Μέλισσα – ένα «πολιτικό ζώο»

Για χιλιετίες ένα δημοφιλές σύμβολο για την αναζήτηση μιας καλής κοινότητας ήταν η μέλισσα

Πολλοί άνθρωποι ανακαλύπτουν την αγάπη τους για τις μέλισσες. Στη Βαυαρία, χιλιάδες άνθρωποι έχουν ήδη υπογράψει το κείμενο που δημοσίευσαν οι Φίλοι της Μέλισσας για την ανάγκη ενίσχυσης των βιολογικών καλλιεργειών και τη σωτηρία των μελισσών, γράφει η Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ.

Στο Βερολίνο, γράφει η Die Zeit που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο αριθμός των εγγεγραμμένων φίλων της μέλισσας έχει σχεδόν τριπλασιαστεί τα τελευταία δέκα χρόνια και έχει φτάσει τους 1.300. Για τους νεότερους κατοίκους της πόλης, η μελισσοκομία είναι εξίσου καλή με το ποδήλατο ή τα ψώνια στο κατάστημα βιολογικών τροφίμων. Γι’ αυτούς η μέλισσα είναι ίσως το πιο δημοφιλές ζώο μετά τον σκύλο και τη γάτα σήμερα. Πολλές περιβαλλοντικές οργανώσεις αγωνίζονται για τις μέλισσες, προειδοποιώντας ότι απειλούνται με εξαφάνιση, αν δεν αλλάξει το μοντέλο της γεωργίας. «Η μέλισσα δεν είναι μόνο μικρή και αδύναμη, ένα πλάσμα που οι άνθρωποι τους αρέσει να ενδιαφέρονται. Είναι το τέλειο σύμβολο της ανθρωπογενούς φύσης» γράφει η Die Zeit.

«Οι φίλοι μέλισσας σήμερα μπορούν να κοιτάξουν πίσω στην ιστορία για να δουν πόσο μεγάλη ήταν η γοητεία που ασκούσε στους αρχαίους φιλοσόφους η κοινωνία των μελισσών. Από την αρχαιότητα, οι άνθρωποι θαυμάζουν την επιμέλεια και την κοινωνική συμπεριφορά αυτών των ζώων» τονίζει η γερμανική εφημερίδα .

«Συχνά οι μελετητές φαίνεται να γοητεύονται από την ιδέα να χρησιμοποιήσουν το παράδειγμα της μέλισσας για να μάθουν κάτι για τον άνθρωπο. Να μάθουν από την αποικία των μελισσών ως μια σύνθετη οργανωμένη κοινωνία. Αυτό διατρέχει όλο τον αρχαίο κόσμο», εξηγεί στην εφημερίδα που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η κλασική φιλόλογος και βιολόγος Ντομινίκ Μπάρενς.

Για παράδειγμα, στο έργο του «Περί τα Ζώα ιστορίαι», ο Αριστοτέλης ξεχωρίζει τις μέλισσες όσο και τους ανθρώπους στην πολύ μικρή ομάδα των «κοινωνικών ζώων».

Η μέλισσα δεν μπορεί να ζήσει μόνη της, αλλά μόνο σε μια κοινότητα που λειτουργεί στην κατεύθυνση ενός μεγαλύτερου συνόλου, γεγονός που συμπίπτει με τον καταπληκτικό αριστοτελικό ορισμό του ανθρώπου ως κοινωνικού και πολιτικού όντος.

Ο ρωμαίος φιλόσοφος Σενέκας μίλησε μάλιστα για τον «εξανθρωπισμό» της μέλισσας. Η βασίλισσα μέλισσα γίνεται το μοντέλο του καλού ηγεμόνα και στο έργο του “De clementia”, ο Σενέκας θέλει να διδάξει στον νεαρό αυτοκράτορα Νέρωνα τα κριτήρια της καλής διακυβέρνησης, επιλέγοντας ως μοντέλο την κοινωνία των μελισσών. Στο έργο του αυτό ο Σενέκας δείχνει πόσο έντονα η σύγχρονη ηθική, η βιολογική γνώση και η πολιτική ατζέντα επηρεάστηκαν από τη μέλισσα και έκαναν το έντομο αυτό «πολιτικό ζώο». Ότι η βασίλισσα χρησιμοποιεί το στίγμα της σπάνια, είναι για τον Σενέκα το σύμβολο ενός είδους φυσικού δικαιώματος δικαιολόγησης του ήπιου και καλοπροαίρετου βασιλιά. Η Φύση, καταλήγει ο Σενέκας, δείχνει ότι ήθελε ακόμη και ο άνθρωπος ηγεμόνας να παραιτηθεί από τη βία.

Σώστε τις μέλισσες

Στη Γερμανία το κίνημα «Σώστε τις μέλισσες» παίρνει μεγάλες διαστάσεις.

Η μελισσοκόμος Χέλγκε Πάους πρωτοστατεί στην πρωτοβουλία συγκέντρωσης υπογραφών για τις μέλισσες.

Όποιος θέλει να υποστηρίξει την πρωτοβουλία, έχει στη διάθεσή του δύο εβδομάδες για να υπογράψει. Η πρωτοβουλία απαιτεί περισσότερη βιολογική γεωργία και λιγότερα φυτοφάρμακα. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει να προσαρμοστεί ο νόμος για τη διατήρηση της φύσης στη Βαυαρία. Αυτό όμως δεν αρέσει σε όλους. Η Βαυαρική Ένωση Αγροτών προειδοποιεί ενάντια στην επέκταση της βιολογικής γεωργίας. Η Χέλγκα Πάους σε συνέντευξή της στη Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ τονίζει ότι οι μέλισσες είναι απλώς οι εκπρόσωποι όλων των ειδών εντόμων που απειλούνται. Τα έντομα είναι με τη σειρά τους η τροφή για τα πουλιά. Εάν τα έντομα εξαφανιστούν, τα πουλιά επίσης θα υποφέρουν. Επιπλέον, οι μέλισσες είναι υπεύθυνες για την επικονίαση των λουλουδιών και των δέντρων και επομένως είναι σημαντικές για τον φυτικό κόσμο. Άρα το κίνημα «Σώστε τις μέλισσες!» έχει στόχο να σώσει κάτι πολύ περισσότερο από τις ίδιες τις μέλισσες» λέει η Πάους.

Το κίνημα «Σώστε τις μέλισσες» απαιτεί δεσμευτικούς κανόνες για τους αγρότες.

Ο εθελοντισμός από μόνος του δεν αρκεί. Οι αγρότες χρειάζονται επίσης οικονομικά κίνητρα για να καταστούν οικολογικά ενεργοί, διαφορετικά θα βρίσκονται σε μειονεκτική θέση σε σύγκριση με εκείνους που δεν σέβονται τη φύση. Χρειαζόμαστε μια οικολογική γεωργία για τις μελλοντικές γενιές, λέει η Γερμανίδα μελισσοκόμος. Όπως λέει στη S?ddeutsche Zeitung στόχος των Φίλων της Μέλισσας είναι η αύξηση του μεριδίου της βιολογικής γεωργίας από περίπου 9% σε 30 %.