Connect with us

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Κουκουριτάκης Περικλής (μέρος Γ’)

Δημοσιεύτηκε

στις

Είχαμε ξεκινήσει δυο θέματα και στο παρελθόν, με τη ζωή και το έργο του γιατρού της Μεσαράς Περικλή Κουκουριτάκη, κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του στην υγεία


Σήμερα  θα μας απασχολήσουν οι ρίζες του γιατρού, σε βάθος χρόνου.

Η γενιά των Κουκουριτάκηδων

Θα ξεκινήσουμε το ιστορικό των «Κουκουρητάκηδων», από την αρχή από το 1775, που στο χωριό Γιαννού Δήμου Κουρητών επαρχίας Αμαρίου, γεννήθηκε ο Γιώργης Ρολόγης .
Ο Γιώργης ερχόταν ταχτικά με το γαϊδουράκι του στη πλούσια Μεσαρά, για να πάει τρόφιμα στο φτωχό χωριό του τη Γιαννιού.
Τη δουλειά αυτή, συνέχισε και ο γιός του ο Γιάννης  Ρολόγης ή «Καλός Γιαννιός», ο οποίος κι αυτός με το γαϊδουράκι ερχόταν στο χωριό Πετροκεφάλι,  φόρτωνε διάφορα κηπευτικά και άλλα εμπορεύματα, και άλλα πήγαινε στο σπίτι, και άλλα τα μεταπουλούσε. Όταν ερχόταν στο Πετροκεφάλι, οι ντόπιοι χαιρόταν που τον έβλεπαν, και χαριτολογώντας του έλεγαν: «Καλώς τον καλό Γιαννιό από τη Κουκουρουθιά»!  Κουκουρουθιά λέγεται η περιοχή όπου βρίσκεται το χωριό.  Από τότε  ο Ιωάννης άλλαξε το επίθετο   σε «Κουκουριτάκης».  Λέγεται πως η ονομασία του χωριού προέρχεται από το λατινικό cucuro, που σημαίνει  «ο ταχύς άνθρωπος». Έτσι του έμεινε και το παρατσούκλι ο  «Καλός Γιαννιός»! Πέθανε ο πατέρας του Γιάννη  το 1850, και εκείνος παντρεύτηκε τη… «καλή Φροσηνιά»  από το Πετροκεφάλι, η οποία πέθανε στη γέννα του γιού της Γεωργίου Κουκουριτάκη (1836 – 1880)

Ο Γεώργιος είχε αρκετές γραμματικές γνώσεις, και ήταν τύπος ανήσυχος. Σαν νέος έκλεψε την Αργυρή Μανιαδάκη από το Τυμπάκι. Έκαναν δυο παιδιά, τον Ιωάννη  Κουκουριτάκη (1869 – 1951) και την Μελπωμένη. Επειδή και ο πατέρας του  πέθανε νέος μόλις 44 ετών, ανάλαβε την επιμέλεια του Ιωάννη Κουκουριτάκη ένας θείος του ο Γεράσιμος (αδελφός της μητέρας του), που ήταν Ηγούμενος στη Μονή Οδηγήτριας. Με δαπάνες του Ηγούμενου, ο Ιωάννης  Κουκουριτάκης, έβγαλε το σχολαρχείο, και συνέχισε σε γυμνάσιο του Ηρακλείου, όπου διακρίθηκε για τη φιλομάθεια του. Το 1889 τέλειωσε το γυμνάσιο, και διορίστηκε δάσκαλος από τη Χριστιανική Δημογεροντία, αρχικά στον Χάρακα Μονοφατσίου, αργότερα στη Μητρόπολη Γόρτυνας, και στα Πιτσίδια. Το 1892 γνωρίζει την Μαρία Σκουντή του Μίνωος, από τη γνωστή οικογένεια των «Σκουντίδων», που διακρίθηκαν για την προσφορά τους στην πατρίδα. Ο γάμος τους έγινε 1 Ιουλίου 1893, που έτυχε να είναι η χρονιά της μεγάλης σφαγής του Ηρακλείου. Τότε ο Ιωάννης Κουκουριτάκης ανάπτυξε μεγάλη πατριωτική δράση, σαν πρωτοπαλίκαρο του καπετάν Κόρακα, που ήταν και συγγενής από το σόι της γυναίκας του. Μετέβησαν στον Νομό Λασιθίου για να βοηθήσουν στον αγώνα για την επανάσταση, αλλά εκδιώχτηκαν από το Ιταλικό ναυτικό. Ο Κόρακας του ανέθεσε την παραλαβή φορτίου οπλισμού από τους Καλούς Λιμένες 13 /03 /1897, όπου συνάντησε τους ερχόμενους από την Ελλάδα φοιτητές της Εθνικής Φάλαγγας, του Εθνικού Πανεπιστημίου, απεσταλμένοι του στρατηγού Βύσσου, για συνέχιση του αγώνα. Μετά τις σφαγές των χριστιανών στο Ηράκλειο (Αύγ. 1898), οι Άγγλοι κατέλαβαν τη Μεσαρά, και ο Ιωάννης προσλαμβάνεται  σαν γραμματέας του Έπαρχου Μεσαράς Captain Bogan. Τότε φτάνει στη Κρήτη ο πρίγκιπας Γεώργιος της Ελλάδος, σαν Ύπατος Αρμοστής  Κρήτης. Ο Ιωάννης διορίζεται σαν ταχυδρομικός υπάλληλος, παραμένοντας σε αυτή τη θέση μέχρι την αποστρατεία του το 1932. Κατά τη διάρκεια της θητείας του υπέστη διωγμούς, όπου υπηρέτησε μέχρι τη Πάτρα.

Φοιτητές που αποφοίτησαν από το πανεπιστήμιο της Πάδοβα

Ο Ιωάννης Κουκουριτάκης απέχτησε έντεκα παιδιά, εφτά αγόρια και τέσσερα κορίτσια! Ήταν υπόδειγμα οικογενειάρχη, ενάρετος άνδρας και χρήσιμος υπάλληλος στη Κρητική Πολιτεία. Μετείχε και αυτός στην Μικρασιατική εκστρατεία 1919 – 1922, και για πολλά χρόνια, υπήρξε φίλος του Ιταλού αρχαιολόγου Federico Halbherr ( Frederico Albert), ο οποίος ήταν επικεφαλής της ομάδας ανασκαφών της Φαιστού. Για όσο διάστημα ο Albert βρισκόταν στη Κρήτη, ο Ιωάννης τον βοηθούσε στις δουλειές του, να του βρει εργάτες κλπ.  Λόγω της φιλίας τους ο Αlbert ανέλαβε τις υποτροφίες τριών αριστούχων παιδιών του Ιωάννη, (Ηρακλή, Περικλή, Ραδάμανθου). Ο Ιωάννης  Κουκουριτάκης απεβίωσε στις 6 Νοεμβρίου 1951 στις Μοίρες, όπου και ετάφη. Στις 28 Ιανουαρίου 1959 απεβίωσε και η γυναίκα του Μαρία.

 Δυο λόγια για τη ζωή του Περικλή Κουκουριτάκη

Ο Περικλής, ήταν το όγδοο παιδί, από τα έντεκα παιδιά  της πολυμελούς οικογένειας του Ιωάννη, και γεννήθηκε Φεβρουάριο το 1908 στο Πετροκεφάλι Δήμου Φαιστού, και πέθανε Φεβρουάριο του 1991, σε ηλικία 83 ετών.
Ο Περικλής τελείωσε το πρωτοβάθμιο σχολείο στου Σίβα, επαρχίας Πυργιωτίσης.   Δάσκαλός του ήταν ο Ιωάννης Συγγελάκης, ο οποίος έμελε αργότερα να γίνει και πεθερός του! Αφού τελείωσε τις σπουδές του στο Σχολαρχείο, συνέχισε  τη φοίτηση σε γυμνάσιο του Ηρακλείου, όπου και απεφοίτησε μεταξύ των πρώτων!
Το 1949 παντρεύτηκε την Αικατερίνη Συγγελάκη , μοναχοκόρη του γνωστού παιδαγωγού Ιωάννη Συγγελάκη, και της Αναστασίας  Στεφανίδη από του Σίβα. Μαζί απέχτησαν δυο παιδιά, τον Ιωάννη, του οποίου η μοίρα φέρθηκε σκληρά, και έφυγε νέος  και απροσδόκητα από τη ζωή, σε ηλικία μόλις 33 ετών το 1977. Ακόμα απέχτησαν τον Ορέστη, νυμφευμένο με την Βαρβάρα Πανανού. Ο θάνατος του Ιωάννη συγκλόνισε όλη την οικογένεια, και ουδέποτε ξεπεράστηκε το θλιβερό αυτό γεγονός. Παρ’ όλα αυτά, ο Περικλής και η σύζυγός του, πρόλαβαν να χαρούν τα δικά τους εγγόνια, την Ιωάννα και τον Περικλή, και απάλυναν τον πόνο τους.

Frederico Albert ο επικεφαλής της ομάδας ανασκαφων της Φαιστου

Η γνωριμία του γιατρού με τον αρχαιολόγο  Federico Halbherr

Λόγω της σοβαρότητας του και της προόδου του Περικλή Κουκουριτάκη, ενέπνευσε τον φίλο του πατέρα του Ιωάννη  και αρχαιολόγου Federico Halbherr (Albert),  να τον στείλει μαζί με άλλα δυο αδέρφια του, σε πανεπιστήμια της Ιταλίας. Έτσι με προτροπή του Federico προς τον πρέσβη της Ιταλίας  Comes Alessandro Bostari, πράγματι τα τρία αδέρφια σπούδασαν στα καλύτερα πανεπιστήμια της Ιταλίας, και ο Περικλής Κουκουριτάκης μόλις σε ηλικία 22 ετών και αριστούχος, απεφοίτησε από το Πανεπιστήμιο της Πάδοβα.
Στη συνέχεια εγκαθίσταται στις Μοίρες, όπου ξεκινά να εξασκεί το επάγγελμα της ιατρικής.

Αργυρός Σταυρός

O Ελληνοϊταλικός πόλεμος, και οι διακρίσεις του γιατρού

Η επαγγελματική του σταδιοδρομία θα διακοπεί με την κήρυξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου το 1940, και ο Κουκουριτάκης θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή του μετώπου, με άλλα τέσσερα αδέρφια του.  Στα βουνά της Ηπείρου υπόφερε από βαριάς μορφής κρυοπαγήματα των κάτω άκρων, με αποτέλεσμα να κινδυνεύσει άμεσα με ακρωτηριασμό, και για αυτό χρειάστηκε να νοσηλευτεί επειγόντως στον Ευαγγελισμό.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου ο Περικλής υπέδειξε απαράμιλλο θάρρος και ανδρεία, υπηρετώντας σαν Ανθυπολοχαγός, υπό τις διαταγές των ηρώων πολέμου, Συν/χών Κων/νου  Δαβάκη (διοικητής του), και Μαρδοχαίου Φριζή,  (υποδιοικητής του και  μοναδικός εβραίος αξιωματικός του Ελλ. στρατού) οι οποίοι και τον πρότειναν για παρασημοφόρηση. Πράγματι, το Ελληνικό κράτος, ανεγνώρισε την προσφορά του προς την πατρίδα, και έδωσε στον Περικλή Κουκουριτάκη δυο μεγάλες διακρίσεις!  Το Μετάλλιον Εξαίρετων  Πράξεων στις 25 Μαρτίου 1945, και τον Αργυρούν Σταυρόν, ως διακριθέντα κατά τον πόλεμο. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1948.

Sabin Albert. Ο ανθρωπος που ανακάλυψε το εμβολιο δια στοματος, κρατωντας το χαπι.

Η γνωριμία του γιατρού με τον παγκοσμίου φήμης επιστήμονα Sabin Albert

Οι μεγάλοι επιστήμονες που γνώρισε ο γιατρός, ξένους και έλληνες (Γαρδίκα, Γούτα, Κοκαράκη, Ραπίδη) του έδωσαν τον αέρα και το πάθος να εφαρμόσει τις  μεθόδους τους, όπως έκανε με  τον  Sabin, τον άνθρωπος που ανακάλυψε το εμβόλιο της πολιομυελίτιδας δια στόματος.  Ο Sabin Albert γεννήθηκε στο Μπλιάτστοκ της Πολωνίας με το όνομα Αlbert Seperstein , και η οικογένεια του μετανάστευσε στην Αμερική,  όπου άλλαξε το επίθετο  του σε Sabin. Ειδικεύτηκε στην παθολογία, και χειρουργική, και στις μεταδοτικές ασθένειες.  Εξέλιξε το εμβόλιο της πολιομυελίτιδας , όπου θεωρούνταν ο τρομακτικότερος κίνδυνος  για τη δημόσια υγεία, διότι τότε αυξάνονταν με καταστροφικό ρυθμό. Η χρίση όμως του εμβολίου που ανακάλυψε ο Sabin, εξάλειψε την ασθένεια, κατά 99% παγκοσμίως!
Βραβεύτηκε με μεγάλο χρηματικό έπαθλο, αλλά αρνήθηκε να το παραλάβει, λέγοντας:
«Δεν θέλω η συμβολή μου στην ανθρωπότητα, να πληρωθεί με χρήμα».

Sabin Albert, ο ανθρωπος που ανακάλυψε το εμβόλιο δια στόματος

Ο Sabin πήρε διάφορες διακρίσεις από την Παγκόσμια κοινότητα, εκ των οποίων το Εθνικό Μετάλλιο Επιστημών για Βιολογικές Επιστήμες, καθώς και το Προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας. Απεβίωσε ο 1993 σε ηλικία 87 ετών και η ανθρωπότητα τον ευγνωμονεί.
Τη δεκαετία του ’50, ξεκίνησε η γνωριμία του Albert με τον Κουκουριτάκη, όπου άρχισε με αλληλογραφία!  Βάσει τα λεγόμενα του Κουκουριτάκη, ο Sabin εκδήλωσε μεγάλο ενδιαφέρον  για την περιοχή Μεσαράς. Έτσι στα πλαίσια μιας επιστημονικής περιοδείας του Albert στην Ευρώπη, το Καλοκαίρι του 1951, τελικά ήρθε  και στις Μοίρες μαζί με τη σύζυγο του Silvia, όπου τον ξενάγησε ο ίδιος ο Κουκουριτάκης στα αρχαία ανάκτορα της Φαιστού! Aπό  την ξενάγηση στη Φαιστό, έμεινε έκθαμβος ο Sabin,  και στη συνέχεια στις Μοίρες μετέβησαν στο καφενείο του Κλάδου, όπου του ετοίμασαν σπουδαία και ένθερμη  υποδοχή οι Μοιριανοί  με στρατιωτικό άγημα, ενώ η σύζυγος του γιατρού Κατίνα, καθώς και  οι γυναίκες  Κατίνα Ασλανίδου, και η Κλειώ Κλάδου, ετοίμασαν τραπέζι στην ταβέρνα του Φραγκή Σφακιανάκη, και γλυκά από  το ζαχαροπλαστείο του Λεωνίδα.
Ο Sabin ευχαρίστησε όλους, και στην ομιλία του εξήρε το ήθος του γιατρού Κουκουριτάκη, και το επιστημονικό του έργο.  Επισκέφτηκε κατόπιν το ιατρείο του γιατρού, και εντυπωσιάστηκε από τη λιτότητα του χώρου, και αφού ευχαρίστησε όλους για της υποδοχής που έτυχε, αναχώρησε για το Ηράκλειο.
Με αφορμή τη γνωριμία του γιατρού με τον Sabin, ο Κουκουριτάκης συνέχισε το έργο του με ακόμα περισσότερο ζήλο, και προσπάθησε με περισσότερη επιμονή, να πείσει τους κατοίκους της περιοχής, να κάνουν όλοι το εμβόλιο της πολιομυελίτιδας, που εκείνα τα χρόνια θέριζε την περιοχή.
Οργάνωνε λοιπόν ο ίδιος ομαδικούς εμβολιασμούς, κυρίως σε νεανικό πληθυσμό, και τελικά κατάφερε να εξαλείψει την ασθένεια και από όλη τη Μεσαρά!.

Ιωάννης Γ. Κουκουριτάκης, ο πατέρας του Περικλή

Ο Κουκουριτάκης Περικλής, απεβίωσε στην Αθήνα τον Φεβρουάριο του 1991, όπου και ετάφη, και ακολούθησε και η Αικατερίνη το 1996.
Περισσότερα από 45 έτη, ο Κουκουριτάκης προσέφερε τις πολύτιμες επιστημονικές γνώσεις του στη Μεσαρά. Είχε βαθειά αίσθηση του καθήκοντος προς τον πολίτη, και συνάνθρωπο. Κατάφερε να σώσει πολλές ζωές, και αυτό χάριν στις επιπλέον γνώσεις του, επειδή διάβαζε πολλά επιστημονικά συγγράμματα, και διότι ερχόταν σε επαφή με μεγάλους επιστήμονες. Η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του γιατρού, είναι το γεγονός, πως το όνομά του, εξακολουθεί και σήμερα να μνημονεύεται  στη Μεσαρά, από απλούς πολίτες.

1940 ο Κουκουριτάκης έπαθε κρυοπαγήματα με τον γιατρο που τον κουράριζε

Από τον Ιωάννη Κουκουριτάκη  ξεκίνησε η αγάπη στα αρχαία Ελληνικά ονόματα!

Η φιλία με τον Αρχαιολόγο  Federico, και η σχέση του με τις αρχαιότητες της περιοχής, έκαναν τον Ιωάννη να αγαπήσει το αρχαίο Ελληνικό πνεύμα, και φυσικά και τα αρχαία ονόματα.  Ο ίδιος ο αρχαιολόγος  Άλμπερτ είπε κάποτε στον Ιωάννη:
-Έχετε τόσο ωραία αρχαία Ελληνικά ονόματα και απορώ γιατί δεν συνηθίζετε να βαφτίζετε τα παιδιά σας! Δεν συναντώ κανένα αρχαίο όνομα στην περιοχή!
Έτσι μπήκε στο μυαλό του Ιωάννη η βαθειά επιθυμία και άρχισε να βαφτίζει παιδιά με αρχαία Ελληνικά ονόματα, κάνοντας αρχή από τα παιδιά του, έτσι μετά έκαναν και εκείνα με τα δικά του παιδιά, αλλά και όλα τα βαφτιστήρια τους!
Δεν μπορούσε να μην τηρεί την παράδοση και ο Περικλής Κουκουριτάκης, που και ο ίδιος βάφτισε τον γιό του Ορέστη, και όσα παιδιά από τα δεκάδες βάφτιζε, σε όλα τους έδινε αρχαία ονόματα!  Και ο γιός του Ορέστης  πάλι ,βάφτισε και αυτός τον γιό του Περικλή, και Ιωάννα την κόρη του.

1940 Στον Ευαγγελισμό με κρυοπαγήματα

Μερικά από τα γυναικεία ονόματα που έχει βαφτίσει είναι Ηλέκτρα, Άλκηστις, Ιοκάστη, Ανδρομάχη,  Ιφιγένεια, Αργυρώ,  Αριάδνη,   Αλκμήνη, Ελπινίκη, Κλειώ, Ναυσικά Ξανθίππη, Πηνελόπη, Καλλιρρόη, Ηλέκτρα, ακόμα και Ορέστια! Το Όνομα Ηλέκτρα του άρεσε πολύ, και είχε βαφτίσει τρείς  Ηλέκτρες  μονάχα στις Μοίρες! To ‘φερε βέβαια η τύχη, και ο εγγονός  του Περικλή Κουκουριτάκη έδωσε κι αυτός το όνομα της Κόρης του και δισέγγονο «Ηλέκτρα»!
Από τα ανδρικά, Ηρακλής, Φίλιππος, Ραδάμανθυς, Διογένης, Τηλέμαχος, Τιμολέων,  Αριστοτέλης, Φιλοκτήτης Πελοπίδας, Αχιλλέας, Διογένης, Αγαμέμνων, Αλκιβιάδης, Αλέξανδρος, Αγαθοκλής κλπ.

Για χρόνια είχε μείνει σαν ανέκδοτο, το περιστατικό σε μια βάφτιση, που αφού ο γιατρός έδωσε ένα δύσκολο αρχαίο όνομα για το όνομα του παιδιού, οι γονείς εν τω μεταξύ το ξέχασαν τελείως! Έτσι μεσάνυχτα πήγαν στο σπίτι του γιατρού όπου κοιμόταν , του χτύπησαν την πόρτα λέγοντάς του:
-Μα πως είπες γιατρέ εκείνο το όνομα του κοπελιού μας, που βάφτισες  το μεσημέρι στην εκκλησία? Συγνώμη  γιατρέ αλλά το ξεχάσαμε…

-Ιοκάστη! Απάντησε ο Κουκουριτάκης!

Κείμενο  (από βιβλιογραφίες και μαρτυρίες) – φωτογραφίες: Γεώργιος Χουστουλάκης

Advertisement
Σχολιασε

ΑΦΗΣΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Το πρώτο ελληνικό τρακτέρ που έγραψε ιστορία

Δημοσιεύτηκε

στις

Η ελληνική βιομηχανική ιστορία είναι γεμάτη με ιστορίες επιτυχίας που κινδυνεύουν να ξεχαστούν στο πέρασμα του χρόνου


Αυτό όμως φαίνεται ότι δεν ισχύει για μία τουλάχιστον ελληνική επιχείρηση. Το εργοστάσιο και η εταιρεία δεν υπάρχουν πια, όμως τα προϊόντα της, ακόμη και 60-70 χρόνια μετά συνεχίζουν να λειτουργούν…

Άλλωστε οι Έλληνες αγρότες δεν αλλάζουν συχνά τα εργαλεία τους. Ο Σύνδεσμος Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Μηχανημάτων αναφέρει ότι σήμερα ο συνολικός στόλος των τρακτέρ που είναι σε λειτουργία, εκτιμάται γύρω στα 180.000 μηχανήματα και γενικά καθυστερεί η αντικατάσταση του γερασμένου στόλου, η μέση ηλικία του οποίου πλέον ξεπερνάει τα 26 χρόνια.

Για την εποχή της μάλιστα μια συγκεκριμένη επιχείρηση ήταν ένας ελληνικός κολοσσός που κατάφερε να βγάλει κινητήρες για καΐκια, αντλίες, ακόμη και τρακτέρ.

Ο λόγος για την θρυλική επιχείρηση «Μαλκότση» με τους ντιζελοκινητήρες που λειτουργούν ακόμη και σήμερα και υπάρχουν σε πολλά χωράφια.

Η ιστορία ξεκινάει από το όραμα του Σωκράτη Μαλκότση. Σπουδάζει μηχανολόγος μηχανικός στο ΕΜΠ, από όπου αποφοίτησε το 1919, και στο Πολυτεχνείο της Λιέγης, όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του ένα χρόνο αργότερα. Μεταξύ 1921 και 1924, εργάστηκε στην εγκατάσταση κέντρων αυτόματης τηλεφωνίας στην Αμβέρσα, προτού επιστρέψει στην Ελλάδα και ανοίξει τεχνικό γραφείο.

Το 1934 ξεκινάει δυναμικά. Προχωράει με έδρα τον Πειραιά στις μηχανικές κατασκευές ιδρύοντας, με κύριο μέτοχο την Τράπεζα Χίου, την «Τέχνικα Σ. Μαλκότσης Α.Ε. Γενικών και Τεχνικών Επιχειρήσεων».

Το εργοστάσιο στήνεται στον Πειραιά, στην οδό Παπαστράτου και τα κεντρικά στην Αθήνα, στην οδό Σωκράτους.

Κατά την περίοδο του πολέμου, το μηχανουργείο του Μαλκότση συνεργάστηκε με το Ελληνικό Πυριτιδοποιείο και Καλυκοποιείο του Μποδοσάκη και κατασκεύαζε βλήματα για το Βασιλικό Ναυτικό.

Μεταπολεμικά η εταιρεία αναπτύσσεται και γίνεται μία από τις πλέον δυναμικές της Ελλάδας. Κατασκεύαζε από εξαρτήματα για το σιδηροδρομικό δίκτυο, μέχρι μηχανουργικά δράπανα, ποτιστικές μηχανές και τελικά ένα ολοκληρωμένο ελληνικό τρακτέρ.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1940 οι πολύ μεγάλες μετά τον πόλεμο ανάγκες σε έργα οδήγησαν βαθμιαία τόσο στην αύξηση του αριθμού Διπλ. Μηχανολόγων ΕΜΠ, όσο και στην αύξηση της απασχόλησής τους σε διάφορους τομείς.

Στο εργοστάσιο του Διπλ. Μηχανολόγου Μηχανικού Σ. Μαλκότση, που προπολεμικά λειτουργούσε ως μηχανουργείο, κατασκευάζονταν τώρα εν σειρά μονοκύλινδροι και, σε μικρότερο αριθμό, τετρακύλινδροι κινητήρες Diesel που στα πρώτα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια κάλυπταν τις ανάγκες των αγροτικών αρδευτικών αντλιοστασίων, αλλά και την κίνηση των πολλών μικρών αλιευτικών σκαφών, τις βιοτεχνικές και άλλες συναφείς εφαρμογές με χαμηλό κόστος.

Στη διάρκεια μιας δεκαετίας παρήχθησαν 30.000 κινητήρες 7 και 15 ΗΡ. Στο εργοστάσιο εργάσθηκαν άνθρωποι που έγιναν μετέπειτα Καθηγητές ΕΜΠ και συμμετείχαν επίσης στα έργα των αντλιοστασίων της λίμνης Υλίκης για την υδροδότηση της Αθήνας.

Η αθάνατη μηχανή «Έλσα Μαλκότση»

Το αποκορύφωμα της επιτυχίας για το εργοστάσιο Μαλκότση ήρθε με τη μηχανή ΕΜ ή αλλιώς «Έλσα Μαλκότση».

Ακριβώς όπως ο Emil Jellinek, ο έµπορος αυτοκινήτων που το 1901 έδωσε το όνοµα της κόρης του στους κινητήρες των Daimler-Benz, δηλαδή Mercedes, έτσι και ο Μαλκότσης έδωσε το όνομα της κόρης του στον κινητήρα που έφτιαξε το 1949.

Οι κινητήρες αυτοί μάλιστα λειτουργούν μέχρι και σήμερα!

Οι παλαιότεροι αγρότες γνωρίζουν τον παλιό μονοκύλινδρο, κατακόρυφο, υδρόψυκτο πετρελαιοκινητήρα, ισχύος 10-12 ίππων, ο οποίος σε πολλές περιοχές τις χώρας μας εξακολουθεί να λειτουργεί παραγωγικά, ως σήμερα.

Μέσα στα επόμενα χρόνια ο Μαλκότσης είχε τελειοποιήσει το ομώνυμο τρακτέρ του, το οποίο όμως δεν μπήκε ποτέ σε γραμμή μαζικής παραγωγής.

Τα τρακτέρ, που σχεδιάστηκαν σε συνεργασία με μια βρετανική συμβουλευτική εταιρία, παρήχθησαν για μόνο μερικά έτη, λόγω έλλειψης των χρημάτων, και άλλων προβλημάτων.

Η αντίστροφή μέτρηση φαίνεται ότι ξεκίνησε όταν η βιομηχανία Μαλκότση εκτέθηκε σε υψηλό δανεισμό για να ανταποκριθεί σε μια μεγάλη παραγγελία 1.000 μηχανών για στρατιωτικά οχήματα προς την ΕΛΒΟ.

Όμως η κρατική εταιρεία δεν ήταν συνεπής στις πληρωμές της απέναντι στην ελληνική βιομηχανία με αποτέλεσμα να την οδηγήσει στο λουκέτο.

Τελικά η εταιρεία «Τέχνικα Σ. Μαλκότσης Α.Ε. Γενικών και Τεχνικών Επιχειρήσεων», που στα χρόνια της ακμής έφτασε να απασχολεί μέχρι 350 άτομα, έκλεισε αρκετά χρόνια αργότερα.

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Παιδιά άλλων εποχών τις μέρες των Χριστουγέννων

Δημοσιεύτηκε

στις

Παλαιότερα όλα τα παιδιά περίμεναν με μεγάλη λαχτάρα τις γιορτές


Oι μέρες των εορτών, των Χριστουγέννων, όπως και όλες οι άλλες γιορτές, στους μεγάλους σπανίως πλέον φέρουν κέφι, χαρά και ευτυχία, που να είναι ανάλογη με το κύρος των εορτών, αντίθετα, οι περισσότεροι σύγχρονοι άνθρωποι, νοιώθουν μελαγχολία, αδιαφορία για να κάνουν κάτι σπουδαίο, και στο τέλος της ημέρας δεν αισθάνονται πως χάρηκαν ιδιαίτερα την ημέρα αυτή. Για αυτό η μόνη περίπτωση να μπουν στο κλίμα των ημερών, είναι να «γίνουν» και οι ίδιοι παιδιά, δηλαδή να αισθανθούν σαν παιδιά!

Παλαιότερα όλα τα παιδιά περίμεναν με μεγάλη λαχτάρα τις γιορτές. Μπορεί αυτό σε μας τους πιο παλιούς, να μας έχει μείνει ακόμα κατάλοιπο από τα δικά μας παιδικά χρόνια, και η αιτία, να περιμένουμε με ενδιαφέρον τις γιορτές!

Πράγματι, Χριστούγεννα παλιά σήμαινε «γλέντι» για τα παιδιά! Και για αυτό θα επιβάλλεται να θυμόμαστε τέτοιες μέρες τα παιδικά μας χρόνια, ή να ζούμε τις γιορτές κοντά σε παιδιά, για να μπούμε πιο εύκολα στο κλίμα των ημερών!

Τα σκολιαρούδια παλιά δεν είχαν σκοτούρες, ήταν και που δεν έκαναν μάθημα γιατί έκλειναν τα σχολεία, οπότε έσμιγαν πολλά παιδιά μαζί, και γινόταν πανζουρλισμός! Την τελευταία μέρα πριν κλείσουν τα σχολεία για τις διακοπές των γιορτών, εντολή του δασκάλου προς τα παιδιά, ήταν να γράψουν όλα έκθεση, το πώς πέρασαν τις ημέρες των εορτών!

Έτσι τη μέρα που ξαναγύριζαν στο σχολείο, ο δάσκαλος διάβαζε μια – μια την έκθεση, και έσκαγαν όλοι στα γέλια, από αυτά που διάβαζε, κάποια ήταν αστεία που στη τελική, τα περισσότερα παιδιά έγραφαν σχεδόν τα ίδια, γιατί την ίδια μοίρα είχαν όλα στο χωριό που ζούσαν!

Ο δάσκαλος τη πιο καλή έκθεση του σχολείου, την έστελνε στο Υπουργείο Παιδείας, για να βραβευτεί. Έτσι πολλά παιδιά κέρδισαν έτσι μια υποτροφία σε ανώτερες σπουδές, γιατί τα μισά χρήματα τα έβαζε το υπουργείο, και τα άλλα μισά η κοινότητα! Όλα καλά λοιπόν για τα παιδιά, εκτός από ένα!

Το πρωί των Χριστουγέννων με τη πρώτη καμπανιά, έπρεπε να αφήσουν το ζεστό στρώμα και να ετοιμαστούν για την εκκλησία! Αυτό πολλά παιδιά το έβλεπαν δυσμενών, και δεν σηκωνόταν με τις προτροπές της μάνας, απλά άλλαζαν πλευρό!

Τότε η μάνα τους έλεγε το εξής:

Σήκω παιδάκι μου, γιατί όσα παιδάκια δεν πάνε το πρωί στην εκκλησία θα τα τιμωρήσει ο Θεός, και άμα ποθάνουνε μια μέρα, θα τα βάνουνε να κοιμούνται σε ένα κρεβάτι με καρφιά!

Τι να κάνουν και τα παιδιά, που δεν ήξεραν από τη ζωή, προκειμένου να γλυτώσουν τα …καρφιά, αλήθεια ή ψώμματα, και για καλού κακού, έπαιζαν ένα πηδαράκι, και πήγαιναν να πλυθούν και να ντυθούν! ‘Όσο τα παιδιά πήγαιναν στην εκκλησία, ο πατέρας άναβε τον φούρνο για να βάλει τα χριστόψωμα, και μετά το ταψί με το κρέας στις κλιματόβεργες, και η γυναίκα του ετοίμαζε και τα παιδικά ψωμάκια, τις λεγόμενες «κακαρίστρες», που τα έφτιαχναν με ένα κομμάτι ζύμη, έφτιαχναν ένα πουλί και στο κεφάλι ένα λοφίο! Και τα παιδιά βοηθούσαν και αυτά, και έφτιαχνε κάθε παιδί τη δικιά του κακαρίστρα, και αυτά τα έβαζαν έξω – έξω στο φούρνο.

Τα παιδιά επιτέλους ήταν τόσο ευτυχή που είχαν επιτέλους ότι ήθελαν! Το σπίτι πράγματι μετά τα χοιροσφάγια της παραμονής, είχε από όλα, από σύγλινα, μέχρι τσιλαδιά, τσιγαρίδες, λουκάνικα, απάκια, αμαθιές, χώρια τα ζεστά χριστόψωμα με τις κακαρίστρες, τους κουραμπιέδες, και άλλα χίλια δυο!

Το κρέας του χοίρου θα κρατήσει τουλάχιστο δυο τρείς μήνες, και η λαχτάρα του κρέατος θα σταματήσει προς το παρόν!

Μπορεί να υπήρχε φτώχεια, αλλά αυτό δεν ήταν λόγος να μην περνάνε καλά τα παιδιά κάποτε, γιατί οι γιορτές ήταν λες και τις είχαν φτιάξει πράγματι στα μέτρα των παιδιών!

Στα διάφορα χωριά της Μεσαράς, τα οικονομικά των παιδιών εξαρτώντας βέβαια από την οικονομική άνεση των γονιών, διότι τα περισσότερα είχαν το χαρτζιλίκι τους τα Χριστούγεννα, εξαίρεση δυο τρία παιδιά σε κάθε χωριό, που οι γονείς τους δεν είχαν την οικονομική άνεση να τους δώσουν κάτι. Αγροτικά χωριά όπως η Γαλιά, οι γονείς τα παιδιά τους τα έπαιρναν όλοι στη δουλειά, και βοηθούσαν τις αγροτικές δουλειές, και στη βοσκική. Για να τα ανταμείβουν λοιπόν, τους έκαναν τα περισσότερα χατίρια, και τους έδιναν που και που χαρτζιλίκι, να αγοράσουν τα Χριστούγεννα ότι ήθελαν, μπαλόνια, καραμέλες, ζαχαρωτά και ξηρούς καρπούς. Τα παιδιά που οι γονείς τους ήταν φτωχοί, και επειδή τότε δεν υπήρχαν «Αϊ Βασίληδες», εν τούτοις εκείνα δεν το έβαζαν κάτω!

Έφτιαχναν ένα βαλιτσάκι και μέσα έβαζαν το εμπόρευμα τους, και γύρναγαν στις γειτονιές!

Το μικρό αυτό βαλιτσάκι, πριν το ’40, δεν έβαζαν ζαχαρωτά, γιατί ήταν δυσεύρετα, αυτό έγινε πολύ αργότερα μετά το 60! Το βαλιτσάκι τους είχε σβούρους, τσιμπιδάκια, φουρκέτες, καρούλια, λιβάνι, καρβουνάκια, και γύριζαν όλες τις γειτονιές τις ημέρες των εορτών, φωνάζοντας :

-Ο ψιλικατζής! Έχω κορδέλες παραμάνες καρφίτσες και χτένες! Ή:

Έχω ξυρφάκια, λιβάνι, τσιμπιδάκια κουβαρίστρες!

Έβγαιναν οι γυναίκες στις γειτονιές και ψώνιζαν, γιατί τα είδη αυτά τους έκαναν ανάγκη.

Τα παιδιά αυτά πήγαιναν και στα κοντινά χωριά, αλλά το βράδυ γύρναγαν στην έδρα τους. Τα ίδια παιδιά έκαναν αυτή τη δουλειά μέχρι και μεγάλωσαν και έγιναν είκοσι χρόνων!

Δεν είναι τυχαίο και το τραγούδι του Μουντάκη «Ο Πραματευτής!» που έλεγαν οι στίχοι: «Κουβαρίστρες, βελονάκια, ψιλικά πολλώ λογιώ, τον πλανόδιο θα κάνω, μήπως και τη ξαναβρώ…»!

Βέβαια όταν βγήκε αυτό το τραγούδι, σιγά – σιγά σταμάτησαν οι νεαροί πλανόδιοι να γυρίζουν στα χωριά!

Τα παστέλια τις σησαμόπιτες και τα μαντολάτα, δεν τα έβρισκαν τα παιδιά του ΄20 εύκολα, όμως υπήρχαν βιοτέχνες σε κάποια χωριά, όπως ήταν ο Ρετζεπομανώλης (Εμμ. Χουστουλάκης) στη Γαλιά, που κάποιος τον είχα μάθει, και ήδη από το 1920, έφτιαχνε από όλα, ακόμα και «καραμελάκια με μαντινάδες»! Αυτά ήταν καραμελάκια μικρά από ζάχαρη, και στο κέντρο είχε στριμμένο χαρτάκι με μαντινάδα! Αυτά τα καραμελομαντιναδάκια, τα αγόραζαν οι νέοι και τη μέρα του κλείδωνα! Έπαιρναν από μια φούχτα καραμελάκια, και όταν άνοιγαν τον κλείδωνα, έτρωγαν το καραμελάκι, και διάβαζαν και το μαντιναδάκι στη παρέα!

Τα Χριστούγεννα και γενικά στις μεγάλες γιορτές, ο Ρετζεπομανώλης , πήγαινε έξω από την εκκλησία που σύχναζε ο περισσότερος κόσμος, και δίνοντάς του ένα πενηνταράκι, είχε ένα κουτσουράκι και με ένα τσεκούρι έκοβε κάθε φορά ένα κομμάτι μαντολάτο ή παστέλι, και το έδινε τον πελάτη!

Υπήρχαν βέβαια και οι σφυρίχτρες, τα μπαλόνια, αλλά και οι σβούροι! Τα παιδιά βέβαια είχαν τη τάση να σμίγουν σε παρέες, και να παίζουν διάφορα παιγνίδια, και αγαπημένο τους ήταν εκείνο με τον εξάεδρο σβούρο, που τον έλεγαν και «πάρτα όλα»,!Έλεγαν «παίζουμε πάρτα όλα»?! Κάθε πλευρά του σβούρου έγραφε και άλλη φράση! Έτσι έγραφε: «βάλε ένα», «πάρε δυο», «βάλε δυο» «πάρε ένα» «τα χασες όλα», «πάρτα όλα»!

Μπορεί να παίζανε συνήθως με κουκιά, φασόλες, αλλά ενίοτε και με δεκάρες και πενηνταράκια! Άμα δε κάποιο παιδί του τύχαινε το «πάρτα όλα», χοροπήδαγε από τη χαρά του!

Πολλοί πάντως νοσταλγούν σήμερα τα χρόνια εκείνα, και θα ‘θελαν να τα ξαναζήσουν, παρόλο τη φτώχεια της εποχής!

Κείμενο – φωτογραφία: Γεώργιος Χουστουλάκης

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Τι σημαίνει «Νικολοβάρβαρα»;

Δημοσιεύτηκε

στις

Για ένα παλιό Κρητικό, η λέξη «Νικολοβάρβαρα», είναι συνυφασμένη με τον άγριο καιρό του Χειμώνα, αν μη τι άλλο, είναι η εποχή που αρχίζει ο πραγματικός Χειμώνας!


Και αυτό, γιατί … «Μέχρι τα Νικολοβάρβαρα, ζεστοί κρυγοί ειν’ οι τοίχοι»! Όπως λέει ο λαός μας! Πράγματι, τα πετρόχτιστα σπίτια, ότι και κρυγιότες να είχε κάνει μέχρι τότε, στο σπίτι μέσα δεν έμπαιναν, και αυτό, γιατί οι τοίχοι κρατούσαν ακόμα τη ζέστη του Καλοκαιριού!

Τις ημέρες δε γύρω από τα Νικολοβάρβαρα, «συνορίζονται οι καιροί»!

Μα το βλέπουμε και οι ίδιοι, τη μια έχομε χιονόνερο, την άλλη φυσά με πολλά μποφόρ, σταματά για λίγο, βγαίνει ο ήλιος, ησυχάζουν όλα, και σκέπτεσαι να πας στις ελιές, και ξαφνικά αρχίζει απότομα μια βροχή, και ξαναμπαίνεις στο σπίτι!

Λέγανε οι παλιοί, πως με το «συνοριτό» των καιρών στα Νικολοβάρβαρα, όποιος τελικά καταφέρει να νικήσει στο τέλος, αυτός θα επικρατήσει μέχρι τα Χριστούγεννα!Μα πόσο σοφοί ήταν και πόσο ωραία τα λέγανε οι παλιοί!

Κείμενο: Γεώργιος Χουστουλάκης

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
Advertisement

Facebook

Advertisement

Δημοφιλη