Connect with us

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Το σαμιαμίδι – Ένας παρεξηγημένος συγκάτοικος

Δημοσιεύτηκε

στις

Στην Κρήτη τον λέμε ”σαμάμουθα”, είναι ο συγκάτοικος που έχει ή φίλους η εχθρούς, ανάλογα με το μορφωτικό επίπεδο των ανθρώπων, σε κάθε περιοχή της Ελλάδας


Γράφει ο Γεώργιος Χουστουλάκης

Δεν ζει μονάχα στα σπίτια, αλλά και στην εξοχή, άσχετο που δεν το βλέπουμε εμείς.

Βγαίνει συνήθως τα βράδια, με το άναμμα της λάμπας.

Τη νύχτα κουρνιάζει η πίσω από μια ανθισμένη βοκαμβίλια, κάτω από τη γλάστρα του βασιλικού, σε σχισμές ραγισμένων τοίχων κλπ.

Στην εξοχή κρύβεται σε κουφάλες δένδρων, σε σχισμές βράχων η κάτω απο πέτρες.

Στη φύση απλά δεν το βλέπουμε, γιατί όλη μέρα κρύβεται.

Λένε διάφορα για τα σαμιαμίδια.

Λένε, άλλοι πως φέρνουν τύχη, άλλοι πως είναι δηλητηριώδη, άρα και επικίνδυνα.

Με τη λογική αυτή, άλλοι τα αφήνουν ελεύθερα, και άλλοι τα σκοτώνουν.

Στην πραγματικότητα όμως, τίποτα από αυτά δεν είναι αλήθεια!

Ούτε δηλητηριώδη είναι, αλλά δεν μπορώ να πω, και πως φέρνουν καμιά σπουδαία καλοτυχία, πέρα που μας απαλλάσσουν από τα βλαβερά έντομα, μύγες κουνούπια κλπ!

Είναι όμως γεγονός, η μεγάλη συμπάθεια που έχουν στα σαμιαμίδια οι μοναχικοί και εγκαταλειμμένοι άνθρωποι, κυρίως μεγάλης ηλικίας.

Σχεδόν τους μιλάνε, τα χρειάζονται για παρέα, και πολλοί τα αποκαλούν και με…τα μικρά τους ονόματα, αφού σε κάθε ένα έχουν βγάλει και από ένα όνομα!

Γεννάνε δυο τρία πολύ μικρά αυγά συνήθως σε παλιές θυρίδες η σε σχισμές πετρόχτιστων σπιτιών.

Τον χειμώνα (Μάρτη έως Νοέμβρη) είναι σε χειμερία νάρκωση.

Όταν εμφανιστούν, δίνουν το ευχάριστο προμήνυμα του ερχομού του Καλοκαιριού, και πλέον είναι αισθητή και η διακριτική παρουσία τους.

Θα τα δούμε στα μπαλκόνια, μόλις ανάψουμε το φως, η μέσα τη λάμπα.

Στη πραγματικότητα δεν τους αρέσει το φως, γιατί βλέπουν τέλεια και στο σκοτάδι!

Απλά, η λάμπα τραβά τα έντομα, και αυτό τα σαμιαμίδια το γνωρίζουν, και πάνε κοντά για αναζήτηση τροφής.

Επίσης είναι αξιοθαύμαστο, το πως αναπληρώνουν την κομμένη ουράτους, αλλά όμως όχι όμως τόσο τέλεια όπως πριν, ούτε με τα προηγούμενα σχέδια.

Εκπληκτική και η ικανότητά τους να προσαρμόζουν το χρώμα και τα σχέδια τους, ανάλογα το περιβάλλον που ζουν

Τα σαμιαμίδια, είναι από τα λίγα είδη σαύρας, που διαθέτουν και φωνή!

Πολλές μπορούμε να ακούσουμε ΄ενα υπόκωφο ”κα-κα-κα-κα!” και αυτό είναι η χαμηλή φωνή τους.

Παλιά πίστευαν πως κάποιες ασθένειες, κυρίως δερματικές, οφείλονται στον σαμάμουθα.

Έτσι μια δερματική πάθηση που ξέφτιζε το δέρμα, κυρίως σε χέρια πρόσωπο λαιμό, πίστευαν πως οφείλεται στο σαμιαμίδι.

”Αυτός έγινε έτσι, και ξεφλούδισε, γιατί έχει φάει κατά λάθος σαμάμουθα”, έλεγαν κάποιοι τότε.

Στην πραγματικότητα όμως, αυτή ήταν μια πάθηση, ίσως είναι ένα είδος λύκου.

Μου άρεσε πάντα να χαζεύω τα σαμιαμίδια ξαπλωμένος στο κρεβάτι μου, ειδικά τη στιγμή που εκτοξεύονται και από δέκα η είκοσι εκατοστά, για να γραπώσουν την αμέριμνη μύγα η πεταλουδίτσα!

Μπορούν να πιάσουν το έντομο και στον αέρα!

Μπορούν να περιμένουν ώρες σε ετοιμότητα, μέχρι να βρουν την κατάλληλη στιγμή να ορμήσουν στο θύμα.

Είναι καταπληκτικοί και αξιοθαύμαστοι κυνηγοί εντόμων, και απαλλάσσουν το δωμάτιο από δεκάδες ενοχλητικά έντομα κάθε βράδυ.

Εκπληκτικό επίσης το πως καταφέρνουν και περπατάνε ανάποδα στο ταβάνι, και να τρέχουν γρήγορα χωρίς να πέφτουν!

Ποικίλουν τα αισθήματα των ανθρώπων για τα ερπετά αυτά.

Αυτές οι διαφορετικές συμπεριφορές, με έβαλαν …στη μέση, κάποτε, στην Κάρυστο Ευβοίας!

Κάποια μέρα, μια γυναίκα είδε ένα σαμιαμίδι στον τοίχο, το έριξε κάτω με τη σκούπα, και μου είπε να το πατήσω με το παπούτσι μου!

Εδώ ευρέθηκαν ανάμεσα στη… νοοτροπία δύο λαών!

Και ενώ μου φώναζε αγριεμένα, ”σκότωσέ το, πάτησέ το”!

Τελικά αδιαφόρησα, και δεν υπάκουσα!

Άσχετο που θεώρησαν άνανδρο, να μην μπορώ σκοτώσω, λέει, ένα ”άχρηστο βλαβερό ερπετό”!

Τι να το κάνεις όμως ,που η κυρία η συγκεκριμένη, το σκότωσε η ίδια, αφού έβγαλε το παπούτσι της…

Με έπιασε θλίψη και αηδία, και πιστεύω πολλοί θα ήταν εκείνοι που θα είχαν φερθεί όπως εγώ…

Θα μπορούσα όμως να πω, πως το επίπεδο ενός λαού, οι ευαισθησίες του, η καλοσύνη του, φαίνονται ακόμα και πώς συμπεριφέρονται και στα μικρά αυτά αθώα ζωάκια!

φωτογραφία: Γεώργιος Χουστουλάκης

3 Σχόλια

3 Comments

  1. Amy Andrianaki

    29 Αυγούστου 2016 at 17:27

    Ναι ηταν ανανδρο.. μπορουσες να το πιασεις και να το βγαλεις καπου εξω να φυγει ησυχο κι οχι ν καθεσαι να κοιτας την κομπλεξικια να το σκοτωνει. Λεω εγω τωρα… Προφανως δεν το λυπηθηκες ομως αρκετα..

  2. placebo

    24 Απριλίου 2017 at 02:37

    εμας μας λεγανε πως ειναι επικινδυνα γιατι μπορουν να μπουν στο στομα

    οταν κοιμομαστε

    δεν ισχυει ε;

    • Macar0s

      3 Σεπτεμβρίου 2017 at 12:40

      Φυσικά και όχι! Εκτός αν… χάφτεις μύγες!! ^_^

ΑΦΗΣΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Τσούτσουρος – Το εντυπωσιακό φαράγγι του Μίντρη

Δημοσιεύτηκε

στις

Πρόκειτε για ένα στολίδι της Κρητικής γης


Το φαράγγι του Μίντρη με το ποτάμι που εκβάλει στον σημερινό Τσούτσουρο θα μπορούσε πολύ εύκολα να χαρακτηριστεί και ως το φαράγγι των Μυστηρίων λόγω των αμέτρητων διηγήσεων για παράξενα φώτα, φαινόμενα και ιπτάμενα αντικείμενα που έχουν καταγραφεί εκεί.

Πρόκειτε για ένα στολίδι της Κρητικής γης που είναι εντελώς παραμελημένο από τις αρχές παρά την ιστορία και αρχαιολογικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει. Κατά τους Κλασικούς χρόνους εκεί υπήρχε υπερυψωμένος δρόμος για άμαξες που ένωνε τις πόλεις Πριανσό με Ίνατο.

Σήμερα ελάχιστα κομμάτια σώζονται από αυτό το τεράστιο έργο το οποίο σιγά σιγά εξαφανίζεται από τις βροχές και κατολισθίσεις. Αν βρεθείτε στον Τσούτσουρο μην αμελήσετε να το περπατήσετε.

Επισκεφτήκαμε το φαράγγι λίγες ώρες μετά την βροχή και μέρος του θεάματος που αντικρύσαμε σας παραδίδουμε στις φωτογραφίες …

Ναυσίνοος Αδριανός Adrianos Bezouglof

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Περίεργες, εμπορικές συναλλαγές και ”γιατροσόφια”, στο πέρασμα του χρόνου!!

Δημοσιεύτηκε

στις

”Εργαλεία τω γυναικώ, πουλώ”!!


Χώρες και χωργιά ήπχιανε ο Μονοχωργιανός Σωμαροσταυρούλης, διαλαλόντας ολημερνίς τση μέρας τη πραμάτεια ντου.
Ειντά τονε όμως μρέ εκείνη δα, η πραμάτεια;;
Απ’ ότι εφώνιαζε ο ίδιος, ήλεγε:
”Εργαλεία τω γυναικώ πουλώ”!!
Αλλά δεν εφαινόντανε όμως, είντα εργαλεία επουλούσενε, αφού τα είχενε μέσα σε μια βουργίδα για να μη φαίνονται και άλλοτε την είχενε κρεμασμένη στα σκαρβέλια του σωμαργιού του γαϊδάρου ντου και άλλοτε την εφόραγε στη πλάτη ντου και εγύρναγε τσι γειτονιές, ακόμη και τα Σαββάτα στην αγορά των Μοιρών.
Όμως ετρέχανε όποιοι και να τονε γροικούσανε και άνδρες και γυναίκες, για να δούνε τσι πλια πολλές φορές από περιέργεια, ειντά τονε εκειανά τα ”εργαλεία τω γυναικώ”.
Πρώτοι πρώτοι εφτάνανε οι άνδρες, για να τα δούνε και από κοντά!!
Ξαοπίσω εφτάνανε και οι γυναίκες, να δούνε και αυτές είντα εργαλεία ήτονε και που θα τως εχρησιμεύγανε.
Εγλακούσανε όμως από περιέργεια και τα κοπέλια, αλλά οι μανάδες ντως τα ζυγώνανε πλια πέρα, φοβούμενες μπας και ήτονε πράμα, το πονηρό.

Αλλά τελικά είντα θα ‘λεγες, αφού ήτονε: σαϊτες και καβαλάροι, μασούργια, αρδάχτια και σφεντίλια και ότι άλλο ξύλινο εργαλείο υπήρχενε και που εχρησιμοποιούσανε η νοικοκεράδες την εποχή εκείνη δά στ’ αργαστήρι ντως, απού ο ίδιος εφιλοτεχνούσενε;;

Το φάρμακο για τσι κάλους

Προπολεμικά στην αγορά τω Μοιρώ εμφανίστηκε, ετσά ξεκάρφωτα από το πουθενά, ένας τύπος, με ένα δρουβά γεμάτο!!
Τον είχενε κρεμασμένο στον ώμο ντου και εδιαλαλούσενε παντού:
”Φάρμακο για τσι κάλους τω ποδιώ πουλώ”!!
Άντε δα που ούλοι σχεδόν είχανε κάλους και ούλοι εσκεφτότανε πως ευρέθηκε η λύση στο πρόβλημα ντως!!
Το φάρμακο το πούλαγε φθηνά!!
Πενήντα λεπτά μόνο!!
Τό ‘χενε μέσα σε μια ειδική χάρτινη συσκευασία και μόλις επούλαγε ένα φάρμακο, εξαφανιζόντανε και βολίδα επήγαινε σε μια άλλη παρέα και ούτω καθ’ εξής.
Οι γι-άνθρωποι το παίρνανε από περιέργεια, για να δούνε είντα τελικά ήτονε εκεινονά το ξαρτάρικο φάρμακο!!
Αλλά μόλις ανοίγανε τη συσκευασία, εβλέπανε σε ένα χαρτάκι γραμμένο:

”Στενά παπούτσα να βάνεις”!!

Καθαρός είναι ο λαδικός

Η φράση ετούτη νά λέγεται μέχρι και την σήμερον ημέρα και είναι από αληθινή ιστορία.
Παντοτινός τως οι Κρητικοί τα παλιά τα χρόνια στα χωργιά τση Κρήτης, το λάδι που καταναλώνανε το βάζανε στο πιθάρι, το σκεπάζανε καλά μ’ ένα καθαρό πανί, ενώ κυκλικά εστερεώνανε το πανί με ένα έλασμα για να το κρατεί σταθερό και πάνω από αυτό ετοποθετούσανε ένα κατάλληλα διαμορφωμένο ξύλινο καπάκι.
Ούλα ούλα ετούτα νά, για να μη σαλτάρει μέσα κιανείς ποντικός και τσι ψακώσει.
Αν κιαμιά φορά όμως ήμπαινε ποντικός στο πιθάρι, το λάδι το δίνανε παντοτινός τως για τρυγές, που προοριζότανε για σαπούνι.
Ένας όμως όνομα και μη χωργιό, ελυπήθηκε να το δώσει για σαπούνι, μιας και στο πιθάρι ντου μέσα είχενε νταλτήσει μια ποντικάλα.
Με αποτέλεσμα να το βάλει σε ένα λαδικό και να το πάει στο παζάρι των Μοιρών, για να το πουλήσει.
Κάποια στιγμή τονέ ρώτηξε, ένας:

  • Μρε κουμπάρε!! Καθαρό είναι το λάδι;;
    Εκείνος όμως, για να δώσει απάντηση λίγο ειλικρινή, γιατί δε του επήγαινε όμορφα, που ψαρά ντονε τα γένια ντου, του απάντησε στα ντρέτα:

– Καθαρός είναι κουμπάρε, ο λαδικός!!

Η αίγα στη παρέλαση

Από ένα χωργιό τση Μεσαράς, ήφερε ένας την αίγα ντου στη ζωαγορά των Μοιρών, για να τηνέ πουλήσει.
Να τον κιόλας απού βρέθηκε το ντελόγο και ο μουστερής και τονε ρώτηξε:

  • Για πούλημα κουμπάρε την ήφερες την αίγα;;
    Ενώ αυτός του απήντησε για μιας με τη χαρακτηριστική Βορζανή φωνή, απού τον εδιέκρινε:

– Κια με για παρέλαση μωρέ κουμπάρε την ήφερα;;

Κατά τη πλερωμή θα ν-είναι και η υγειά

Αρρωστάρικο ήτονε το κακορίζικο το Μανωλιό τσι Ουρανίας και γι’ αυτό εσκέφτηκε να το πάει στο πραχτικό γιατρό, που κείνος με λόγια και ευκές ούλους ”τσι γιάτρευε”, αλλά ποτέ ντου όμως τζάμπα.
Μόλις τό ‘φταξε, του διάβασε εκείνος την ”πρέπουσα ευκή” και στη συνέχεια τσι λέει:
”Ούλα καλά συντέκνισσα”!!

  • Δηλαδή, να γενεί θέλει καλά το ντελόγο, το κοπέλι μου;;

Αυτά συντέκνισσα πάνε, ”κατά τη πλερωμή και η υγειά”!!

Το θαυματουργό χαμαϊλι

Ειδικότητα του ήτονε τα χαμαϊλια και ξακουστός για τα ”εντυπωσιακά και καλά αποτελέσματα” απού είχανε.
”Σώζανε” ανθρώπους από κάθε αρρώστια και κακιά ώρα, όπως ισχυριζόντανε!!
Ετσά του πήγαινε απού λέτε και η πανέμορφη νεαρή Τερψιχόρη το Γιαννιό ντζη, απού πολλά εξανθήματα είχενε βγαρμένα στο πρόσωπο ντου.
Ο ”γιατρός” επήρενε ιδιαιτέρως το κοπέλι, το ”εξέτασε” και βάσει του πορίσματος ήκαμε με μαύρο πανί ένα τριγωνικό χαμαϊλι και του τό ‘δεσε με ένα μαύρο σπάγκο, στον υφασμάτινο ιμάντα τση φανέλας του.
Μετά που του κρέμασε το χαμαϊλι ”ο γιατρός”, σε τρεις μέρες κιόλας είχενε γενεί το κοπέλι καλά και δεν είχενε το παραμικρό!!
Ούλοι εσταυροκοπιούντονε και εδίδανε ευκές, σ’ αυτόν ”τον άγιο άνθρωπο”, απού ήτονε η αιτία για να γενεί το κοπέλι καλά και ετσά στα ντάκα ντάκα κιόλας!!
Η παιδική περιέργεια όμως κιαμιά φορά ανατρέπει τα πάντα.
Το κοπέλι, χωρίς να το πάρει κιανείς χαμπάρι, ήκοψε με ένα τσιτρέτο το σπάγκο του χαμαϊλιού και στη συνέχεια το ξερούνιασε.
Ούλοι όμως μόλις το είδανε, εμείνανε με ανοιχτό το στόμα!!
Είδανε ότι μέσα στο χαμαϊλι είχενε ένα απλό χαρτί, που ήτονε γραμμένη η φράση:
”Γα@@ τη μάνα σου ανέ γιάνεις και αν δε γιάνεις”!!

Σύνταξη κειμένων, διάσωση ιστοριών, φωτογραφικό υλικό: Φανούριος Ζαχαριουδάκης.

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Η τέχνη του θερισμού

Δημοσιεύτηκε

στις

Πήρα τη μάνα μου μια μέρα πρωί – πρωί, να πάμε να θερίσει ένα κομμάτι από το σιτάρι φίλου μου για τις ανάγκες κάποιου λαογραφικού θέματος, και ήθελα κιόλας να τη ξαναδώ να θερίζει μετά από 20 περίπου χρόνια!


Η λαχτάρα της ήταν τόσο μεγάλη που θα την πήγαινα στο θέρος, που αν και 86 ετών εκείνη, αντί να την πιάσει ο ήλιος, ή να πάθει κόπωση, αντίθετα ένοιωσε κοπελιά!
Ίσως και να ήταν το καλύτερο δώρο που της είχα κάνει εκείνη τη χρονιά!

Δεν πρόλαβα να την πάω στο χωράφι με το σπαρτό σιτάρι, και με ζήλο αρπά το μεγάλο δραπάνι, και μπορούσε σε μια ώρα να ρίξει κάτω μόνη της όλο το σπαρμένο!

Όση ώρα θέριζε η κα Πελαγία Χουστουλάκη, παρατηρούσα τα χέρια της, και θυμόμουν παλιά, τι συμβουλές μας έδινε σε εμάς τα παιδιά της, δινοντάς μας τα μικρότερα δραπανάκια για να βοηθάμε εγώ και η αδερφή μου.

-Να κρατάτε μεστά – μεστά το δραπάνι και γερά με τη δεξά σας χέρα.

Να έχετε το δραπάνι ασς σε απόσταση από τον μ-πόδα και το γόνατό σας, και ποτέ να μην το πλησιάζετε στα πόδι σας.
Να μην αλλάζετε δραπάνι, γιατί το ίδιο το συνηθίζει η χέρα σας, και να διαλέγετε ελαφριά δραπάνια και καλά κονισμένα.

Όταν γεμίσει η αριστερή φούχτα σας με σπαρμέο, να τα αφήνετε χάμω δίπλα σας. Όσο προχωράτε, τις φαφουλιές σταριού του χεριού σας να τις αφήνετε στην ίδια, μέχρι να γίνει μια μεγάλη αγκαλιά. Τις αγκαλιές αυτές θα τις δίνετε μετά μία – μία στον πατέρα σας να τις τοποθετεί επάνω στο δεματικό για να κάνει το δεμάτι. Έξη δεμάτια θα μένουν σε κάθε μέρος και αυτά θα είναι ένα χειρόβολο.

Παράλληλα μας έλεγε να φοράμε καπέλο ή ένα μαντήλι στο κεφάλι να μη μας πιάνει ο ήλιος και να πίνουμε πολλά νερά από το κρυγιαστάμνι.

Να μη θερίζουμε ποτέ από την ανηφόρα προς τη κατηφόρα, αλλά αντίθετα να προχωράμε στην ανηφόρα.

Να μην λαλούμε (θερίζουμε) το σπαρτό όπως να ΄ναι, αλλά να κόβουμε ένα όργο (τμήμα σιταριού), και να θερίζουμε το όργο αυτό, μετά πάλι άλλο όργο κοκ.

Πριν καν αρχίσουμε στις 6 το πρωί να θερίζουμε εγώ έλεγα:

-Μάνα μου μάνα μου, και πώς κοντώ θα θερίσουμε ετόσονα χωράφι 8 στρέμματα!

Και η απάντηση της μάνας:

-Ετσά το θαρρείς εσύ, αλλά να κατέχεις παιδί μου στη ζωή σου, πως πάντα τα μάθια φοβούνται τη δουλειά αλλά χέρια όχι!

Πράγματι, και οι τέσσερις μας μέχρι αργά το είχαμε θερίσει όλο!

Έβλεπα το θερισμένο χωράφι και σκεφτόμουν:

-Πόσο δίκιο είχε τελικά η μάνα μου!

Κείμενο – βίντεο – φώτος: Γεώργιος Χουστουλάκης

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Facebook

Δημοφιλη