Ριζικές αλλαγές στο σύστημα κατανομής δικαιωμάτων από το 2019

Την επόμενη εβδομάδα το ΥπΑΑΤ αναμένεται να φέρει σε δημόσια διαβούλευση την πρότασή του για την αναθεώρηση της ΚΑΠ μετά το 2020 (που στην ουσία αναμένεται να εφαρμοστεί το 2021 ή το 2022)

Παράλληλα όμως έχουν ξεκινήσει η διεργασίες για την «ενδιάμεση» συμφωνία της ισχύουσας ΚΑΠ. Βασικό στοιχείο την ενδιάμεσης αναθεώρησης όπως όλα δείχνουν θα είναι η σύγκλιση της αξίας των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης (μοναδιαία αξία).

Δεν ήταν τυχαία η δήλωση του Πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, στα Γιάννενα ότι «στόχος της κυβέρνησης είναι ο εξορθολογισμός και η αποκατάσταση των αδικιών στην κατανομή των αγροτικών ενισχύσεων». Βασικός στόχος της πρότασης αναμένεται να είναι η σύγκλιση προς τα κάτω αφαιρώντας την προστασία του «κόφτη» (30% μείωση) στα ιστορικά δικαιώματα πριν το 2014. Πάντως η ριζική αναθεώρηση του συστήματος κατανομής των δικαιωμάτων των αγροτών είναι πιθανόν να γίνει από το 2019.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, υπάρχουν ήδη δύο επιτροπές που μελετούν το θέμα στο ΥπΑΑΤ που αποτελούνται από «τεχνοκράτες» και μια επιτροπή «πολιτική» που συμμετέχουν βουλευτές και στελέχη της κυβέρνησης. Καθοριστικό και ενεργό ρόλο σε όλες τις Επιτροπές διαδραματίζει ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Κοινοτικών Πόρων του ΥπΑΑΤ κ. Χαράλαμπος Κασίμης.

Αν ο προϋπολογισμός παραμένει ο ίδιος (λόγω Brexit μπορεί και να μειωθεί) οι αλλαγές αυτές θα έχουν σαν αποτέλεσμα κάποιοι να χάσουν και κάποιοι να κερδίσουν. Μελετούνται σενάρια που θα είναι «βίαια» αλλά και άλλα που θα είναι «λιγότερο βίαια». Μιλάμε για τον «κόφτη» του 30% να μειώνεται προς τα κάτω αλλά και τον «κόφτη» του 60% να αυξάνεται (αφορά γεωργούς που υπολείπονται του 90% του εθνικού μέσου όρου βασικής). Έτσι θα διαμορφωθεί μια νέα πραγματικότητα στις «Περιφέρειες» (βοσκότοποι, αροτραίες, δενδρώνες – αμπελώνες).

Τα κυβερνητικά στελέχη κάνουν λόγο για αδικίες που εδράζονται στον Αύγουστο του 2014, τότε που η χώρα μας και το τότε ΥΠΑΑΤ, αποφάσισε να συνεχίσει τις στρεβλώσεις μεταξύ νέων και παλιών αγροτών. Όπως ανέφερε στον ΑγροΤύπο ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ κ. Σταύρος Αραχωβίτης, «το εύρος της αξίας δικαιώματος για ένα στρέμμα καλλιεργήσιμης γης είναι από 20 ευρώ έως 2.000 ευρώ (μπορεί να ισχύσει ακόμη και για την ίδια καλλιέργεια)».

Πολιτικά η κυβέρνηση επιχειρεί να εξισορροπήσει τα πράγµατα, αντισταθµίζοντας τις όποιες «απώλειες» των παλιών δικαιούχων από την πλήρη κατάργηση των ιστορικών δικαιωμάτων (του κόφτη προστασίας). Στόχος είναι να εξισώσει το επίπεδο άµεσης ενίσχυσης των παλιών δικαιούχων (κατόχων ιστορικών δικαιωµάτων) µε αυτά των νεοεισερχόµενων στο αγροτικό επάγγελµα ή και ευρύτερα στην αγροτική παραγωγή.

Μιλώντας ο ΑγροΤύπος με αγρότες όλοι συμφωνούν ότι χρειάζεται ένα δικαιότερο σύστημα κατανομής της αξίας των δικαιωμάτων. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι στα μπλόκα υπήρξε αίτημα για «σύγκλιση» των δικαιωμάτων. «Όχι σε όλα τα μπλόκα. Αυτό το αίτημα το έβαζαν κυρίως αγρότες του 2009 και νέοι αγρότες», απαντούν οι αγροτοσυνδικαλιστές.

Πάντως όλοι οι αγρότες συμφωνούν ότι θα πρέπει να υπάρξει έτος αναφοράς. Πρέπει να υπάρξουν στοιχεία για το ποιοι και τι παράγουν. Σίγουρα υπάρχουν κάποια προϊόντα (όπως καπνός, βιομηχανική ντομάτα, σταφίδα κ.α.) που έχουν μεγάλη αξία δικαιωμάτων. Όμως αυτές οι καλλιέργειες έχουν μεγάλο κόστος παραγωγής. Επειδή έβαλαν πολλά προϊόντα στη συνδεδεμένη (για πολιτικούς λόγους) τα ποσά δεν μπορούν να καλύψουν το κόστος και οι παραγωγοί βασίζονται στην βασική ενίσχυση (πριμ). Περαιτέρω μείωση της βασικής ενίσχυσης είναι σίγουρο ότι θα έχει σαν αποτέλεσμα την εγκατάλειψη της καλλιέργειας.