Connect with us

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Ξετροχαλιάζοντας το παρελθόν!

Δημοσιεύτηκε

στις

Ακομα συγκινουμαι οντε θορω πετρες στα χωραφια, γιατι κατεχω πολυ καλα σε ηντα μπελα ειχανε μπει οι προγονοι μας να ξερημαξουν τα χωραφια ντως, η να τσοι μεταφερουν στο σπιτι για να φτιαξουνε διαφορες πετρινες κατασκευες!


Με δυο ταβλια, δεξια και αριστερα απο το σωμαρι του γαιδαρου, φορτωναν τσοι πετρες, κυριως τσοι μετριες και μικρες, και τσοι μεταφερανε στο σπιτι για να σασουνε ενα νεο αχυρι, σταβλο για τα ζα, ενα μπεντενι για περιφραξη, η ακομη ενα πετροχτιστο …βοθρο!

Τα ταβλια αυτα ητονε απο παραθυροφυλλα, η ακομη και απο πορτες παλιες, απο παλια γκρεμισμενα σπιθια.

Τσοι μεγαλες πετρες , τσοι φορτωνανε στο ζωο, με μια ειδικη φορτωσα!

Ολοι οι παλιοι, εκατεχανε πολυ καλα τη τεχνικη του φορτωματος πετρας!

Οπως τη θυμουμαι και γω ακομη!

Ειχε στανταρ κινησεις!

Η πετρα με μια κινηση ερχοτανε στα γονατα.

Μετα με δυναμη στο στηθος κι απο κει σιγα σιγα πανω στο σωμαρι μη σπασει!

Μετα χαμηλωνε παλι αργα αργα στο πλαι του σωμαριου, με το δεξι αρπαζει το σκοινι, το περνα διπλο απο κατω απο τη πετρα, σηκωνεται μεχρι το μεσο της πετρας, το δινει στο αριστερο χερι, στο δαχτυλια, να το κρατει το ξαναπερναει παντα διπλο απο κατω , αριστερο σκαρβελι, παει δεξα, περνα αναμεσα απο το σκοινι, και καταληγει δεξι σκαρβελι, μετα αλετροδεμα εκει και περμενει!

troxalos2

Το αλετροδεμα ειναι σαν θηλια, οσο τεντωνεται το σκοινι τοσο σφιγγει!

Χαχαλοβεργα για να ανεβαστα στη συνεχεια, και μετα αλλη πετρα για να γενει το ιδιο και απο την αλλη πλευρα του σωμαριου, περιπου ιση σε βαρος, και σε μεγεθος.

Εχουμε λοιπον δυο πετρες φορτωμενες, Με τον ιδιο τροπο μπορει να προσθεσει καποιος ακομη και αλλες δυο απο καθε πλευρα.

Ετσι τελικα το χτημα μπορει να κουβαλησει 6 πετρες συνολο!

Γερα μπρατσα οι παλιοι, μα γερα νεφρα και τα γαιδουρια!

Ο καθε ενας που επροκειτο να πετροκουβαλησει, εκατεχε πανω κατω πχες πετρες του κανουνε, και που θα τσοι βρει.

Πρωτα πηγαινε και εκανε μια γυρα, αν εθωργιε καπου κια μια καταλληλη πετρα, σε γκρεμο η δυσβατο μερος, τη γκρεμιζε καπου πουνα σωπατει, εβρισκε και καπου κοντα μια αλλη και τις ζευγαρωνε.

Εκανε ετσι διο τρια ζευγαρια και μετα εφερνε το γαιδαρο η το μιυλαρι, το περνουσε αναμεσα, για να φορτωσει και να τσοι κουβαλησει οπου του κανουν αναγκη.

Γα να ξερημαξει το χωραφι του απο τις πετρες, μεγαλες η βραχους , ειχε παντα μαζι του ο παλιος και τα ξαρταρικα εργαλια του!

Κασμα μεγαλο, ειχε και κασμαδακι μικρο, λοστο γερο και μακρυ, λοσταρακι μικροτερο, βαριοπουλα, βαρυα μεγαλη, και πολλες σφηνες!

Βεβαια καθε που θα σηκωνε μια πετρα δεν ηξερε θα επρεπε να ειχε υπ οψιν του και τους κινδυνους!

Φιδια, λιακονια, κοκινοι ξενομπουμπουροι, σφιγκες, σκορπιοι….

Μαρτυρας εγω μια φορα στο Φτερια, ο πατερας μου προσπαθουσε να σπασει το βραχο, να τον κανει τεσερα πεντε κομαθια, για να μπορεσει να τα βαλει στο τραφο που εχτιζε.

Ελα ομως που οντε εσπαγε ο βραχος πεταχτηκε απο κατω ενας σκροπιος τεραστιος μαυρος, τουλαχιστο εφτα ποντους ( χωρις τα χερια τις δσγκανες στην αναταση), και μου εκανε εντυπωση, που ηταν μαλλιστα και τριχωτος!

Ειχανε βεβαια και τα τυχερα τως,γιατι απο κατω απο τις πετρες βρισκανε και καλοκαιρινους χοχλιους, οποτε γεμοζανε τη βουργια που ηταν τοτε και δισευρετοι και περιζητητοι!

Οι παλιοι τως ειχανε αδυναμια βαστους οπως ειναι με αλατονερο!

Ητονε σχεδον το φαι τση παρεας γιατι τραβουσαν καμποσο κρασακι!

Οι περισσοτεροι ξεδιαλλεγαν τα χωραφια ντως, η να τα κανουν αμπελοχωραφα, η να τα φυτεψουν αγρουλιδους. η για να ‘ναι καταλληλα για να τα σπερνουν και να περνα ευκολα το αλετρι.

Καθε φορα που εκανανε χωραφι, απο πισω ενας ξεδιαλεγε τσοι νεες πετρες και τσοι πεταγε στην ακρα,

Εκει που ειχε κουσκουρα η ηταν γκαργκανελια χωραφι, τσοι εκανανε μικρα σωρουλακια η μεγαλα αναλλογα.

Αν ητανε λοξο το χωραφι, εσταινανε στην ακρα μια σειρα τραφο, και βαζανε στο σειρα τση μεγαλες πετρες και μετα απο πισω γεμιζανε με τσοι μικροτερες, Μετα παλι απο πανω μεγαλες πετρες και σιγα σιγα ανεβαινε ο τραφος, που με τα αλετρια αργοτερα επεφτε το χωμα και εκανε μια πεζουλα πιο ισια παρα που ηταν πριν.

Ετσα λογιω εβολευε καλιτερα στο οργωμα.

Στους τραφους, η ξερολιθιες, που ηταν σε στιλ πετροχτιστου σπιτιου, η τεχνικη πανω κατω ητανε ιδια οπως εκεινη του χτιριου

Επεε ομως στο τραφο τα πραματα ητονε πιο απλα, και τα κοπελια εβαζανε και χτιζανε, εδικα αυτα φερνανε τα χαλικια για τα γεμισματα..

troxalos

Αν η πετρα η μεγαλη ηταν καμπουρωτη, εσκαβαν την εβαζαν με την ισια πλευρα απο πανω, αλλα απο κατω την στερεωναν καλα με αλλες πετρες μικροτερες.

Η απο πανω πετρα παντα πατουσε αναμεσα σε δυο αλλες, και φροντιζανε να μην προεξεχει κιαμια δεξα αριστερα , να ειναι ισες και στο κεντρο παλι το γεμιζανε με χαλικια.

Σημερο μπλιο δεν ασχολειται κιανεις να σασει τροχαλους, απεναντιας ουλοι εχουν ειδικοτητα στο να ξετροχαλιαζουν τον ωραια χτισμενο τροχαλο μπας και γεμισουν τη σακουλα χοχλιους οι γνωστοι αγνωστοι χοχλιδολοοι!

 

Κειμενο φωτογραφιες: Γεωργιος Χουστουλακης

Ακολουθήστε το Cretanmagazine στο Google News και στο Facebook

Σχολιασε

ΑΦΗΣΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *