Αν και δεν κατάφερα να βρω φέτος έστω και ένα μουζωτήρι, για καλύτερη κατανόηση του θέματος, ωστόσο αυτό ίσως γίνει άλλη φορά!


Το θέμα με τα μουζωτήρια, είναι πια εντελώς συναισθηματικό, γιατί δεν αφορά κανένα πια, παρά μονάχα τον σημερινό…λαογράφο!

Τα μουζωτήρια ήταν στάχυα σιταριού ή κριθαριού, που χολέριασαν, και δεν κατάφεραν να μεστώσουν και να δώσουν καρπό.

Τα χολεριασμένα αυτά στάχυα είχαν μέσα τους μια σταχτόμαυρη πούδρα, η οποία όταν ερχόταν σε επαφή με το δέρμα το έβαφε!

Έτσι, το χολεριασμένο στάχυ αυτό, κοινώς ”μουζωτήρι”, τα τότε παιδιά, το χρησιμοποιούσαν τις αποκριές για να βάφουν το πρόσωπό τους, και να γίνονται μασκαράδες!

Μόλις λοιπόν άνοιγε το τριώδιο, και εκείνα ευρισκόταν στην εξοχή, όπως περνούσαν από κάποιο σπαρμένο (σιτοβολώνα), με μια πρόχειρη ματιά εντόπιζαν το μουζωτήρι, το έκοβαν, και με αυτό σχημάτιζαν μουστάκια, γένια, ή μουτζούρωναν και όλο το πρόσωπο!

Βέβαια οι άλλες εναλακτικές λύσεις, για την ημέρα που θα ντυνόταν μασκαράδες, ήταν οι μουζουδιές από τη καμινάδα, ή από τον πάτο του τηγανιού ή τσικαλιού!

image

Ακόμα άλλη εναλλακτική λύση, ήταν το μαύρο βερνίκι των παπουτσιών!

Όλα όμως αυτά, είχαν ένα μειονέκτημα, πως λάδωναν και το πρόσωπο και τα ρούχα, και δύσκολα έβγαιναν, εν αντιθέσει με την απαλή πούδρα που είχε το μουζωτήρι, η οποία έβγαινε εύκολα, με ένα απλό πλύσιμο με νερό, η ακόμα και με σκέτο ξεσκόνισμα με πανάκι.

Δέν δίσταζαν δηλαδή καθόλου δυο παιδιά να βάψει το ένα το άλλο για να γελάσουν και να περπατήσουν και στο χωριό να προκαλέσουν στους άλλους εντύπωση!

Ο ”Μουζωμένος” στη Κρήτη, θεωρείται ο Σατανάς, και με το να ”μουζωθούνε” οι μασκαρεμένοι, ήταν σαν να είχαν ντυθεί κι αυτοί σατανάδες!

Όχι πως τότε τα παιδιά δεν ήταν μικροί …σατανάδες, αλλά με το μαυρισμένο πρόσωπο, σίγουρα τον πλησίαζαν άλλο ένα βήμα, και έτσι ήταν στο στοιχείο τους!

Κάθε Αποκριά συνέπιπτε και τα στάχυα να έχουν ψηλώσει αρκετά, ειδικά τα πρώιμα, και τα παιδιά να κάνουν τη βόλτα τους στην εξοχή για μουζωτήρια, αλλά ενίοτε και οι ..μεγάλοι!

Κείμενο – Φωτογραφίες: Γεώργιος Χουστουλάκης