βρήκαν όλους τους  συμπατριώτες τους σκοτωμένους!

Βρήκαν όμως και ένα αγοράκι στη κούνια να κλαίει.! Δεν το είχαν δει οι Βοριζανοί και αυτό ήταν το μόνο που γλύτωσε!

Ένα αγοράκι τυχερό… από κούνια!

Οι τούρκοι της περιοχής γνώριζαν ότι ο πατέρας του μωρού είχε στη Θεσσαλονίκη ένα αδερφό μεγαλέμπορο άκληρο, και ο αγάς της περιοχής αγγάρεψε ένα τούρκο με τη χανούμη του, τους έδωσε  το μωρό και λεφτά για το ταξίδι, να  το πάνε στη Θεσσαλονίκη  και  να το παραδώσουν στον αδερφό του πατέρα του!

Ο τούρκος  εκείνος στην Θεσσαλονίκη,  αφού δεν είχε παιδιά, με ιδιαίτερη χαρά υιοθέτησε το παιδί του αδερφού του.

Όταν το παιδί μεγάλωσε το πήγε στη Τουρκία σε ένα σχολείο εσώκλειστο για να το σπουδάσει.

Σαν τέλειωσε τις σπουδές του το παιδί, είχαν περάσει και  μερικά χρόνια, ο θείος του στη Θεσσαλονίκη είχε ήδη πεθάνει.

Έτσι το παιδί δεν ήθελε να ξαναγυρίσει στη Θεσσαλονίκη, και προτίμησε να πάει εθελοντής  στη προσωπική φρουρά του Σουλτάνου.

Ως έξυπνος και μορφωμένος πλέον, ανέβηκε γρήγορα τα αξιώματα, και έφθασε και μέχρι το βαθμό του στρατηγού!

Αυτό το παιδί, έγινε αρχηγός της επανάστασης των Νεοτούρκων,  κατήργησε το θεσμό του Σουλτάνου, και ίδρυσε τη «Τουρκική δημοκρατία».

Το παιδί αυτό, ήταν ο περίφημος  χριστιανομάχος Κεμάλ  Ατατούρκ, ο οποίος θεωρείτε από τους νεότερους  «πατέρας της Τουρκίας».

Τι απέγινε ο Ρετζέπ Αγάς?

Μετά τα γεγονότα, ο Ρετζέπ αγάς,  φοβήθηκε να παραμείνει στη Γαλιά με την οικογένειά του, γιατί όταν ήρθαν οι συγγενείς των σκοτωμένων από τις Κούρτες να πάρουν τα κουφάρια των νεκρών,  και τον απείλησαν πως θα τον  σκοτώσουν, γιατί δεν τους προστάτεψε!

Έτσι πήρε κρυφά την οικογένεια το υ και πήγε  να κρυφτεί στου Κουσέ σε ένα συγγενή του!

Έστειλε μαντατοφόρο στη Γαλιά, «να πουλήσει ότι μπορεί, σπίτι,  χωράφια πρόβατα, και να του πέψει τα λεφτά, ότι καταφέρει και ξεχαρτζίσει».

Πράγματι πούλησε όλη τη περιουσία του, αλλά κυρίως όσοι βοσκοί νοίκιαζαν τεράστιες εκτάσεις, τις έκαναν καταπάτηση και τα κληρονόμησαν, χωρίς να του δώσουν τίποτα!

Αφού ο Ρετζέπ αγάς μάζεψε κάποια λεφτά, πήγε στο Ηράκλειο. Από εκεί πάλι κρυφά μαζί με την οικογένειά του, πήρε βάρκα και  τους πέρασε στη Τουρκία στο Αϊδίνιο κοντά στη Σάμο

Παραπέρα αγνοείται η ύπαρξή του..

Οι μαρτυρίες  ήταν από παλιούς Γαλιανούς, που ο Μύρωνας Μαραγκάκης ή Μαραγκομύρος  ετών  85  σήμερα, είχε φροντίσει στα νεανικά του χρόνια  από τους κάτωθι ηλικιωμένους κάτοικους Γαλιάς:

Εμμανουήλ Νικ. Παπαδάκης  ή  Μαραγκός ετών 105 τότε.
Νικόλαος Εμμ. Στεφανουδάκης  ή Σαλαμανίκος 80 ετών τότε.
Νικόλαος Σ. Φανουράκης ή Φανουρονικολής  ετών 85 τότε, ήταν οι άνθρωπου που ρωτήθηκαν

Έρευνα ιστορικού – κείμενα  σε επεξεργασία – φωτογραφίες: Γεώργιος Χουστουλάκης

Ακολουθήστε το Cretanmagazine στο Google News και στο Facebook