Πώς χτυπά τον ανθρώπινο οργανισμό το άγχος

Η χρόνια έκθεση του οργανισμού στο άγχος, είναι φυσικό να προκαλεί φθορές. Μια καρδιά η οποία λειτουργεί συνέχεια σε υψηλές συχνότητες, χωρίς ιδιαίτερο λειτουργικό λόγο, είναι αναμενόμενο να εμφανίσει νωρίτερα από το αναμενόμενο προβλήματα.

Το ίδιο συμβαίνει και με τα άλλα όργανα, που ελέγχονται από το αυτόνομο νευρικό σύστημα.

Γράφει ο Καθηγητής Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παύλος Σακκάς.

Η αρτηριακή πίεση ανεβαίνει, χωρίς να μπορεί να εκτονωθεί από μια μυϊκή άσκηση, όπως θα γινόταν φυσιολογικά σε μια αντίδραση πάλης ή φυγής. Το αναίτιο μαστίγωμα συγκεκριμένων οργάνων, είναι αναμενόμενο μακροχρόνια να προκαλέσει αλλοιώσεις, τόσο στα αγγεία όσο και στα όργανα που αυτά αρδεύουν.

Βλέπουμε επομένως ότι το χρόνιο άγχος, είναι επιβλαβές όχι μόνο για την ψυχική, αλλά και για τη σωματική υγεία. Επηρεάζονται όλα τα συστήματα του οργανισμού μας. Από το κυκλοφορικό μέχρι το ουροποιογεννητικό. Με το άγχος μάς έρχεται συχνουρία, αλλά και αδυναμία να λειτουργήσουμε σεξουαλικά. Ειδικά μάλιστα στον άνδρα, η επίδραση του άγχους και της κάθε ψυχικής πίεσης είναι καταστροφική. Είναι γνωστή η φήμη που κυκλοφορούσε μεταξύ των νεοσυλλέκτων στον Στρατό, ότι στο στρατόπεδο έβαζαν στο νερό κάποια ουσία, που τους μείωνε τη σεξουαλική ικανότητα. Προφανώς βέβαια ανικανότητα τούς προκαλούσε το άγχος που είχαν οι νεοσύλλεκτοι και όχι οτιδήποτε άλλο συνωμοσιολογικό κατασκεύασμα της φαντασίας τους.

Εδώ άλλωστε κολλάει και η παρατήρηση πολλών γυναικών ότι καλύτερος εραστής είναι ο ανεγκέφαλος εραστής, ή όπως λένε κάποιες, ο «ανέμελος εραστής». Πρέπει να γνωρίζουν άνδρες και γυναίκες, ότι όσο περισσότερο ένας άνδρας προσπαθεί να ικανοποιήσει μια γυναίκα σεξουαλικά και όσο περισσότερο αγχώνεται γι’ αυτό, τόσο χειρότερος αποδεικνύεται στο σεξ. Οι σεξολόγοι αυτό το λένε «άγχος της επίδοσης».

Μοιάζει με τον ηθοποιό που όσο περισσότερο άγχος έχει σε μια παράσταση, τόσο περισσότερα λάθη κάνει. Γι’ αυτό ακόμα και έμπειροι Ηθοποιοί, πριν από την παράσταση, για να μειώσουν το άγχος τους, πίνουν ένα ποτηράκι ουίσκι. Αυτό τους ηρεμεί και βγαίνουν στη σκηνή χαλαρωμένοι. Αρκεί βέβαια να μην το παρακάνουν και βγουν στη οκηνή τρεκλίζοντας! Το ίδιο συμβαίνει και με κάποιους αγχώδεις επίδοξους εραστές. Πίνουν τόσο πολύ, προκειμένου να χαλαρώσουν, που στο τέλος όταν βρεθούν στο κρεβάτι, το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να κοιμηθούν.

Το ευτύχημα με τις γυναίκες είναι ότι αυτές δεν έχουν τέτοιο πρόβλημα. Είναι στο χέρι τους αν το επιθυμούν, να προσποιηθούν ότι ευχαριστήθηκαν, ακόμα μάλιστα ότι έφτασαν και σε οργασμό. Και αν και τα σημάδια του οργασμού μπορούν να εντοπιστούν από έναν που λίγο γνωρίζει, εντούτοις δεν νομίζω ότι ο εγωισμός του θα του επιτρέψει να μην «παρασυρθεί» από τη σύντροφό του, η οποία μπαίνει στον κόπο να προσποιηθεί για να τον ευχαριστήσει!

Το άγχος είπαμε οφείλεται σε υπερεγρήγορση, σε υπερβολική ευερεθιστότητα κάποιων νευρωνικών κυκλωμάτων στον εγκέφαλό μας. To GABA (γ-αμινο-βουτυρικό οξύ) είναι μια ενδογενής ουσία, που προκαλεί μείωση της ευερεθιστότητας των νευρικών κυττάρων. Έτσι αν χορηγήσουμε ένα φάρμακο που μιμείται το GABA, θα έχουμε καταστολή της ευερεθιστότητας και επομένως καταστολή του άγχους. Τέτοια φάρμακα είναι τα γνωστά μας αγχολυτικά ή ηρεμιστικά. Επίσης παρόμοια δράση έχει άλλωστε και το οινόπνευμα, το αρχαιότερο αγχολυτικό φάρμακο, που ανακάλυψε ο άνθρωπος.

Έχει όμως παρατηρηθεί ότι τα αγχολυτικά δεν αποτελούν από μόνα τους, οριστική λύση στο άγχος. Τα αγχολυτικά μειώνουν το άγχος προσωρινά, αλλά προφανώς δεν μπορούν να θεραπεύσουν τις αιτίες του άγχους. Αν διερευνήσουμετο ιστορικό όσων ασθενών, εμφανίζουν κρίσεις πανικού, ή άλλες εκδηλώσεις άγχους, θα διαπιστώσουμε ότι όλα ξεκίνησαν, μια περίοδο που ο ασθενής περνούσε δύσκολα ψυχολογικά. Το άγχος εμφανίζεται και εξαπλώνεται όταν υπάρχει ψυχική καταπόνηση, δηλαδή όταν τα κυκλώματα σεροτονίνης, που είναι υπεύθυνα για την κατάθλιψη, καταπονούνται.

Από την άλλη, έχει παρατηρηθεί ότι αν δεν θεραπεύσουμε το άγχος και χρονίσει, τότε πολύ συχνά, μπορεί ο ασθενής να εμφανίσει κατάθλιψη. Και αυτό όχι μόνο λόγω της αναπηρίας, που επιφέρει το άγχος όταν γίνει καθημερινή κατάσταση.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο βιβλίο Η Ψυχιατρική Αλλιώς- Εκδόσεις Καστανιώτη