Το μουσείο της Ελεύθερνας είναι το “στολίδι” του Ρεθύμνου

Το μοντέρνο κτήριο των 1.700 τ.μ. που μοιάζει με κιβωτό στεγάζει την ιστορία αυτής της ισχυρής και σημαντικής πόλης της αρχαίας Κρήτης

Η ανατολική όψη του διαμορφώνεται σε ισόγειο και α΄ όροφο, ενώ από μακριά μοιάζει να αναδύεται από τη γη, κοιτώντας τον Ψηλορείτη. Και όπως λέει με υπερηφάνεια ο καθηγητής Νίκος Σταμπολίδης, επικεφαλής των ανασκαφών στη νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας και διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα, διαθέτει σύγχρονα εργαστήρια για μετάλλινα, κεραμικά και λίθινα αντικείμενα, εκθεσιακούς χώρους και ένα κέντρο μελέτης.

Από τις αρχές του 2015 μεταφέρθηκαν τα αντικείμενα των ανασκαφών από τις διάφορες αποθήκες στις οποίες ήταν διάσπαρτα, για να πάρουν τη θέση τους στο μουσείο που άνοιξε τις πύλες του την Άνοιξη του 2016.

Οι ενότητες της μόνιμης έκθεσης προβλέπουν περιήγηση στην πόλη και την ιστορία της, τα ιερά, τη θρησκευτική ζωή και τις νεκροπόλεις. Με μια βασική διαφορά: αντίθετα από ό,τι είμαστε συνηθισμένοι να βλέπουμε στα δημόσια μουσεία, τα 1.200 αντικείμενα που διαθέτει η μόνιμη έκθεση θα ανανεώνονται κάθε τέσσερα χρόνια! Αρωγός, η ανασκαφή που συνεχίζεται και θα εμπλουτίζει διαρκώς τα εκθέματα.

Αν υπολογίσουμε μάλιστα και τις 10.000 αρχαιότητες που βρίσκονται στις αποθήκες, υπάρχει πράγματι άφθονο υλικό. «Με αυτόν τον τρόπο το κοινό θα μπορεί να ξανάρχεται πολλές φορές παρακολουθώντας την αναμόρφωση ενός οικείου χώρου αλλά και την πρόοδο των ανασκαφών».

Το Μουσείο της Ελεύθερνας, το πρώτο μουσείο αρχαιολογικού χώρου στην Κρήτη, είναι κάτι αντίστοιχο με εκείνα της Ολυμπίας, των Δελφών, της Βεργίνας. «Οχι βέβαια με το βαρύ όνομα που κουβαλούν εκείνα, αλλά κι αυτό κάποια στιγμή θα γίνει έτσι».

Η Ολυμπία είναι το πανελλήνιο ιερό του αθλητισμού, οι Δελφοί είναι το πανελλήνιο ιερό της γνώσης, της μουσικής, του Απόλλωνα, η Βεργίνα της ιστορίας του μακεδονικού βασιλείου. Η Ελεύθερνα είναι σε όλο το μινωικό, μυκηναϊκό πλέγμα του πολιτισμού που στηρίζει τον έναν πυλώνα της Κρήτης, έχει όμως και την ομηρική ελληνική διάσταση που στηρίζει τον δεύτερο πυλώνα στο νησί.

Στην Ελεύθερνα, κηρυγμένο τοπίο αρχαιολογικού και φυσικού κάλλους με αρχαιολογικές ζώνες, δεν είναι μόνο τα ευρήματα που προκάλεσαν το ενδιαφέρον της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, αλλά και το περιβάλλον που συνυπάρχει με την πολιτιστική κληρονομιά.

Στο άλσος Ελευθερναίων έχει σχεδιαστεί ένας μοναδικός βοτανικός κήπος με όλα τα φυτά της Κρήτης, όπου ο επισκέπτης θα μαθαίνει κάθε λεπτομέρεια για τις θεραπευτικές και αρωματικές τους ιδιότητες από την αρχαιότητα ώς τις μέρες μας. Ο χώρος έχει διαμορφωθεί για να γίνουν το φθινόπωρο οι φυτεύσεις. Ολόγυρα όμως, υπάρχουν ήδη αιωνόβιες ελιές, κυπαρίσσια, χαρουπιές, ροδιές, πικροδάφνες. Αλλωστε τα δέντρα σε πολλές περιπτώσεις παίζουν τον δικό τους ρόλο στη σήμανση για τις διαδρομές, εκτός βέβαια από τις πινακίδες. Ο επισκέπτης θα γνωρίζει ότι για να φτάσει από τη νεκρόπολη στην ακρόπολη χρειάζεται να ακολουθήσει το μονοπάτι με τις αμυγδαλιές, ενώ τα κυπαρίσσια οδηγούν στο μουσείο.

Οι πιο υποψιασμένοι τουρίστες για τη φύση και τα αρχαία ζητούν ήδη από τους ξεναγούς να δουν τον αρχαιολογικό χώρο με τα δύο στέγαστρα, το καμπυλωτό από την πλευρά της νεκρόπολης και το άλλο για τη βασιλική της ανατολικής πλευράς. Στο μουσείο όμως, σε έναν χρόνο, θα θαυμάζουν τους θησαυρούς που αποκαλύφθηκαν τα 30 χρόνια των ανασκαφών. Ανάμεσά τους η Κόρη της Ελεύθερνας (τώρα φυλάσσεται σε αποθήκες), που θεωρείται «αδερφή» της Κόρης της Ωξέρ που βρίσκεται στο Λούβρο.