Την τελευταια Κυριακη του Πασχα, που ειναι ”των Βαιων”, μοιραζουν τους σταυρους, και την Κυριακη της Σταυροπροσκυνησης που ειναι πιο μπροστα, μοιραζανε το πρωι στην εκλησια και τις ροδαριες.
Στα μερη μας στη Νοτιο Κρητη, δεν εχουν αλλαξει και πολλα απο τα εθιμα αυτα, απο εκεινα απο τις παιδικες μας μνημες.
Στο χωριο μας την παραμονη της Σταυροπροσκυνησης, τα κοριτσια του χωριου με τα πανερια στα χερια, εγυρναγαν το χωριο χαρουμενα και γελαστα, και μαζευαν απο τα σπιτια καθε ειδους λουλουδια και πρασιναδες απο τις νοικοκυρες των σπιτιων και γεμιζαν τα πανερια.
Τα λουλουδια ηταν πανεμορφα, πολυχρωμα και ηταν συνηθως βασιλικοι, γαρυφαλα, λευκα ανθη απο μουρβερι, κλαρια αρισμαρι, ζουμπουλια, ματζουρανα, και οτι αλλο ημερο λουλουδι ειχε η καθε μια στην αυλη της.
Τα λουλουδια αυτα τα πηγαιναν απο βραδυς στο σπιτι του παπα Γιωργη και τα αφηναν πανω σε ενα μεγαλο τετραγωνο τραπεζι, που ειχε στο μεγαλο και ανετο σαλονι του.
Ο παπα Γιωργης, ο συχωρεμενος, συνηθιζε να καλει καθε χρονο συγκεκριμενα ατομα για να δεσουν τις ροδαριες.
Μεταξυ αυτων ηταν εμενα, τους γονεις μου, τον γειτονα Χαραλαμπο με την γυναικα του και φυσικα η παπαδια με τα παιδια τους.
Καθομαστε διο τρεις ωρες να δεσουμε σε ματσακια μικρα ολα αυτα τα λουλουδια που ειχαν αδειασει στο τραπεζι, και με ταξη τα ξανατοποθετουσαμε και παλι στα πανερια.
Σε ολο αυτο το διαστημα υπηρχε μια χαρουμενη διαθεση, γινοταν καλαμουρια, διαφορα αστεια και η ωρα περναγε ευχαριστα χωρις να το καταλαβουμε!
Φτιαχναμε το ματσακι μας βαζοντας και απο μια πρασιναδα και μετα απο αλλα δυο η τρια λουλουδια, τα δεναμε με σπαγο, και.ετοιμη η ροδαρια μας!
Εμεις τα παιδια ειχαμε μεσα μας μια κρυφη χαρα, γιατι ξεραμε οτι στο τελος ο παπας θα αδειασει δυο τεραστιες χαρτοσακουλες φυστυκια αραπικα αλμυρα πανω στο τραπεζι, και ολοι μετα θα ειχαμε επιδοθει στο να γευτουμε αυτα τα υπεροχα καλολοιδια!
Δεν θα παρελειπε η παπαδια να μας κερασει και μας τα παιδια απο καποιο αναψυκτικο η πορτοκαλαδα, ενω οι μεγαλοι δεν εχαναν την ευκαιρια να πιουν καμποσα ρακακια, μιας και το καλουσε η βραδυα!
Το ιδιο περιπου σκηνικο θα επαναλαμβανοτανε και την παραμονη των Βαιων, αφου ο Χαραλαμπος θα ανελαμβανε να παει να κοψει κλαδους βαιων, απο τις βαγιες (χουρμαδιες) που ηξερε, αλλα και να κοψει και κλαδους ελιας, να ειναι ευρωστοι και αν ηταν δυνατον να εχουν και ανθους.
Τους σταυρους τους φταχναμε εντεχνα, ετσι οπως μας μαθαιναν οι μεγαλοι. Κοβαμε ενα ενα φυλο απο τον μακρυ κλαδο της βαγιας, οπως ηταν στενομακρο και διπλο, το χωριζαμε στα δυο και εν συνεχεια καναμε τις αναλογες διπλωσεις, για να φτιαχτει ο μισος σταυρος, επειτα με ενα αλλο φυλο τελειωνε και ο αλος μισος, και τον τοποθετουσαμε εναν ενα πανω στο πανερι.
Ο παπας και ο χαραλαμπης αναλαμβαναν να φτιαξουν τους δυσκολους και πολυπλοκους σταυρους για την εκκλησια.
Και παλι στο περας των εργασιων επακολουθουσε φαγοποτι με ξηρους καρπους και ημαστε και ολα ηταν πια ετοιμοι για να μεταφερθουν το πρωι στην εκλησια μαζι με τους κλαδους της ελαιας.
Το εθιμο αυτο αναπαριστα την υποδοχη του Χριστου στα Ιεροσολυμα <<Μετα βαιων και κλαδων>>. Ετσι μετα το περας της Θειας Λειτουργιας, φευγοντας, μαζι με το αντιδωρο, καθε πιστος επαιρνε ενα σταυρο, και εκοβε και ενα μικρο κλαρακι ελιας και αυτα φτανοντας στο σπιτι, τα τοποθετουσε στο εικονοστασι.
Επικρατουσε η λογικη οτι, τα λουλουδια που ειχαν οι ροδαριες, επειδη ηταν αγιασμενα, επιαναν παντα οταν τα φυτευες. Και εμενα μου φαινοταν οτι ηταν ετσι πραγματι!
Οστοσο το ειχαν σε καλο ποΛλες γυναικες να φυτευουν καποια απο τα λουλουδια αυτα, και συνηθως ειχαν επιτυχια!
Κειμενο Χουστουλακης Γεωργιος
Ακολουθήστε το Cretanmagazine στο Google News και στο Facebook
