Στις δεκαετίες του ‘50 και ’60, τα αναψυκτικά, ήταν υπόθεση… οικιακή!
Μπορούσε κάποιος να έχει το μηχάνημα παρασκευής σε ένα δωμάτιο η σε ένα χώρο που τον βόλευε!
Δεν έπιανε χώρο, ήταν όμως προσοδοφόρο στο να φέρει επιπλέον χρήματα.
Η παραγωγή αναψυκτικών απαιτούσε 4 βασικά πράγματα, τη μηχανή, μια φιάλη οξυγόνου, την πρώτη ύλη, και μια δεξαμενή για πλύσιμο των μπουκαλιών.
Ασφαλώς τα γυάλινα μπουκάλια και τα καπάκια.
Από τη στιγμή που θα αγοραζόταν το μηχάνημα, όλα τα άλλα τα έστελναν προμηθευτές.
Κάθε προϊόν και άλλος προμηθευτής.
Πολλές φορές τη μηχανή την πούλαγε κάποιος και την αγόραζε άλλος.
Στην Κρήτη είχε σχεδόν και σε κάθε χωριό και από ένα καφενείο που παρήγαγε αναψυκτικά, έως τρία και τέσσερα.
Η Διαδικασία
Αρχικά έπρεπε τα μπουκάλια να είναι καθαρά. Για το λόγο αυτό, υπήρχε κάπου μια δεξαμενή με νερό που μέσα εκεί άφηναν τα μπουκάλια να μαλακώσουν, και με ένα βουρτσάκι τα καθάριζαν εσωτερικά.
Και ενώ η δεξαμενή σε κάποιους δεν ήταν απαραίτητη, αφού τα καθάριζαν και στο νεροχύτη, εν τούτοις άλλοι είχαν δύο δεξαμενές!
Αφού τα καθάριζαν καλά με το βουρτσάκι στην πρώτη δεξαμενή, τα έριχναν μετά στη δεύτερη για καλύτερο πλύσιμο.
Καθαρό πλέον το μπουκάλι, το τοποθετούσαν στη ειδική θέση στη μηχανή, η οποία ήταν συνδεδεμένη με μια μεγάλη φιάλη οξυγόνου.
Κάτω ήταν η λεκάνη με το νερό αν ήταν γκαζόζα, η τον ανάλογο χυμό, αν ήταν λεμονάδα η πορτοκαλάδα.
Τον χυμό δεν τον έπαιρναν από τα φρούτα, αλλά τον έστελναν οι προμηθευτές σε παχύρρευστη συμπυκνωμένη μορφή σε γαζοντενεκέδες, η πλαστικά βαρελάκια.
Αφού τον αραίωναν με νερό, έμπαινε στη λεκάνη όπου με ένα μπρικάκι γέμιζαν ένα ένα το μπουκάλι.
Αργότερα η μηχανή περιελάμβανε και σωληνάκι, για να γεμίζει τις φιάλες
Η μηχανή έπαιρνε και τα καπάκια, είχε μια μανιβέλα, και άμα τη γύριζε κάποιος τότε έμπαινε ταυτόχρονα και το οξυγόνο και στη συνέχεια έκλεινε σφιχτά και το καπάκι που είχε τα γνωστά δοντάκια εξωτερικά.
Τα πρώτα μπουκάλια ήταν φαρδύτερα, και έκλειναν με μοχλισμό με πορσελάνινο καπάκι, Όπου ήταν μόνιμο πάνω στο μπουκάλι.
Χυμούς που δεν αγόραζαν από προμηθευτές, αλλά τους έφτιαχναν μόνοι τους, ήταν οι σουμάδες με πικραμύγδαλο, οι κανελάδες, και τα μπυράλ.
Μια μέση ημερήσια παραγωγή ήταν συνήθως τρία τελάρα, και για τη τοπική κατανάλωση, και για πούλημα σε άλλα γειτονικά χωριά.
Τα τελάρα τότε ήταν ξύλινα.
Πολλές φορές τα φτωχά παιδιά στα καφενεία, όταν έβλεπαν άδεια μπουκάλια γαζόζας στα τελάρα, μετάδιαζαν όλα τα μπουκάλια σε ένα, για να βγάλουν μια μικρή ποσότητα και να την πιούν, έτσι για να γευτούν κι εκείνα λίγη από τη θεϊκή της γεύση!
Η μηχανές με τα χρόνια είχαν και ανάλογη εξέλιξη.
Το επόμενο στάδιο ήταν η μηχανή σε κυκλική μορφή που έπαιρνε 24 μουκάλια και γυρνώντας το μοχλό, γέμιζαν καιι έκλειναν αυτόματα όλα.
Στο τέλος , αρχές της δεκαετίας του ’70 που πήγε το ρεύμα και στα χωριά, όλες αυτές οι μικρές μηχανές πήγαν στην αποθήκη η πετάχτηκαν, η πήγαν στα μουσεία.
Ελάχιστοι μονάχα έκαναν βήματα μπροστά και συνέχισαν με νέες ηλεκτροκίνητες μηχανές και παράγουν αναψυκτικά και σήμερα
Ευχαριστούμε την κ. Μαργαρίτα Σαββάκη και τον Κ. Λεωνίδα Σταθοράκη, για τις χρήσιμες πληροφορίες
Κείμενο: Γεώργιος Χουστουλάκης
Ακολουθήστε το Cretanmagazine στο Google News και στο Facebook
