Το ασκί

Το ασκί, ήταν δέρμα από μεγάλο κατσίκι ή τραγί, ή πρόβατο κριάρι κλπ, πού πέρναγε από ειδική επεξεργασία

Με ειδική προσοχή, να μην κοπεί ή τρυπήσει, στο γδάρσιμο τού ζώου, αφαιρούσαν το δέρμα ολόκληρο, από τα πόδια μέχρι και το κεφάλι.

Πάλι με πολύ προσοχή, κούρευαν το τρίχωμα και αφού αφαιρούσαν όλο τό μαλλί, γύρναγαν το τομάρι (δέρμα) ανάποδα.

Η επόμενη κίνηση, ήταν να τήν αλατίσουν καλά μέσα έξω, καί νά τήν απλώσου στόν ήλιο νά στεγνώσει.

Οταν στέγνωνε τό τομάρι, τό αλάτι έκανε μαλακό το δέρμα, δέν επέτρεπε νά μυρίσει, καί είχε ελαστικότητα, χωρίς να κινδυνεύει νά σκάσει η να τρυπήσει κάπου.

Στή συνέχεια, μέ μιά ειδική κερωμένη κλωστή, την έραβαν από κάτω στην κοιλιά, και ανάμεσα έβαζαν πλεξούδες από λινάρι και το έραβαν δυνατά, γιατί έπρεπε να υπάρχει στεγανοποίηση, να μην περνάει κανένα υγρό.

Η εργασία αυτη ονομαζόταν τ ρ ί τ σ ω μ α.

Εκοβαν τό κεφάλι και έδεναν σφιχτά το λαιμο.

Επίσης έδεναν σφιχτά καί τά μπροστινά πόδια.

Τά υγρά έμπαιναν καί έβγαιναν από τά πισινά πόδια.

Δέν υπήρχαν πρίν τόν πόλεμο πλαστικά δοχεία, καί τα μεταλλικά ήταν ελάχιστα.

Μόνο όταν ήρθαν οι Γερμανοί, έφεραν αυτές τίς μεταλλικές στενοπόρες κανίστρες, πού φεύγοντας κατέληξαν στούς ντόπιους.

Τά ασκία ήταν η λύση, να μεταφέρνονται υγρά, όπως κρασί, ρακή, λάδι , νερό κλπ.

Οι φάμπρικες παλιά είχαν ασκιά γιά τη μεταφορά λαδιού του παραγωγού στό σπίτι του ( φωτο).

Η μεταφορά στά σπίτια γινόταν με υποζύγια η με κάρα.

Μέ τόν ίδιο τρόπο οι έμποροι μετέφεραν τά κρασιά τους.

Όταν ήθελαν να αδειάσουν ένα μέρος από το υγρό τού ασκιού, έλυναν το
σπάγκο από τό ένα ποδαράκι, λάσκαραν καί λιγάκι τό άλλο γιά νά παίρνει αέρα, και άδειαζαν τό περιεχόμενο!

Τα ασκιά βέβαια, με τήν ίδια κατεργασία τά χρησιμοποιούσαν και στά πνευστά όργανα, οι γνωστές μας ασκομαντούρες, ή γκάιντες.

Εκεί φυσούσαν τον αέρα από το ένα πόδι, και στό άλλο ήταν δεμένη σφιχτά η ασκομαντουρα.

Σιγά σιγά, μετά τη μεταπολίτευση, άρχισαν να εμφανίζονται τα δοχεία του εμπορίου, πλαστικά, ή μεταλλικά, και έτσι το ασκί σαν μέσο μετακίνησης υγρών, έπαψε πλέον να χρησιμοποιείται.

Σήμερα η μόνη χρήση του ασκού, είναι στό μουσικό αυτό όργανο τής ασκομαντούρας, που αν και ήταν ένα παμπάλαιο μουσικό όργανο, είναι καί στίς μέρες μας σέ άνθιση.

Κείμενο: Γεώργιος Χουστουλάκης

Φωτογραφία – Αndreas Skokakis