Τα μούρνα και η… πατανία!

Το Μάη μήνα στα χωριά μας στην Κρήτη, την τιμητική τους είχαν τα μούρα που τα λέγαμε «μούρνα», και το σκαρφάλωμα στις μουριές

Τα μούρα ήταν σταθερό μαξούλι κάθε χρόνο, και σταθερή νόστιμη γεύση.

Είτε μαύρα,, είτε άσπρα, είτε ροζ, όλα ήταν προτιμητέα απ όλους, μικρούς και μεγάλους!

Σήμερα μονάχα ακούω πολλούς που λένε πως δεν τους αρέσουν, και πως δεν έχουν την παλιά γεύση, και ήταν οι ίδιοι που κάποτε τα λάτρεψαν.

Αν είναι ένα φρούτο στο χωριό που έχει σταθερή γεύση στο πέρασμα του χρόνου, αυτά είναι σίγουρα τα μούρνα και τα καπλόσυκα, απλά ο κόσμος μυρίζει χορτασίλα, και απαξιεί να τα δοκιμάσει!

Οι μουριές με τις καλές ποικιλίες, ήταν οι μπολιασμένες σε άγρια μουριά είτε να παράγουν μαύρα η άσπρα μούρα.

Πολλά χωριά της Κρήτης, όπως και το δικό μου, πολλοί έτρεφαν μεταξοσκώληκες για το βαμβάκι, και οι μουριές ήταν τα δένδρα, που τα φύλλα τους ήταν η κύρια τροφή.

Τα μούρα στα περισσότερα σπίτια ήταν απαγορευμένα για τους περαστικούς, και τους απρόσκλητους, και λίγα σπίτια ήταν που είχαν τις μουριές ελεύθερες στον κάθε ένα, για να κόψει και να φάε, και να πάρει και ένα πιάτο στο σπίτι του.

Πολλοί μάλιστα τα έτρωγαν άπλυτα, γιατί πίστευαν πως με το πλύσιμο «χάνουν τη γεύση τους»!

Η πείνα από τη μια μεριά, και η ανάγκη να μείνουν μούρα στην οικογένεια, ανάγκαζαν τον κόσμο να σκεφτεί την περίπτωση της …πατανίας!

Έστρωναν κάτω μια παλιά πατανία, και ανέβαινε κάποιος ο πιο ευλύγιστος επάνω στη μουριά, συνήθως ο πιο νεαρός, και τίναζε δυνατά ένα – ένα τα κλαδιά!

Ο νεαρός σαν τίναζε δυνατά τα κλαδιά, δηλαδή έσειε τους κλάδους, γινότανε χαμόστρωμα! Δηλαδή όλα τα ώριμα μούρα έπεφταν κάτω πάνω στην πατανία!

Η πατανία γέμιζε, και αν ήταν τα μούρα μαύρα, μαύριζε και η πατανία!

Στα άσπρα άσπριζε, και γινόταν ροζ στα ροδαλά μούρα!

Από κει πλέον, από τα μούρα της πατανίας, διάλεγαν τα πιο καλά, άφηναν τα χαλασμένα τα πολύ ώριμα για τις κότες, και τα καλά τα έπαιρναν σπίτι να φάνε και οι άλλοι.

Αν ήταν παρόντες και κάποιοι γείτονες, έδιναν και σε αυτούς από ένα πιάτο.

Αλίμονο όμως αν πήγαινες κρυφά να τα κλέψεις! Υπήρχαν και κάποιοι παράξενοι ιδιοκτήτες που θα σε έπαιρναν από πίσω με τις πέτρες!

Πολλες μουριές γινόταν τεράστιες, και δεν τις κλάδευαν επίτηδες για να παράγουν περισσότερα μούρα.

Θεωρείτο πλεονέκτημα να έχει κάποιος μια μουριά στην αυλή του ή στο περιβόλι του, πρώτον για τον ίσκιο, μετά για τα μούρα, και φυσικά τσάμπα τροφή για τα κοτόπουλα που τα τσιμπούσαν από κάτω. Όμως και το φθινόπωρο έκοβαν και τα φύλλα ή τα κλαδιά και τάιζαν τα κουνέλια τους ή τα αιγοπρόβατα!

Κείμενο – φωτογραφίες : Γεώργιος Χουστουλάκης