Connect with us

Life

Πέθανε ο Μάικλ Ατίγια, ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς του κόσμου

Δημοσιεύτηκε

στις

Απεβίωσε σε ηλικία 89 ετών ο Βρετανός μαθηματικός Μάικλ Ατίγια, ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς στον κόσμο


Ο Μάικλ Ατίγια είχε γίνει διάσημος στη δεκαετία του 1960, όταν είχε ενώσει τα μαθηματικά και τη φυσική με τρόπο που δεν είχε υπάρξει ξανά από την εποχή του Νεύτωνα.

Η Βασιλική Εταιρεία επιστημών της Βρετανίας, της οποίας ο Ατίγια υπήρξε πρόεδρος στη δεκαετία του 1990, επιβεβαίωσε το θάνατό του, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Ο Ατίγια, ο οποίος είχε γεννηθεί στο Λονδίνο το 1929 από πατέρα Λιβανέζο και μητέρα Σκωτσέζα και είχε πάρει το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, είχε βγει στη σύνταξη εδώ και χρόνια, όντας επίτιμος καθηγητής στη Σχολή Μαθηματικών του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου. Ήταν επίσης κάτοχος των δύο σημαντικότερων μαθηματικών βραβείων, του Fields (1966) και του Abel (2004).

Η πιο σημαντική συμβολή του ήταν ένα θεώρημα (Atiyah-Singer Index Theorem) που είχε αποδείξει σε συνεργασία με τον μαθηματικό Ισαντόρε Σίνγκερ στο ΜΙΤ και το οποίο, «παντρεύοντας» τα μαθηματικά με τη φυσική, είχε μεταξύ άλλων, οδηγήσει στην ανάπτυξη της θεωρίας των χορδών.

«Είχε επηρεάσει σημαντικά όλη τη σύγχρονη ανάπτυξη που αφορά την αλληλεπίδραση των μαθηματικών και της φυσικής», δήλωσε ο φυσικός Έντουαρντ Γουίτεν του Ινστιτούτου Προωθημένων Μελετών του Πανεπιστημίου Πρίνστον, όπου ο Ατίγια επίσης είχε εργαστεί, σύμφωνα με τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης».

Πέρυσι ο Ατίγια είχε προκαλέσει θόρυβο γύρω από το όνομά του στο μαθηματικό Φόρουμ της Χαϊδελβέργης, όταν ισχυρίστηκε -χωρίς όμως να πείσει τους συναδέλφους του- ότι είχε λύσει την Υπόθεση Ρίμαν, ένα από τα διασημότερα άλυτα προβλήματα των μαθηματικών.

Ο Ατίγια ήταν επίσης για χρόνια ενεργός στο κίνημα υπέρ της ειρήνης και της μείωσης των πυρηνικών εξοπλισμών, ενώ είχε δηλώσει άθεος.

-ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ-
Σχολιασε

ΑΦΗΣΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Life

Πρόγνωση καιρού από ζώα, πουλιά και έντομα

Δημοσιεύτηκε

στις

Τα ζώα, αντίθετα από τον άνθρωπο, διαθέτουν ειδικά αισθητήρια όργανα, που τα βοηθάνε να διαισθάνονται περισσότερα πράγματα, και να προβλέπουν τον καιρό, ακόμα και τους σεισμούς


Οι πιο παλιοί γνώριζαν αυτές τις ικανότητες  των ζώων, και φυσικά τις παρατηρούσαν, αλλά συνδύαζαν και  κάποιες  συνήθειες  τους,  κυρίως των επιδημητικών πουλιών, με ένα σωρό δεισιδαιμονίες, και εθιμοτυπικές συνήθειες, όπως θα δούμε παρακάτω.

Πουλιά

Οι τσίχλες, τα ψαρόνια, οι  κοτσυφοί  και άλλα πουλιά, όταν ανεμίζουν την κακοκαιρία, φεύγουν από τα ορεινά μέρη, και καταφεύγουν σε χαμηλότερα, κατεβαίνοντας  προς στον κάμπο.
Οι σουσουράδες ή «σουρσουράδες» όπως τις ονόμαζαν οι παλιοί Κρητικοί, φεύγουν και αυτές από την ακρογιαλιά  που σύχναζαν όταν πιάνουν τα κρύα, και πάνε σε πιο στεριανά, που να μπορούν να προφυλαχτούν, καθώς  αυτό μας το  καταμαρτυρεί και το γνωστό ποίημα του Γιώργη Δροσύνη «Το φθινόπωρο»:
«Του σπίνου χάθηκε η γλυκεία λαλιά,  φοβήθηκε ο μελισσουργός το χιόνι
κι η σουσουράδα κάτω στην ακρογιαλιά, δεν τρέχει δεν πηδά δεν καμαρώνει»!

Τα κοράκια επίσης μαζεύονται πολλά μαζί, και κάνουν κύκλο χαμηλά στον ουρανό, γιατί περιμένουν βοριά και κακοκαιρία. Έλεγαν  μάλιστα παλιά όταν πετούσαν ομαδικά, πως «όπου ξανοίγουνε οι κοράκιοι, από ‘κεί είναι δεμένος και ο καιρός», δηλαδή από εκεί θα έρθει  ο αέρας ή η βροχή, και γενικά οι επερχόμενες καταιγίδες!
Οι  καλιακούδες  πάλι που είναι μαύρα πουλιά παρόμοια με τα κοράκια, όταν καταλαβαίνουν πως έρχεται χειμώνας, εγκαταλείπουν τα βουνά, και κατεβαίνουν κατά κοπάδια  στα χαμηλά, και ο κόσμος που τα έβλεπε έλεγαν  πως «θα γυρίσει κακοκαιρία», δηλαδή θα έρθει παγωνιά ή θα χιονίσει.
Συνήθως όλα τα πουλιά που μετακομίζουν, φεύγουν  από τα κρύα μέρη το Φθινόπωρο, και  πάνε σε πιο πεδινά, αλλά  ξαναγυρίζουν πάλι την Άνοιξη στα ορεινά.  Κατά την διαδρομή τους όμως, φτιάχνουν σχηματισμούς στον ουρανό,  και κυρίως το γνωστό μας «V», με τη μύτη μπροστά, αποτέλεσμα να δημιουργούν υπέροχο θέαμα για μικρούς και μεγάλους!.
Οι καλιακούδες φεύγουν κατά ομάδες  κατά τη μετακόμιση τους, και μάλιστα σε σχηματισμό, κράζοντας όλες μαζί, δημιουργώντας έτσι ένα περίεργο και αξιοπρόσεχτο θέαμα.
Τα παιδιά παλαιότερα παρατηρούσαν το θέαμα αυτό, και θαύμαζαν τα γενικά όλα τα πουλιά που πετούσαν κατά ομάδες  στον ουρανό, είτε ήταν καλιακούδες ή  μαυροπερίστερα, είτε  γερανοί ή αγερανοί όπως τους έλεγαν, είτε  κοράκια, πελαργοί αγριόπαπιες  κλπ!
Τα παιδιά στα χωριά της Κρήτης, όταν περνούσαν γερανοί  κυρίως από την περιοχή τους σε σχηματισμό, συνήθιζαν τα να κάνουν και  κάποια «μαγικά» κόλπα, κάτι δηλαδή κάτι σαν «γητειές», και  να καταφέρουν δηλαδή να διαλύσουν και να σκορπίσουν τα πουλιά, και έτσι να εντυπωσιάσουν! Θυμάμαι που έλεγαν και το εξής:
-«Θέλετε εδα κοπέλια να ιδείτε  ήντα κόλπο θα κάμω να διαλύσω τσι γερανούς»!
Τότε το παιδί  – «μάγος» έβγαζε το παπούτσι του, το γυρνούσε ανάποδα,  το κοπάναγε κάτω, λέγοντας «Αγερανοί – αγερανοί, διαλύσετε μου τη γωνιά, να σας δώσω δυο  σταμνιά», και αμέσως  η γωνία που σχημάτιζαν διαλύονταν!
Παρόμοιο εθιμοτυπικό γητειάς γινόταν πάλι σε σχηματισμό από γερανούς, όπου έλεγε πάλι κάποιο από τα παιδιά, παριστάνοντας τον μάγο με ικανότητες:
-«Θέλετε να κάνω τσι γερανούς να μπούνε στη γραμμή»? Και τότε  πάλι έβγαζε το παπούτσι του, το γύρναγε ανάποδα στο έδαφος, σήκωνε το κεφάλι του προς τους γερανούς και έλεγε:
-«Γερανοί  – γερανοί,  πλέξετε μου ένα σκοινί, να σας δώσω ένα σταμνί»!
Αμέσως έβλεπες οι γερανοί και διέλυαν τον σχηματισμό, και σχημάτιζαν όλοι μια γραμμή, μπαίνοντας στη σειρά ο ένας πίσω ή δίπλα από τον άλλο!
Αυτά  σήμερα φαντάζουν τουλάχιστον χαζά αν μη αστεία, αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω, πως  τα έζησα όλα αυτά στα παιδικά μου χρόνια, και όσες φορές τα έκαναν αυτά τα παιδιά, οι γερανοί πράγματι διαλύονταν ή πράγματι έμπαιναν και στη γραμμή!
Τώρα συμπτωματικά συνέβαινε αυτό, γιατί απλά από μόνοι τους αλλάζουν διάταξη κάθε τόσο, έπιανε η γητειά, δεν ξέρω, εγώ απλά το αποτέλεσμα έβλεπα που πάντα με εξέπληττε!
Μάλιστα όταν περνούσαν  γερανοί, κάποιο παιδί  για αστείο μπορούσε να πει στη παρέα του μια το εξής:
-«Θωρείτε κοπέλια,  εδά περνούνε οι γερανοί από τη κούνια σας»!
Γενικά αυτή τη φράση την έλεγαν πολλές φορές σε διάφορες καθημερινές κουβέντες, όταν κάποιος έκρυβε τα  χρόνια του,  ενώ  ηλικιακά ήταν πολύ μεγαλύτερος:
-«Ε το κακομοίρη τον Μπέμπη μας, δεν σε νοιάζει να μας ε κάνεις να πιστέψουμε, πως οψές επεράσανε οι αγερανοί από την κούνια σου»!
Το έλεγαν αυτό γιατί παλιά οι μεγάλοι έλεγαν στα παιδιά, πως «τα  μωρά κοπέλια τα φέρνει ο γερανός», αντίθετα  στην υπόλοιπη Ελλάδα που διδάσκουν τα μικρά παιδιά πως «τα βρέφη τα φέρνει ο «πελαργός»! Έτσι είναι σαν να λένε στον άλλο, ότι  «δεν το νοιάζει να γεννήθηκε ς εχθές»!

Βέβαια για τους γερανούς θα μπορούσαμε να πούμε πολλές δοξασίες και λαογραφικά, αλλά για να μην ξεφύγουμε από το θέμα, αξίζει να πούμε ένα αίνιγμα σχετικό, το οποίο παλιά έλεγαν οι μεγάλοι στα παιδιά, όταν περνούσαν γερανοί :
«Γερανοί πολλοί περνούσαν, τι πολλοί – πολλοί που ήταν!
Ένας είχε δυο μπρός,  και ένας άλλος γερανός,
ένα πίσω κι ένα μπρός»!
Δύσκολο βέβαια για ένα παιδί να λύσει το αίνιγμα αυτό, αν και το αποτέλεσμα είναι  σχετικά απλό, αφού οι γερανοί ήταν τρείς στο σύνολο τους!
Πουλιά πάντως  γενικά που πετούν ψηλά, ο καιρός προβλέπεται καλός, αντίθετα άμα πετούν χαμηλά, προβλέπεται βροχερός!
Ένα μικρό όμως πουλάκι μετεωρολόγος, μικρότερο και από τον σπουργίτη, είναι ο γνωστός μας σπίνος, που και έχει  σταχτί γκρίζο χρώμα, κοκκινίζει στο στήθος, έχει μαύρα φτερά με άσπρα στίγματα.  Ο σπίνος πάντα του άρεσε να περιφέρεται στην εξοχή σε χώρους όπου εργάζονται άνθρωποι και κυρίως  οι ζευγάδες, γιατί κατά το όργωμα, έβρισκε εύκολα τροφή όπως έντομα σκουλήκια κλπ.
Ο σπίνος πίστευαν οι αγρότες, πως είναι αλάνθαστος μετεωρολόγος, γιατί τους προέβλεπε πάντα την κακοκαιρία, και ιδίως τη βροχή!
Ό σπίνος, συνήθως δεν  ζει μόνος του αλλά παρέα με άλλους σπίνους. Όταν όμως αναμενόταν βροχή,  τα μικρά πουλιά αυτά, όλα μαζί «ειδοποιούσαν τους ανθρώπους», γιατί ήθελαν πάντα να τους ευχαριστήσουν, καθώς  τον ζευγά, τον οποίο  θεωρούσαν δικό τους άνθρωπο!
Έτσι δεν μπορούμε να πούμε πως  με την επερχόμενη  κακοκαιρία «του σπίνου χάθηκε η γλυκιά  λαλιά» όπως  λέει ο Δροσίνης! Αντίθετα, το  διάστημα που ο Ζευγάς όργωνε, ή μάζευε ελιές ή έκανε άλλες δουλειά στο χωράφι, ο σπίνος  που περίμενε τη βροχή, πήγαινε στο κοντινότερο δένδρο  που δούλευαν άνθρωποι και έκανε  αδιαλείπτως ένα δικό του τιτίβισμα, για να τον ακούσουν όλοι οι εργαζόμενοι, που δεν είναι άλλο από το γνωστό μας: «Σπίτ, σπίτ, σπίτ»!
Ο σπίνος για τον Κρητικό δεν κελαηδεί με το γνωστό «σπιν,  σπίν, σπίν», όπως στην υπόλοιπη Ελλάδα που ήταν και αιτία να πάρει το όνομα του, αλλά απλά όταν είναι  να βρέξει , κελαηδά κράζοντας «σπίτ, σπίτ σπίτ»! Αυτό για να ετοιμαστούν να τα μαζέψουν  το γρηγορότερο οι εργαζόμενοι στα χωράφια, και να πάνε  στο σπίτι τους να μην βραχούνε!
Ο γεωργός πιστεύει ότι ο σπίνος εν ολίγοις, του λέει με επιμονή:
-«Άντεστε! Ήντα κάθεστε ακόμα επαδά! Μαζέψτε τα  ογλήγορα και χαθείτε από παε  να πάτε σπίτι, να μη σας πιάσει η μπόρα»!
Και όμως, όσο κι αν ακούγεται και αυτό αστείο, οι γεωργοί  υπάκουαν τον σπίνο, αφού τον θεωρούσαν  φίλο τους, και πράγματι τα μάζευαν τα τζιμπράγαλα τους βιαστικά και έφευγαν, γιατί τον έβρισκαν αληθινό πάντα στις προβλέψεις του!

Έντομα

Οι μέλισσες και  τα άλλα έντομα  άμα δεν βγαίνουν από τη φωλιά τους, τότε περιμένουν κακοκαιρία.
Τα μυρμήγκια όταν περιμένουν βροχές, κάνουν ένα ανάχωμα γύρω από τη τρύπα της φωλιάς τους για υδατοπροστασία. Εσωτερικά πάλι στη φωλιά τους μεταφέρουν τα αυγά και τις τροφές σε πιο  ασφαλές μέρος, και  σε βαθύτερα στρώματα, να μην τα καταστρέψει η βροχή!
Ακόμα και από τους σπόρους  που έχουν συλλέξει και αποθηκεύσει στην αποθήκη τους,  αν βραχούνε κατά λάθος, την βγάζουν έξω και την απλώνουν στον ήλιο, και μετά την ξαναβάζουν μέσα!  Επίσης αν τύχει και βραχούν οι σπόροι, τότε κόβουν τις φύτρες  τους για να μην φυτρώσουν!
Εμείς πάντως όσο βλέπουμε σπόρους και τροφές των μυρμηγκιών απλωμένους στην επιφάνεια της φωλιάς τους, μην περιμένουμε βροχές σύντομα!


Οι πεταλούδες, όταν δεν υπάρχουν στα παρτέρια, και δεν βρίσκονται στις συνήθεις θέσεις τους, σίγουρα αναμένουν κακοκαιρία.
Επίσης οι πασχαλίτσες, αυτά τα όμορφα έντομα, όταν είναι πολλές, αναμένεται ζέστη, ενώ όταν ψάχνουν καταφύγιο, τότε έρχεται κρύο.
Οι  μαύρες αράχνες ταραντούλες, όταν περιμένουν Χειμώνα, στην τρύπα τους στο χώμα, φτιάχνουν από νωρίς  ένα στεγανό καπάκι, που κλείνει στεγανά, και έτσι δεν μπαίνει μέσα στη φωλιά τους ούτε σταγόνα!
Αυτό βέβαια το έκαναν οι ταραντούλες  νωρίς – νωρίς  ήδη από το Φθινόπωρο, για αυτό πολλά παιδιά τα έβρισκε ακόμα «στα έχνη», να βοσκάνε δηλαδή τα λίγα αιγοπρόβατα των γονιών τους. Δεν έχαναν όμως ευκαιρία τα αγόρια κυρίως, σαν έβλεπαν τέτοιο καπάκι ταραντούλας, να το ανοίξουν,  και να ουρίσουν μέσα, για να «σπάσουν πλάκα» εντός ολίγου  με το θέαμα, μιας βρεγμένης ταραντούλας, που εγκαταλείπει τη φωλιά της και βγαίνει έξω για να σωθεί!
Σπουδαία μετεωρολογικά έντομα είναι και οι μύγες! Όταν τσιμπούν επίμονα, ενώ έχει ζέστη με υγρασία και αποπνικτική κουφόβραση, είναι σχεδόν σίγουρο πως περιμένουμε βροχή!

Ζώα

Οι κατσίκες, εκεί που είναι λιακάδα και χαρά θεού, ξαφνικά αρχίζουν να τινάζονται, δεν αποκλείεται σε δυο ώρες να έχουμε καταρρακτώδη βροχή!
Τα πρόβατα πάλι όταν περιμένουν κακοκαιρία, μαζεύονται σε ένα σημείο όλα μαζί, και συνωστίζονται  το ένα κοντά στο άλλο, προκειμένου να προστατευτούν από την μπόρα που περιμένουν σύντομα να καταφτάσει.
Ο σκύλος στα  καλά καθούμενα μαζεύεται και καβουριάζεται, παράλληλα ψάχνει επίμονα τρύπα ή σπηλιά να κρυφτεί, αυτό συμβαίνει γιατί νοιώθει πως πλησιάζει η βροχή!
Οι σκύλοι στα χωριά πάντα γαβγίζουν γενικά όταν περιμένουν κάτι κακό, όπως σεισμό έντονη κακοκαιρία,  μπόρα κλπ
Η γάτα πάλι, ανάβει δεν ανάβει το τζάκι, πάει κοντά εκεί και κάθεται, περιμένοντας να το ανάψουν, και αυτή περιμένει κακοκαιρία!
Οι αγελάδες κι αυτές προβλέπουν την κακοκαιρία, γίνονται ανήσυχες ή ξαπλώνουν στο λιβάδι για να σώσουν τουλάχιστον  ένα στεγνό σημείο!

Αμφίβια

Οι καβροί (καβούρια) πάλι είναι σε θέση να προβλέψουν μια μεγάλη και παρατεταμένη βροχοκαταιγίδα άρα  και πλημύρα, και έτσι  την προβλέπουν  νωρίτερα  και εγκαταλείπουν τις φωλιές τους από τα ποτάμια όπου ζουν, και πιάνουν τις πλαγιές των γύρω λόφων.
Αυτό το κάνουν για να μην τα παρασύρει το πλημυρισμένο ρέμα, και τα πάει στη θάλασσα, ή ακόμα και να τα σκοτώσει η δυνατή ορμή του. Προσωπικά ο ίδιος το διαπίστωσα αυτό, στη περιοχή  μας τη Κουτσουνάρα της Γαλιάς, όπου εκατοντάδες καβούρια είχαν πιάσει τα  γύρω χωράφια, πολλά  μέτρα από τη φωλιά τους.
Πολλοί βέβαια γνώριζαν πότε τα καβούρια έπιαναν τα χωράφια, και πήγαιναν τότε και τα συνέλλεγαν επιτόπου, αφού ήταν ευκολότερο!
Τα βατράχια πάλι όταν κράζουν ομαδικά και πιο πολύ από ότι συνήθως, πάλι προβλέπουν κακοκαιρία.

Ήλιος

Ο θαμπός ήλιος λένε θα φέρει βροχή, όπως και ο ήλιος που δύει πίσω από πυκνά σύννεφα. Όταν όμως λάμπει και μέσα από πυκνά σύννεφα ενώ πάει να δύσει, και  η Δύση έχει πορτοκαλί χρώμα, τότε αυτό σημαίνει την επ’ αύριο θα έχει δυνατό αέρα!
Ζεστός ήλιος και αποπνικτική ατμόσφαιρα,  ή χλωμός και κιτρινόχρωμος πίσω από τα σύννεφα, προβλέπεται βροχή!
Με καθαρό γαλανό ουρανό, ανοικτού χρώματος, αναμένεται  εξαιρετική καλοκαιρία.
Τέλος, όταν ο ήλιος καίει  πολύ και η ατμόσφαιρα είναι αποπνικτική, έλεγαν ότι ο καιρός πάει για βροχή.


Το φεγγάρι

«Κύκλος γύρω από το φεγγάρι, που είναι αλάργο, είναι της βροχής» λέγανε οι παλιοί, όμως αν είναι κοντά του αέρα!
Αν ο κύκλος γύρω από το φεγγάρι είναι μεγάλος, σημαίνει καλός καιρός.
Αν το Φεγγάρι είναι όρθιο, είναι σίγουρο πως θα έχουμε καλοκαιρία.
Αν όμως  έχει κλίση στα πλάγια, θα έχουμε κακοκαιρία.
Αν το Φεγγάρι σκεπάζεται με ομίχλη, θα έχουμε ανέμους.
Αν γύρω από το Φεγγάρι έχουμε κάτι σαν αλώνι, και γύρω – γύρω άλλα δυο μεγαλύτερα, εξωτερικά, είναι προμήνυμα μεγάλης κακοκαιρίας!
Φεγγάρι καθαρό, με κύκλο λαμπερό, λένε θα έχουμε αέρα, και αν ο κύκλος είναι μικρός και θαμπός, ετοιμάζεται βροχή!
Επίσης άμα έχουμε πανσέληνο δύο φορές τον ίδιο μήνα, πάλι προβλέπεται βροχή.

Αστέρια

Όταν τα αστέρια είναι θαμπά, προβλέπεται βροχή.

Δύση

 Αν το ηλιοβασίλεμα είναι κόκκινο με καλό καιρό, είναι  ένδειξη ότι την άλλη μέρα θα έχει καλοκαιρία.
Αν είναι κόκκινη η Δύση, σημαίνει δυνατός αέρας την επομένη!

Η Ανατολή

Όταν έβλεπαν το πρωί να κοκκινίζει ο ουρανός με την ανατολή του ήλιου, ή  χάνεται αμέσως με την εμφάνιση του Ήλιου, έλεγαν ότι η μέρα θα είναι βροχερή.
Αν ο ήλιος στην ανατολή του είναι λαμπρός, σήμαινε ότι ξημερώνει ωραία μέρα.
Αν όμως είναι λευκός και δεν λάμπει, ο καιρός θα είναι βροχερός και σκοτεινός.

Κείμενο: Γεώργιος Χουσουλάκης

Ζωντανές μαρτυρίες από: Μύρωνα Μαραγκάκη   – Συν/χος  – Ερευνητής λαογραφικών κειμένων και συλλέκτης εργαλείων εξοπλισμού  57 παλιών επαγγελμάτων (Ελευσίνα)
Αικατερίνη Νικολιδάκη:  Συν/χος δασκάλα και Λαογράφος της Μεσαράς (Φανερωμένη)
 Πελαγία Χουστουλάκη: Συν/χος  ΟΓΑ (Γαλιά)

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Life

Μην τρώτε κουκοσάλιο γιατί έχει μέσα του κεραυνού το σίντερο

Δημοσιεύτηκε

στις

Τι εννοεί η παράδοσή μας με την φράση: “Μην τρώτε κουκοσάλιο γιατί έχει μέσα του κεραυνού το σίντερο”


Υπάρχουν παραδόσεις που λένε πως οι παλιοί συμβούλευαν τα παιδιά τους να μην τρώνε χιόνι.

Υπάρχουν μάλιστα σήμερα πολλά σάιτ, που αναφέρουν το θέμα και καταλήγουν ότι αυτό το έλεγαν παλιά, διότι το χιόνι σύμφωνα με μελέτες ξένων πανεπιστημίων, έχει απορροφητική ικανότητα, και ως εκ τούτου απορροφά εύκολα τις ρυπογόνες ουσίες της ατμόσφαιρας, σκόνες καυσαέρια κλπ.

Βέβαια δεν νομίζω πως τα χρόνια τα παλιά που υπήρχε η φράση, υπήρχαν και πολλά εργοστάσια, αυτοκίνητα, και η ατμόσφαιρα ήταν τόσο μολυσμένη.

Μάλλον κάτι άλλο είχαν κατά νου οι παππούδες μας…

Η Μεσαρίτικη εκδοχή

Αυτή τη φράση, «δεν πρέπει να τρώμε χιόνι», δεν νομίζω να την έλεγαν ιδιαίτερα στην Κρήτη, με την έννοια ότι έχει επικίνδυνες και βλαβερές ουσίες, και ειδικά στη Μεσαρά!

Στη Μεσαρά το τρώγανε το χιόνι ανέκαθεν, αφού το έβαζαν μάλιστα και στις κανελάδες τα καλοκαίρια, και ήταν ιδιαίτερα αρεστό.

Οι ίδιοι οι γονείς «μάθαιναν» τα παιδιά τους να τρώνε.με το κουταλάκι, σε ένα πιατάκι καθαρό χιόνι πασπαλισμένο με ζάχαρη ή πετιμέζι.

Τα ίδια τα παιδιά έτρωγαν φυσικά το χιόνι με ζάχαρη για να ξεγελάσουν την πείνα τους!

Ωστόσο όμως πρέπει να πούμε, πως στις χιονοπτώσεις, δεν άφηναν τα παιδιά να φάνε πολύ χιόνι, για τον απλούστατο λόγο, ότι το χιόνι φέρει πονόλαιμο, στομαχόπονο, και τελικά κάνει κακό στην υγεία.

Oι βοσκοί στα βουνά δεν άφηναν τα πρόβατα να τρώνε το χιόνι, για να μην πάθουν απλά πνευμονία.

Πολλές φορές η εξήγηση μιας φράσης όπως το «μην τρώτε χιόνι», δεν χρειάζεται να ανατρέξουμε σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, ενώ η απάντηση είναι εντελώς απλή.

Το κουκοσάλιο

Κι αν παρότρυναν οι γονείς τα παιδιά να τρώνε λίγο χιόνι, δεν συνέβαινε όμως το ίδιο και με το κουκοσάλιο η κουκοσάλι, κοινώς χαλάζι!

Στη περίπτωση που είχε χαλαζόπτωση και τα παιδιά έτρεχαν να φάνε το κουκοσάλιο, οι γονείς τα απαγόρευαν.

-«Μην τρώτε κουκοσάλιο γιατί έχει μέσα του κεραυνού το σίντερο»!

Και ακόμα πιο μεσαρίτικη εκδοχή, ήταν και η εξής φράση:

-«Μην τρώτε κουκοσάλιο, γιατί έχει μέσα βροντότριχες»!

Και εδώ βέβαια γεννάται πλέον το εύλογο ερώτημα, τι εννοούσαν οι πρόγονοί μας, με τη λέξη «σίνερο» και τι «βροντότριχες»?

Η: “μην τρώτε κουκοσάλιο γιατί έχει μέσα καβρομαμούνες”, και διάφορα τέτοια!

Το θυμάμαι και εγώ πολύ καλά που μου το έλεγαν οι γονείς μου, και μάλιστα πολύ μικρός είχα σπάσει ένα σβόλο κουκοσάλιο, μπας και καταφέρω επιτέλους να δω τι σόι «τρίχες» ήταν αυτές που είχε στο εσωτερικό του, και τι σίντερο, μα δεν έβλεπα τίποτα!

Υπάρχει εξήγηση για αυτή τη φράση, «μην τρώτε παιδιά κουκοσάλιο, γιατί έχει μέσα του κεραυνού το σίντερο», και αυτή επίσης είναι πολύ απλή.

Επειδή το κουκοσάλιο είναι σκληρό, σα σίντερο, και τα δόντια των παιδιών ακόμα ασχημάτιστα, υπάρχει η περίπτωση κατά το μάσημα να σπάσουν!

Τώρα όσον αφορά τις «βροντότριχες», που έχει το κουκοσάλιο, και αυτό αποσκοπούσε στο να αποτρέψει τα παιδιά να το δαγκώνουν, για τους ίδιους λόγους, χώρια που μπορεί να ερεθίσει και αυτό όπως το χιόνι, το λαιμό και το στομάχι τους, η να μην πάθουν ρίγος.

Έτσι λοιπόν οι γονείς όταν ήθελαν να αποτρέψουν τα παιδιά τους να μην κάνουν κάτι, τους έβρισκαν ένα σωρό δικαιολογίες !

Το χιόνι πράγματι τα παιδιά το έτρωγαν μια φορά κι έναν καιρό, γιατί δεν είχαν τι να τρώνε, τουλάχιστον για να ξεγελάσουν την πείνα τους!

Φυσικά έτρωγαν και το κουκοσάλιο, μια και τους έμοιαζε και με… καραμέλα!

Σάμπως είχαν τη δυνατότητα να έχουν μια γνήσια καραμέλα? Με την ίδια λογική έτρωγαν και το χαρούπι, σαν να έτρωγαν μια σοκολάτα!

Κείμενο: Γιώργιος Χουστουλάκης

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Life

Πόσο Μεσαρίτης Κρητικός είσαι; Κάνε το τεστ!

Δημοσιεύτηκε

στις

Με ένα τεστ, μπορείς και συ ο ίδιος να καταλάβεις, το πόσο κοντά η μακριά είσαι στην ιδιοσυγκρασία ενός Μεσαρίτη Κρητικού, βάσει το πώς συμπεριφέρεται!


Διαβάζοντας και μελετώντας τις 20 περιπτώσεις, που αναφέρουμε παρακάτω, θα μπορεί ο κάθε ένας, να δει το πόσο ταιριάζει η όχι με τις καθημερινές καταστάσει,ς που βιώνουν εδώ οι συντοπίτες μας!

Και για αυτό το σκοπό, πήραμε καθημερινές σκηνές, που τυχαίνουν στον κάθε ένα, και που ο Κρητικός, συμπεριφέρεται με τον ίδιο κλασικό και απαράλλαχτο τρόπο, χρόνια τώρα, εδώ στον ιδιαίτερο αυτό τόπο που λέγεται Μεσαρά!

Α’) Τρως το φαγητό σου με το φίλο σου σε μια ταβέρνα, ή και κάπου στην εξοχή, και περνά κάποιος και σε χαιρετάει, εσύ φυσικά υποχρεωτικά θα πρέπει να του πεις:
-«Έλα να φάμε! Ή ελάστε να φάμε!» Αν είναι πολλοί!
Και ο άλλος, ή η άλλοι φυσικά, θα απαντήσουν : «Καλή όρεξη»! Και αν αρχικά τρώγατε μόνο δύο άτομα, μπορεί να σηκωθείτε τελικά δέκα άτομα από το τραπέζι!

Β’) Είσαι στο καφενείο, και μπαίνει ένας χωριανός σου, ή απλά γνωστός σου.
Αμέσως, και πριν καλά καλά μπει μέσα, και πριν πει καν «καλησπέρα», θα πρέπει να φωνάξεις το καφετζή, και να του πεις:
-Κέρασε τονε!

Γ’) Καθώς οδηγείς στον κεντρικό δρόμο, και ο μπροστινός σου οδηγός με το αγροτικό, έχει συναντήσει κάποιον γνωστό του στο δρόμο που είχε να τον δει καιρό, δείξε λιγάκι υπομονή, τουλάχιστον δέκα λεπτά, όχι παραπάνω, μέχρι να τελειώσουν τη συζήτηση, την οποία άνοιξαν στη μέση του δρόμου, σταματώντας όλη την κυκλοφορία!
Μια φορά τους έτυχε και συναντίθηκαν τυχαία κι αυτοί! Δεν βλέπονται δα και κάθε μέρα!

Δ) Σαββατόβραδο στη Μεσαρά, αν ακούς απανωτούς πυροβολισμούς, μη φοβηθείς πως έγινε άρον άρον κάποια εγκληματική ενέργεια!
Το πιθανότερο μια πατούλια φιλαράκια κρασοπίνουν, και ξεσπούν σε μαπαλωθειές! Μπορεί βέβαια και όχι!

Ε) Εάν συναντήσετε μια παρέα νεαρών, που να φοράει μαύρα πουκάμισα, δεν πενθούν κάποιον μακαρίτη!
Πρόκειται για την καθιερωμένη τους έξοδο, στην οποία επιβάλλεται το μαύρο πουκάμισο , με το πρώτο κουμπί να είναι φυσικά ανοιχτό!
Εάν είστε περαστικοί από σημείο στο οποίο τρώνε και πίνουν, δεν χρειάζεται να ρωτήσετε, για να κάτσετε στη παρέα τους, και να δοκιμάσετε μεζέδες και ποτό! Θα σας καλέσουν από μόνοι τους οπωσδήποτε, να πιείτε μια, η οποία στη συνέχεια θα γίνουν δυο και τρεις και δέκα…

ΣΤ) Άμα γίνεται γάμος στο χωριό που πήγες, και ακούς βροχή να πέφτει, αλλά νερό δε βλέπεις, μη σταυροκοπιέσαι! Είναι απλά τα σκάγια από τα κυνηγετικά όπλα στο πιο πάνω σπίτι, υποδέχονται το γαμπρό, και ρίχνουν μπαλωθιές! Και απλά σκάνε τα σκάγια στην αυλή σου, πάνω από τις μουριές! Μη φοβάσαι, δεν σκοτώνουν, αλλά εσύ καλού κακού, μην κοιτάς προς τα πάνω!

Ζ) Καλοκαίρι δεν σημαίνει Ιούνιος , Ιούλιος, Αύγουστος αλλά Καλοκαίρι σημαίνει από το μήνα Μάρτιο μέχρι και Οκτώβρη!
Θα βλέπεις ανθρώπους με το φανελάκι, άλλους να κάνουν βουτιές στη θάλασσα, άλλους να ποτίζουν ελιές, κι άλλους να τρώνε έξω στην αυλή! Είναι το κλίμα τέτοιο! Και εσύ μπορείς να διαπιστώσεις, πως ακόμα και ένα Χειμώνα να κάμεις στη Μεσαρά, μπορεί να φύγεις μαύρος απ’ τον ήλιο!

Η) Την ημέρα της εορτής της Παναγίας τον Δεκαπεντάγουστο, δεν θα αγχωθείτε για το που θα διασκεδάσετε το βράδυ. Συνήθως σε κάθε χωριό της περιοχής γίνεται και ένα γλέντι!
Στην μεγάλη πλειοψηφία τους με κρητικό παραδοσιακό πρόγραμμα.

Θ) Εάν βρεθείτε σε συζήτηση μεταξύ 25 Φλεβάρη και 5 Μάρτη , μία από τις πρώτες ερωτήσεις που θα δεχτείτε, δεν θα είναι εάν «είστε καλά» και «πως περνάτε»!
Φυσικά η πρώτη ερώτηση είναι , «επομάζωξες»? Και εννοούνε βέβαια τις ελιές!

Ι) Καμιά φορά θα δείτε στο δρόμο σας πρόβατα και θα σας εμποδίζουν στην οδήγηση.
Δεν το έσκασαν από πουθενά, και επομένως δεν χρειάζεται να ανησυχήσετε!
Δεν χρειάζεται και να βιάζεστε! Αν είστε τυχερός και προπορεύεται ένας δυνατός μπροσταρόκρυγιος, μαζί και ο βοσκός, μπορεί να τα ξεπεράσει σε δέκα λεπτά!
Αν όμως τα καθοδηγεί καμιά γριά προβάτα και τα κοπέλια του βοσκού, χτυπήστε ένα φραπεδάκι να περάσει η ώρα, μέχρι να πάνε τα πρόβατα στον προορισμό τους, και να σας ελευθερώσουν και εσάς το δρόμο!

ΙΑ) Αν βρεθείτε σε γάμο και σας «καλέσουνε σε κούπες», δεν πρόκειται να πάρετε πρόσκληση για κάποια εκδήλωση κυρίων – κυριών, και να παίξετε χαρθιά!
Να προετοιμαστείτε για μια γερή οινοποσία μεγάλης διάρκειας, ακόμα ίσως, έως και τελικής πτώσεως!

ΙΒ) Αν βρεθείτε τυχαία σε κάποιο σπίτι και σας κάνουν τραπέζι, και σας κεράσουν και ένα ποτήρι κρασί, μη παραξενευθείτε, άμα καμιά γριά πεταχτεί και σας πει: «Μετσυγεία σου»!
Εσείς, πείτε απλά «ευχαριστώ», και μη ψάχνετε πολλά πολλά τι εννοεί η γιαγιά!

ΙΓ) Άμα δείτε γέρο η γριά που είναι συγγενείς του άνδρα σας, κάντε πως του φιλάτε το χέρι μόλις τον δείτε, έστω και στα ψέματα! Θα το εκτιμήσει πολύ!

ΙΔ) Αν τύχει και πάτε στο σπίτι της πεθεράς σας πρώτη φορά, και τύχει να καθαρίζουν πορτοκάλια, και τα κόβουν μικρά κομματάκια στο πιάτο, και από πάνω τους ρίχνουν ξύδι και αλάτι, και τα τρώνε με το πηρούνι, μη φοβάστε πως το έσκασε από το τρελάδικο! Απλά έτσι αρέσει σε αυτούς, να τα τρώνε τα πορτοκάλια!

ΙΕ) Αμα τύχει και σας πει κάποιος από τη παρέα, «πάω για κατούρημα», δεν είναι υποχρεωτικό πως θα πάει για «ψιλό του νερό», μπορεί κάλλιστα να πάει και για …χέσιμο! Απλά δεν έμαθε ποτέ να το λέει σωστά!

ΙΣΤ) Άμα πάτε να κεράσετε το μικρό κοπέλι του νέου σας πεθερού βοσκού, και σας πει εκείνο: «Δε το θέλω εγώ το παγωτό στη μ -πύργια, μονό το θέλω στο ταβλάκι», μην το κοιτάξετε περίεργα και ζητήσετε μεταφραστή!
Απλά σας λέει πως δεν του αρέσει το παγωτό στο χωνάκι, αλλά θέλει ένα παγωτό ξυλάκι!

ΙΖ) Άμα βρεθείς σε μνημόσυνο σια τα 40 σε σπίτι, για να πιείς μια «μακαρία», μη νομίσεις πως η «μακαρία» που θα ευχηθείς, θα πιάσει με το ένα ποτήρι κρασί ή ρακή. Θα πιείς κι άλλες μακαρίες, μέχρι να αδειάσει το μπουκάλι!
Πρόσεχε δε, γιατί δεν σκουντρούνε (τσουγκρίζουν) στο πιοτό, στα μνημόσυνα! Αυτό γίνεται συνήθως και τα «σκουντρούν» άμα στη παρέα πιούν ο κάθε ένας το τέταρτο – πέμπτο ποτήρι!

ΙΗ) Άμα σας καλέσουν με τη σύζυγό σου να πάτε σε σπίτι να σαν «τρατάρουν κάτι», να θυμάστε πάντα, πως ότι κάνουν για σας, το κάνουν γιατί σας αγαπούν!
Κι αν σας κέρασαν μια ρακή με αγκινάρα, αν δεν την πιείτε θα πικραθούν πολύ, και θα θεωρηθεί προσβολή! Θα την πιείτε στην υγειά τους, και ασφαλώς και άλλες πέντε η δέκα ρακές που θα επακολουθήσουν!
Έτσι θα σας αγαπήσουν περισσότερο, και θα σας θεωρούν πλέον φίλους τους, και άτομα δικά τους!

ΙΘ) Άμα τύχη να είστε σε εκκλησία το Πάσχα την ώρα του «Χριστός Ανέστη». Και βλέπετε οι δεμαθιές με τα ξύλα να έχουν λαμπαδιάσει, και οι φωθιές να φτάνουν μέχρι τα σύρματα της ΔΕH, μην ανησυχήσετε, έθιμο είναι, και θέλει να λιώνουν τα καλώδια για να την καλέσουν μετέπειτα να έρθει μετά η ΔΕΗ, να τα ξαναφτιάξει!

Κ) Άμα βλέπετε όλους τους νεαρούς στις παρέες, να έχουν όλοι τους μουστάκι, δεν είναι ότι τους πάει ντε και καλά! Απλά έχουν πεισθεί για δύο πράγματα. Ότι το μουστάκι δηλώνει άνθρωπο εμπιστοσύνης, αλλά παράλληλα είναι σε θέση, και τον κάνει συγχρόνως και άνδρα!

Κείμενο – φωτογραφίες: Γεώργιος Χουστουλάκης

(Ευχαριστούμε τον Κωστή Χουστουλάκη, για τη συμμετοχή στη σύνταξη του κειμένου)

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
-ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ-

Facebook

-ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ-

Δημοφιλη