Ο Λευτέρης ο Γαλιανός

Ο Λευτέρης Μανασσάκης, ο θρύλος των νεότερων εποχών γεννήθηκε στη Γαλιά το 1921 και δολοφονήθηκε το 1944

Οι γονεις του ηταν ο Ιωαννης Μανασσακης, ο γνωστος μας Παπαγιαννης και μητερα του ηταν η Αδαμαντια, που εφερε βαρεως τον χαμο του, και οταν την ειδοποιησαν μετα διο χρονια, οτι σκοτωθηκε και ο αλλος της γιος ο Γιωργης στη μαχη, τοτε δεν αντεξε η καρδια της , και το 1947 πεθανε και εκεινη.

Για τον Λευτερη που τον σκοτωσαν τοσο νεο εχουμε πολλα να πουμε, εκτος του εργου του που μιλαει απο μονο του, και που με την τεχνοτροπια του εχει δημιουργησει σχολη στην περιοχη μας!

Ηταν ανθρωπος μερακλης, κανταδωρος, με αφανταστη καλοσυνη, και αυτη τη μαρτυρα η ιδια η μορφη του στη φωτογραφια μας.

Τα ματια του και η ολη φωτεινοτητα του προσωπου του, φανερωνει ανθρωπο με , αγνα αισθηματα, καθαρη ψυχη, ”αμαλαγη” δηλαδη αγνη, οπως ειναι η καταλληλη κρητικη λεξη.

Φανερωνει επισης η μορφη του, ανθρωπο καλοσυνατο, προσχαρο, αλλα χωρις να του λειπει ομως και η λεβεντια!

Απο την αλλη, ηταν κοινωνικοτατος, πολυ μερακλης, και ερωτικο ατομο.

Ηταν ανθρωπος του ” σασμου”, της συμφιλιωσης και του συμβιβασμου.

Με το παιξιμο του, εχει επειρεασει πολλους καλλιτεχνες της εποχης, οπου εκεινοι διεσωσαν και σημερα τα ακουσματα του, οπως τον Ανδρεα Νικολουδη, το Νικο Ζαχαριουδακη ( Τσαχονικολη), Καστελλολευτερη, Κλαδο,και λιγο τον Αλεκο Φανουρακη (λαουτιερη) που τον ακουσε σε μικρη ηλικια.

ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΑΛΕΚΟΥ ΦΑΝΟΥΡΑΚΗ (Λαουτιερη)

Το Λευτερη εγω ισα που τον θυμαμαι μικρος, θυμαμαι που επαιζε σε ενα γαμο,

Παντρευοταν ο Μανασσακης Γιωργης (Θεργιουλογιωργης).

Επερνε μια πρωτη ξαδερφη του Λευτερη.

Ο Λευτερης, εκτος απο αναντικαταστατος στο ειδος του συνθετης, ητανε και καλος πατριωτης!

Με παθος συμμετειχε στις πατριωτικες οργανωσεις, στους εφοδιασμους των συμμαχων και ο ιδιος ηθελε να καταταγει ως εθελοντης στη Μεση Ανατολη,

Μια φορα του εδωσε ο πετερας του ενα ντανα (αρσενικο βοδι), να παει στσι Μοιρες να τον πουλησει τ Σαββατο, οπως και εκανε.

Με τα λεφτα στη τσεπη, την επ αυριο πηγαινανε παλι για να πανε εφοδια με το Γιαννη Νκολακακη (Νικολακογιαννη) στα νοτια παραλια της Κρητης.

Στο δρομο του λεει του Νικολακογιαννη, οτι θελει κι αυτος να καταταγει και να μπει στο καραβι και να φυγει με τους συμμαχους.

Του ελεγε μαλιστα να παρει τα λεφτα του ντανα, να τα δοσει του πατερα του.

Δεν τον αφηνε να παει ο Νικολογιαννης, λεγοντας του πως ο πατερας του ηταν γερος και τον χρειαζεται στις δουλιες.

Ετσι τον αντιβαλε και δεν πηγε τελικα.

Αυτο μετα το μερτανοιωνε πικρα ο Νικολακογιαννης, γιατι ελεγε οτι αν τον αφηνε να παει, μπορει και να ζουσε ακομα.”

ΠΩΣ ΓΝΩΡΙΣΤΗΚΕ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΔΡΕΑ

Συνεχεια της μαρτυριας του Αλεκο εξηγει πως εγινε η πρωτη γνωρημια του Λευτερη με τον Ανδρεα Νικολουδη.

Ο Λευτερης ειχε το καφενειο του , που ηταν εκει που τωρα ειναι ενας φουρνος, διπλα στου Μανωλη του Μαραγκακη το πρωην μπακαλικο. και επαιζε μονος του βιολολυρα.

Το καφενειο αυτο το ειχε απο μικρος, εως και το ’44 που τον σκοτωσανε.

Ενα βραδυ περναγε απο ξω απο το μαγαζι ο Ανδρεας, την ωρα που ο Λευτερης επαιζε λυρα…

Παει κοντα στη πορτα νεαρος τοτε ο Ανδρεας, και τη μισανοιγει..

Στηνει λιγο το αυτι του να ακουσει τι παιζει, και μετα τη κλεινει σιγα σιγα παλι τη πορτα, και παει να φυγει…

Τοτε ακουει απο μεσα μια φωνη..

-Ανδρεα, ελα μεσα που σε θελω!

Ελα γιατι αποψε εχουμε να καμουμε ενα ”ποδαρικο”!

-Ηντα ποδαρικο Λευτερη? Λεει ο Ανδρεας

-Ηρθε σημερο μια καλη κοπελια ομορφη, απο τη Φανερωμενη.

Ειναι ανηψια τουΔιαμιανογιωργη.

Εκεια θα ξωμεινει κι αργα, μονο ελα να παμε τη νυχτα να τση καμωμε κανταδα!

Πηρανε λοιπον τα οργανα αργα, ο Λευτερης με τον Ανδρεα, και πανε αποξω απο το σπιτι που εμενε η κοπελια η νεοφερμενη!

Το σπιτι ηταν απεναντι απο του Μπουζο, και του Ρετζεπομανωλη.

Της λεει τοτε ο Λευτερης μια μαντιναδα…

”Παραθυρακι μου κλειστο
δειξε μου τη κερα σου
μ’ασημι και με μαλαμα
θα κανω τα καρφια σου.”

Ανοιγει τοτε το παραθυρακι λιγο λιγο και φωτισε το φως του λυχνου που διανυριζε μεσα.

Αυτο το ”φως” ειδε ο Λευτερης και ειπε του Ανδρεα..

-Αντε Αντρεα παμε δα, μα πληρωθηκαμε!

Μεγαλη η ικανοποιηση του και μονο που καταδεχτηκε η κοπελια και ανοιξε το παραθυρι μονο μονο…(λιγο λιγο)

Εκεινα τα χρονια. λεει ο Αλεκος, οι κοπελιες συζητουσανε η μια με την αλλη.

-Ακουσες μωρη οψαργας τη κανταδα?

-Ναι τηνα ακουσα, πχοι και πχοι ‘τανε?

Τετειες ΄΄μυστικες” συζητησεις εχανε να λενε τοτε οι κοπελιες.

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΧΡΟΝΑΚΗΣ ΜΑΡΙΑ (αδερφη) και ΤΣΙΚΝΑΚΗ ΓΙΑΝΝΗ (ανηψιου)

Ο Λευτερης ειχε τη τυχη να γεννηθει σε μια οικογεννεια που ηταν ολοι φιλομουσοι.

Ο πατερας του παπας και λυραρης καθως ηταν, επειρεασε σε μεγαλο βαθμο το Λευτερη.

Εχοντας λοιπον τα πρωτα μουσικα ακουσματα απο τον πατερα του, και το φιλο του Κανακη, ξεκινησε τη βιολολυρα στα δυσκολα χρονια της κατοχης.

Ολη η οικογεννεια αγαπουσε τη μουσικη, αφου ολα τα αδερφια του επαιζαν καποιο οργανο, η τραγουδουσαν.

<<Δεν ηθελε τα γραμματα>>( λεει η αδερφη η Μαρια), παρ ολο που ο πατερας του ηθελε να τον σπουδασει.

Αυτος επεμενε να μαθει λυρα.

Ετσι, απο μικρος ακομα, εφηβος, φευγει απο το σπιτι και παει στο Μαλεβυζι στα αμπελια για να δουλεψει, με σκοπο να αγορασει λυρα, αφου ο πατερας του δεν του εδινε χρηματα.

Σιγα σιγα καταφερε, οχι μονο λυρα να αγορασει, αλλα και ενα γραμμοφωνο, που αργοτερα θα τον βοηθουσε στα μουσικα ακουσματα.

Φευγοντας για φανταρος, δεν ξεχασε να παρει τη λυρα του στο στρατο, διασκεδαζοντας τους φανταρους, κατα τη διαρκεια των διαλλειματων της εκπαιδευσης.

Οταν απολυθηκε, κατοχη ακομα,αρχισε να παιζει επαγγελματικα πια, πηγαινοντας σε γαμους και πνηγυρια της περιοχης.

Συνεργαστηκε με τον Καστελλολευτερη, το Σαββα απο τη Φανερωμενη κ.α. γνωστους καλιτεχνες.

Παρ’ ολο που θεωρειται ενας απο τουςσπουδαιοτερους δημιουργους της εποχης του, οστοσο δεν καταφερε να γραψει δισκο, λογω των δυσκολιων της κατοχης και της συντομης ζωης του.

Αν και πεθανε πολυ μικρος, μολις 25 χρονων, καταφερε να γραψει μουσικη ιστορια, αφηνοντας πισω μια μεγαλη κληρονομια για μας τους νεοτερους.

Ποιος δεν εχει ακουσει, και ποιος λυραρης δεν εχει παιξει το Γ Α Λ Ι Α Ν Ο Σ Υ Ρ Τ Ο?

Κανεις δε γνωριζει. ακομα και σημερα, για πιο λογο ακριβως, σκοτωσαν το Λευτερη.

Ισως ο θανατος του,μεινει ενα ανεξηγητο μυστηριο.

Πιθανον ομως κι αυτος, να υπηρξε θυμα του μισους και των εριδων,που δημουργησε ο εμφυλιος πολεμος, και μαλιστα εντελως αδικα.

<<Τον φαγανε γιατι τον ζηλευανε>>, ειπε καποιος στενος συγγενης του.

Μηπως ειναι αυτη η μοιρα των ΜΕΓΑΛΩΝ?

Προλαβε και αγαπησε, δεν προλαβε ομως να πονεσει, πονεσαν ομως αλλοι για αυτον.

Κείμενο (επεξεργασία ιστόρησης) φωτογραφίες: Γιώργος Χουστουλάκης