Τι ήταν για τους παλιούς κρητικούς ο σουφρίτης

Κι όμως ο σουφρίτης σαν παιδική ασθένεια ήταν μια από τις πολλές παιδικές αρρώστιες

Του Γεώργιου Χουστουλάκη

Οι περισσότεροι δεν ξέρουν σήμερα τι ακριβώς ήταν ο σουφρίτης ή σουφρίτιδα, άλλοι πάλι γνώριζαν τη παλιά βρισιά, που έλεγε: «Ε απου να βγάλεις το σουφρίτη», και οι περισσότεροι δεν ήξεραν τι θα πει η λέξη σουφρίτης, ακόμα και από αυτούς που την έλεγαν!
Μονάχα οι πολύ παλιοί γνώριζαν πως ήταν μια παιδική αρρώστια, που αδυνάτιζε και σούφρωνε το πρόσωπο του παιδιού.
Κι όμως ο σουφρίτης σαν παιδική ασθένεια ήταν μια από τις πολλές παιδικές αρρώστιες, ιλαρά (κατσίβερη), ερυθρά, παρωτίτιδα γουλάδες) και οστρακιά.
Στην ουσία ήταν κι αυτός ένας ιός με τα κλασσικά συμπτώματα γρίπης όπως πυρετό διάρροιες, πόνο στο λαιμό, και φυσικά έφερνε μεγάλη ανορεξία στο παιδί.
Για τη θεραπεία της νόσου δεν υπήρχε ούτε υπάρχει και σήμερα εμβόλιο. Την αρρώστια αυτή την καταπολεμούσαν κυρίως με δυναμωτικά, είτε φαγητά σούπες κρέμες κλπ, είτε με ματζούνια, μέλι δηλαδή με καρύδια. Υπήρχε από παλιά στο εμπόριο μια σκόνη από ριζάλευρο, και με αυτήν έκαναν κρέμες, αν και οι πιο φτωχοί έκαναν απλώς κουρκούτια από κοινό αλεύρι. Ο σουφρίτης αν και τα συμπτώματα υποχωρούσαν μετά από μια βδομάδα ή δέκα μέρες, εν τούτοις ήταν κολλητική ασθένεια, ειδικά τις μέρες που υποχωρούσε ο ιός, δηλαδή μετά από μια βδομάδα

Η γηθειά για το σουφρίτη.

Τις περισσότερες όμως φορές, ο αγράμματος κόσμος στα χωριά που πίστευε στις δεισιδαιμονίες, αντιμετώπιζε την παιδική αυτή αρρώστα σαν να ήταν μάτιασμα! Πήγαινε δηλαδή η μάνα ή ο πατέρας του παιδιού στη μάγισσα τη ξεματιάστρα ή στους φαρμακολόγους της εποχής, για να του διαβάσει την ευκή, και έτσι να του περάσει αμέσως!
Γενικά δεν πήγαιναν μονάχα στη ξεματιάστρα όσα παιδιά είχαν σουφρίτη, αλλά όλα γενικά που ήταν λιπόσαρκα καχεκτικά, κακόφαγα και ανορεξικά. Για όλα αυτά λέγανε πως «είχαν βγάλει το σουφρίτη»!

Η ξεματιάστρα για να διαβάσει την ειδική ευχή που υπήρχε από πολύ παλιά, έπρεπε να έχει στο σπίτι της κάποια υλικά, όπως μοσχοκάρυδο, μισή ρογδόκουπα καθαροπλυμένη, και μια κουταλιά μέλι.
Έβαζε τη ρογδόκουπα επάνω σε αναμμένα κάρβουνα, και έριχνε μέσα το μέλι και το μοσχοκάρυδο. Αυτός που θα γητέψει έπρεπε να κρατά επίσης μια ξύλινη κουτάλα, να τη ζεστάνει επάνω στα κάρβουνα, και να σταυρώσει με αυτήν όλες τις αρθρώσεις του παιδιού, κατευθείαν όμως επάνω στο δέρμα, όχι επάνω από τα ρούχα.
Στη συνέχεια θα πει την παρακάτω προσευχή:
«Εις τα όνομα του Πατρός και του Υιού και του αγίου Πνεύματος,Αμήν. Ανεβαίνω κατεβαίνω και καίω το σουφρίτη, το νουφρίτη του (της) δούλου (ης) του Θεού (Τάδε).
Θα σε κάψω σκοτεινέ να ψηθείς να μαραθείς να ξεφορτωθείς το δούλο (ή τη δούλη) του Θεού Τάδε (όνομα).

Λέγοντας αυτά, έπαιρναν παράλληλα με το δάχτυλο μείγμα από τα υλικά που είχαν ζεσταθεί στη κούπα, και σταύρωναν τον ουρανίσκο του παιδιού.
Εν όσο σταύρωνε τον ουρανίσκο, έλεγε:
«Θα σε κάψω Σκοτεινέ, να ψηθείς να μαραθείς, ως εψήθη και εμαθάθη του Μαγιού το χορταράκι, να παχύνει να χοντρύνει να μορφύνει».
Φυσικά κάτι τέτοια μπορεί να γινόταν κάποτε, όμως σήμερα δεν γίνονται αυτά, διότι εκτός του ότι η επιστήμη είναι πάντα μπροστά για να λύνει με ιατρικό τρόπο τα θέματα των ανθρώπων , ωστόσο ο σουφρίτης δεν χρειαζόταν γιατρό, διότι περνούσε από μόνος του. Για αυτό αν και η ασθένεια κράτησε για πολλά χρόνια, δεν χρειάστηκε καν να βγει κάποιο εμβόλιο.