Connect with us

People

Τίμησαν τον Νίκο Ψιλάκη για το έργο και την προσφορά του

Δημοσιεύτηκε

στις

Σε μια ιδιαίτερα συγκινητική εκδήλωση το βράδυ της Δευτέρας 26 Σεπτεμβρίου στον χώρο της αίθουσας Μανόλη Καρέλη – Ανδρόγεω του δήμου Ηρακλείου το Λύκειο Ελληνίδων παραρτήματος Ηρακλείου διοργάνωσε μια βραδιά αφιερωμένη στο έργο και την συνεισφορά στην Κρήτη της οικογενείας Ψιλάκη


Η διάσωση και διάδοση της παράδοσης και του πολιτισμού της Κρήτης, αποτέλεσαν για τον Νίκο Ψιλάκη πορεία ζωής.
Στην εκδήλωση ο Νίκος Ψιλάκης, η σύζυγος του Μαρία Ψιλάκη καθηγήτρια αγγλικής φιλολογίας και συνοδοιπόρος του στην ζωή, και η κόρη του Εφη Ψιλάκη αρχαιολόγος, πτυχιούχος του Πανεπιστημίου Κρήτης.παρέλαβαν απο τα χέρια της προέδρου του λυκείου Ελληνίδων Ηρακλείου κυρία Ρίτσα Καλογεροπούλου το βραβείο “Παράδοση – Πολιτισμός”.

img_0392

Την βραδιά άνοιξε με χαιρετισμό η πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Ηρακλείου κυρία Ρίτσα Καλογεροπούλου όπου και εξήρε το έργο του Ανθρώπου – συγγραφέα – ποιητή – δημοσιογράφου Νίκου Ψιλάκη, ευχαριστώντας τον κόσμο για την παρουσία του.

Ο καθηγητής ψυχολογίας κύριος Ιωάννης Κουγιουμτζάκης ανέφερε με απλό αλλά ουσιαστικό λόγο το πόσο σημαντικό είναι το έργο της οικογένειας εντός του σπιτιού και η δύναμη της ενότητας της στην γέννηση δράσεων εκτός σπιτιού.

Η νομικός και ποιήτρια Βούλα Επιτροπάκη παίρνοντας τον λόγο ανέφερε πτυχές του έργου του Νίκου Ψιλάκη, διάβασε αποσπάσματα βιβλίων του και παρουσίασε στον κόσμο την πληθώρα των βραβείων του συγγραφέα αλλά και των συμμετοχών του σε παρουσιάσεις και ημερίδες σε όλο τον κόσμο.

Την βραδιά έκλεισε με την ευχαριστήρια ομιλία του ο Νίκος Ψιλάκης όπου και μοιράστηκε με τον κόσμο τις αφορμές του, τις παιδικές του μνήμες, τα πρόσωπα που τον γέννησαν και τον ανάθρεψαν, τις αξίες που του έμαθαν.

Παππούς πλέον αναφέρθηκε στο εγγόνι του αρκετές φορές, ευχαριστώντας την υπόλοιπη οικογένεια του για την στήριξη τους όλα αυτά τα χρόνια που έχουν ζήσει στα μικρά και στα μεγάλα.

img_0391

Την βραδιά τίμησαν με την παρουσία τους ο δήμαρχος ηρακλείου κύριος βασίλης Λαμπρινός ο αντιδήμαρχος ζάν Ζντρέα,Γκαραντσίνι, ο δημοσιογράφος και επί χρόνια συνεργάτης και συνάδελφος στο Ράδιο Κρήτη Κώστας Τριγώνης, ο πρόεδρος του παγκοσμίου συμβουλίου Κρητών κύριος Μανόλης Βελιβασάκης, ο κύριος Μηνάς Γεωργιάδης απο την Βικελαία δημοτική βιβλιοθήκη ώς συνταξιούχος πλέον και βέβαια πλήθος κόσμου φίλων και συγγενών της οικογένειας.

Όπως αναφέρει ο Γιώργος Πατρουδάκης για τον Νίκο Ψιλάκη:

Τι είναι η Κρήτη λοιπόν; Νησί ή καράβι τρικάταρτο που ταξιδεύει ανάμεσα σε τρεις ηπείρους, κατά πώς λέει ο μεγάλος ταξιδευτής της, ο Νίκος Καζαντζάκης; Τόπος πλασμένος με πέτρα και μνήμη; Ριζίτικο τραγούδι; Ή μήπως Ερωτόκριτος, που επιμένει πως από μια σπίθα γεννιέται το θαύμα;

Η φωνή του Βιτσέντζου στοιχειώνει στ’ αυτιά μου: … κι από μια σπίθα ολόμικρη, φωτιά μεγάλη εγίνη. Ο Κορνάρος μιλούσε για τη σπίθα του έρωτα. Κι εγώ, που τον διαβάζω ύστερα από τόσους αιώνες, σαν διαχρονικό συναξάρι της κρητικής ψυχής, σκέφτομαι πως το κάθε μικρό κι ασήμαντο μπορεί να γίνει μεγάλο και να φουντώσει. Αυτή την σπίθα την «ολόμικρη», που μπορεί να λέγεται και πάθος κι υπέρβαση, κι αγώνας κι ανάσταση, αυτήν περιμένω.

Τι είναι η Κρήτη, λοιπόν; Κάθε πατουχιά της είναι και μια ιστορία. Κι ένας μύθος. Αυτόν τον μύθο, τον αιώνιο κι απέθαντο μύθο της Κρήτης, προσπαθώ χρόνια και χρόνια ν’ ανακαλύψω κι ομολογώ πως αισθάνομαι σαν μικρός μαθητής που κρατεί ακόμη την πλάκα και το κοντύλι του και μοχτεί να συλλαβίσει πολυσύλλαβες λέξεις.

Κάποτε τούτος ο τόπος, τούτος ο μύθος, χάριζε στην Ευρώπη τ’ όνομά της. Κάποτε, κάποιος γραφέας χάραζε στον πηλό τις πρώτες λέξεις, την πρώτη γνωστή γραφή της ελληνικής γλώσσας. Κι ήταν σα να τη χάραζε στις ψυχές των ανθρώπων. Εμεινε.

img_0390

Μικρός, πριν το Δημοτικό, ήξερα το γάνος της μέρας (τη λαμπεράδα της – χιλιάδες χρόνια κι η λέξη δεν άλλαξε), άκουγα τους δουλευτάδες της γης ν’ ανταλλάσσουν τον πιο απλό χαιρετισμό, «σπολλάτη», και χρειάστηκε να περάσουν χρόνια για να καταλάβω πως ήταν ένας άλλος τρόπος, πιο σύντομος, για να ευχηθεί ο ένας στον άλλον «εις πολλά έτη»

Σκύβω στο χώμα το προγονικό, ανηφορίζει ο μύθος στην κλίμακα του χρόνου. Στ’ αυτιά μου αντηχεί συνεχώς η σπίθα, που, όπως λέει ο μεγάλος Κρητικός, …κάνει «τον ανήμπορο, άντρα και παλικάρι, τον φοβητσιάρην άφοβο, πρόθυμο τον οκνάρη». Αυτή τη σπίθα -κάποιοι μπορεί να τη λένε και κουζουλάδα- αυτήν που θ’ ανάψει και θ’ αλλάξει τον κόσμο, αυτήν καρτερώ.

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Κρήτη, ρίζωσα. Δεν ξέρω γιατί ρίζωσα. Ποτέ δεν θα μάθω. Πώς να εξηγήσει κανείς το μυστήριο; Ο μύθος με συνεπαίρνει. Από κάθε γωνιά της ξεχύνεται και μια φωνή μυστική. Δεν μπορώ να τις ξεχωρίσω. Αλλοτε θαρρώ πως είναι του παππού μου, άλλοτε του ίδιου του τόπου, άλλοτε όλων των περασμένων γενεών, όλων των παλιών Κρητικών μαζί, ταπεινών κι επιφανών, Δασκαλογιάννηδων, Θεοτοκόπουλων, Κορνάρων, Καζαντζάκηδων, ψαράδων, ξωμάχων, πετροκόπων, ζευγάδων, όλων.

Κι άλλοτε θαρρώ πως είναι η φωνή εκείνου του γέρου βοσκού που πριν από χρόνια, όταν με είδε οδοιπόρο κουρασμένο στα μέρη του, με κάλεσε κοντά του με τούτα τα λόγια:

– Ελα, σίμωσε, να σου δώσω ένα μαστραπά δροσερό νερό. Να πιούμε μια κούπα κρασί. Κι εσύ να με κεράσεις δυο λέξεις ανθρωπινές.

Ανθρωπινές! Στην αρχή χαμογέλασα. Δεν είχα καταλάβει τα λόγια του. Σίμωσα. Μια κούπα κρασί, δεύτερη κούπα. Μια μαντινάδα, κι άλλη μαντινάδα. Κι αθότυρος ξεραμένος, πεντανόστιμος. Χρειάστηκε να μιλήσω μαζί του για να καταλάβω πως μέσα στην απέραντη μοναξιά του ο βοσκός είχε μάθει να μιλά κι άλλες γλώσσες.

Οχι τις «ανθρωπινές». Αυτές που εμείς, οι στοιχειωμένοι στις πόλεις, δεν θα καταλάβομε ποτέ. Είχε μάθει να μιλά με τον καιρό, με τα πράγματα, με τη φύση. Μπορεί και με τον Θεό. Τι είναι η Κρήτη, λοιπόν; Μήπως το ελάχιστο που μεγαλώνει και γιγαντώνεται; Μια σπίθα ήταν κι ο Μάης του Σαράντα ένα. Μια σπίθα και το Αρκάδι. Μια σπίθα κι ο Θεοτοκόπουλος… Μια σπίθα που… (το) πως θα κάμει αναλαμπή κιανείς δεν το λογιάζει.

Κι όμως! Γεννήθηκα σ’ ένα χωριό ριζίτικο, μεγάλωσα πλάι σε βράχους και πρίνους άγριους, πλάι στα ήρεμα αμπέλια και τις ελιές τις χιλιόχρονες. Περπάτησα πολύ, εφτά χιλιόμετρα το πρωί κι άλλα τόσα το μεσημέρι για να μάθω γράμματα. Μα τα πιο πολλά θαρρώ πως τα ‘μαθα στις αποσπερίδες, στις βεγγέρες και στους καφενέδες.

Τότε, στα χρόνια της χούντας η Κρήτη ήταν αλλιώς. Η τηλεόραση δεν είχε ακόμη εκτοπίσει τον λόγο. Ο θρύλος μπερδευόταν γλυκά με την Ιστορία. Οι άνθρωποι μιλούσαν. Οι ξωμάχοι όργωναν ακόμη με το αλέτρι του Ησίοδου, τα τοπωνύμια ήταν ακόμη «επιγραφαί γεγλυμμέναι επί του εδάφους», όπως έγραψε κάποιος λόγιος του παλιού καιρού.

Ισως ένας Βυζαντινός Κρητικός, ίσως κι ένας Μινωίτης ακόμη να μην ένιωθε τόσο ξένος. Κάποια πράματα έμεναν ίδια κι από τις δικές τους τις εποχές. Πέρασαν τα χρόνια. Κι εγώ, ο μαθητής του 1970, που μάζευα τις λέξεις, τις ιστορίες και τις συνήθειες του τόπου στο δισάκι μου, νομίζω πως έχω ζήσει πολλούς αιώνες μαζί.

Πολλές φορές αναρωτιέμαι αν υπάρχει κάτι από κείνη την Κρήτη. Και πάντα λέω πως ναι! Ισως αυτή η σπίθα που λέγαμε. Ισως το τοπίο, η γλώσσα, οι άνθρωποι. Οι μικρές και οι μεγάλες στιγμές, οι γιορτές, τα πανηγύρια, ο χόντρος με τους χοχλιούς, οι ομαθιές, τα πολυσπόρια ή πολυκάρπια (παλικάρια τα λένε σήμερα).

Ισως κι αυτός ο γερο-βοσκός που τώρα πια δεν μένει στα βουνά του, τώρα πια μπορεί να λιγόστεψαν κι οι μυστικές γλώσσες που μαθαίνει κανείς όταν αφουγκράζεται τις φωνές των πραγμάτων, αλλά θα σας καλέσει για μια κούπα νερό δροσερό. Και κρασί. Και κουβέντα. Αυτήν την Κρήτη σας καλώ να γνωρίσετε.
(Από την ποιητική συλλογή Οίνωψ Πόντος, του Νίκου Ψιλάκη)

*Ο Νίκος Ψιλάκης είναι διακεκριμένος δημοσιογράφος και συγγραφέας. Βαθύς γνώστης της ιδιαίτερης πατρίδας του, έχει μελετήσει την Ιστορία, τον μοναδικό πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα, την κουζίνα, τα μνημεία και τις παραδόσεις της Κρήτης. Εχει τιμηθεί με πολλές διακρίσεις και βραβεία, ανάμεσα στα οποία είναι το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το έργο «Μοναστήρια και Ερημητήρια της Κρήτης» και το Βραβείο «Νίκος Καζαντζάκης» για την προσφορά του στα γράμματα. Εχει επίσης συγγράψει λογοτεχνικά βιβλία αλλά και ποιήματα.

ekriti.gr

Ακολουθήστε το Cretanmagazine στο Google News και στο Facebook

Σχολιασε

ΑΦΗΣΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *