Ανοιχτή επιστολή του Σπύρου Δανέλλη προς το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΣΔΑΚ

Μπράβο στην πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου, όπως και στον πρόεδρο του ΕΣΔΑΚ, για την απόφασή τους να ματαιώσουν το διαγωνισμό ανάθεσης λειτουργίας του εργοστασίου βιοξήρανσης των απορριμμάτων και να προβούν στη σύνταξη μελέτης σκοπιμότητας για την τροποποίησή του σε μονάδα μηχανικής διαλογής.

Η απόφασή τους υπηρετεί τη λογική και το δημόσιο συμφέρον. Όχι μόνο για τον αμφισβητουμένης διαφάνειας διαγωνισμό, όσο κυρίως για την επιτέλους διακοπή παραγωγής ενός προϊόντος που κοστίζει ακριβά στους δημότες, αφήνοντας υψηλό ενεργειακό αποτύπωμα στο περιβάλλον, δίχως εν τέλει να χρησιμεύει σε τίποτα. Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια ιδιαιτέρως κρίσιμη συγκυρία, και αποβαίνει χρήσιμη σε τοπικό αλλά και σε εθνικό επίπεδο.

Ως γνωστόν βρίσκονται σε εξέλιξη η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας πλαίσιο 98/2008 για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων και ο εθνικός νόμος για την ανακύκλωση. Στην αναθεώρηση της οδηγίας του 98/2008 προβλέπονται εκτός των άλλων και τα εξής:

. Αύξηση του ποσοστού ανακύκλωσης των αποβλήτων συσκευασίας σε 80% έως το 2030, με ενδιάμεσους στόχους 60% έως το 2020 και 70% έως το 2025.

. Ενίσχυση της επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης των αστικών αποβλήτων τουλάχιστον στο 70% έως το 2030, συμπεριλαμβανομένων στόχων για συγκεκριμένα υλικά.

. Απαγόρευση της υγειονομικής ταφής ανακυκλώσιμων πλαστικών, μετάλλων, γυαλιού, χαρτιού και χαρτονιού και των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων έως το 2025, ενώ παράλληλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσπαθήσουν να εξαλείψουν σχεδόν  ολοκληρωτικά την υγειονομική ταφή μέχρι το 2030.

. Προώθηση των άμεσων επενδύσεων μόνο σε επιλογές διαχείρισης των αποβλήτων στη κορυφή της ιεραρχίας των αποβλήτων (πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση).

Στο νομοσχέδιο που τέθηκε σε διαβούλευση την περασμένη εβδομάδα συμπεριλαμβάνονται τα εξής:

. Υποχρεωτική χωριστή συλλογή τεσσάρων ρευμάτων αποβλήτων συσκευασίας σε χαρτί, γυαλί, πλαστικό και μέταλλο.

. Υποχρεώσεις χωριστής συλλογής φορέων λειτουργίας μεγάλων χώρων συνάθροισης κοινού και μέσων μαζικής μεταφοράς για χαρτί, γυαλί, πλαστικό και μέταλλο.

. Υποχρέωση επίτευξης σε εθνικό επίπεδο της χωριστής συλλογής των βιοαποβλήτων κατά min 5% μέχρι το 2015 και κατά min 20% μέχρι το 2020.

Από τα παραπάνω φαίνεται πως η πολιτική της Ε.Ε. και βεβαίως και της χώρας μας, απομακρύνεται από τη σύμμικτη διαχείριση των απορριμμάτων, αφού τίθενται υψηλότεροι στόχοι ποσοτικά και ποιοτικά ανακύκλωσης-επαναχρησιμοποίησης. Γι’ αυτό θα μεταβούμε άμεσα σε τέσσερις κάδους ανακύκλωσης και, για πρώτη φορά, χωριστής συλλογής οργανικών. Η μη επίτευξη των νέων στόχων στα συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα συνεπάγεται βεβαίως οικονομικές ποινές για τη χώρα. Έτσι η τροποποίηση της μονάδας βιοξήρανσης, ώστε να μπορεί να γίνεται προεπεξεργασία προς ανάκτηση καθαρών υλικών όπως χαρτιού, γυαλιού, πλαστικού και μετάλλων, θα την καταστήσει επιτέλους χρήσιμη.

Να υπενθυμίσω εδώ ότι η παντελής αποτυχία διαχείρισης της πρότασης για απροσδιόριστης μεθοδολογίας κεντρική μονάδα στην Αγία Βαρβάρα (φλερτ με καύση), οδήγησε στην παράλογη εμφάνιση της μονάδας βιοξήρανσης στο Ηράκλειο. Είναι βέβαιο πως εν όψει και της μετάβασης σε ένα χρόνο, στον ενιαίο περιφερειακό σχεδιασμό διαχείρισης απορριμμάτων, η λειτουργία της υπηρεσίας πρέπει να εναρμονιστεί με τους στόχους και τη φιλοσοφία που η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιβάλλει.

Η ευθύνη της υπηρεσίας βεβαίως περιορίζεται στο να συμβουλεύει τους αιρετούς και να υποστηρίζει με τεχνοκρατική επάρκεια τις αποφάσεις τους. Η πολιτική ευθύνη των επιλογών που εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, ανήκει εξ ολοκλήρου στους αιρετούς.

Τέλος, σχετικά με τη μονάδα βιοξήρανσης, ας γίνει κατανοητό πως αν το παραγόμενο προϊόν (SRF) δεν καταλήγει  σε παραγωγή ενέργειας (ενεργειακή ανάκτηση) δεν επιτελεί τον σκοπό για τον οποίο διατέθηκαν (15+9) = 24 εκατομμύρια ευρώ, συν όσα άλλα εκατομμύρια απαιτηθούν για τη συνέχιση λειτουργίας της άσκοπης αυτής επένδυσης. Και η ταφή του προϊόντος στους Πέρα Γαλήνους που προφανώς δεν παράγει ενέργεια, αλλά ούτε και η καύση του στις υψικαμίνους της Αττικής ή της Κύπρου, που κάποιοι προτείνουν παραβλέποντας τα δυσθεώρητα κόστη μεταφοράς και καύσης, συνιστά ενεργειακή ανάκτηση.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι σαφής επ’ αυτού. Σύμφωνα με αυτήν η βιοξήρανση χωρίς ενεργειακή απόδοση είναι στον αέρα. Απόλυτος καπνός.

Είμαι βέβαιος πως το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΣΔΑΚ με γνώμονα τη λογική και το δημόσιο συμφέρον θα αποδεχτεί την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου  Ηρακλείου, που ήρθε ως συνέχεια της αρχικής απόφασης της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΕΣΔΑΚ.