Connect with us

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Άγιος Φανούριος: Ιερά Μονή Βαλσαμόνερου στα Βορίζα

Δημοσιεύτηκε

στις

ΑΓΙΟΣ ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ: 27 Αυγούστου εορτάζει η Μονή Βαλσαμονέρου στο Δήμο Φαιστού στο δημοτικό διαμέρισμα Βοριζίων


Οι προσκυνητές ανηφορίζουν και φέτος στα ιστορικά και πολύπαθα Βορίζα για να προσευχηθούν στην Μονή του Βαλσαμονέρου. Η Μονή οικοδομήθηκε σταδιακά. Αρχικά κτίστηκε το βόρειο κλίτος της Παναγίας, που είναι και το παλαιότερο της Μονής, καθώς σώζονται χαράγματα του 1332μ.Χ και φέρει και τοιχογραφίες του 14 αιώνα. Έπειτα κτίστηκε το κλίτος του Αγ. Ιωάννη του Προδρόμου το οποίο φτιάχτηκε περίπου το 1400 και τέλος το εγκάρσιο κλίτος που άλλοτε λεγόταν της Παναγίας και άλλοτε του Αγ. Φανουρίου.

Το  κλίτος  του Αγίου  Φανουρίου  κατασκευάστηκε  γύρω  στο  1426. Ο  ηγούμενος  Ιωνάς Παλαμάς  λόγω  της  οικονομικής  του  δραστηριότητας  πρόσθεσε  το  εγκάρσιο  κλίτος  για την λατρεία  του  νεοφανούς  Αγίου  που  πραγματοποιήθηκε  το  1423  κατά  την  κτητορική  του  επιγραφή  στη  δυτική  θύρα.

Ο  νεοφανής  Άγιος  από  το  νησί  της Ρόδου  είναι  ένας  νεαρός  στρατιωτικός  και  δρακοντοκτόνος Άγιος.

Η  διάδοση  του  Αγίου  στην Κρήτη  συνδέεται  με  το  γνωστό  θαύμα  του, με  την  διάσωση  των  Κρητικών  ιερέων  από  την  θαλασσοταραχή  κατά  την  επιστροφή  τους στην  Κρήτη  από  την  Ρόδο.

Η  εικονογράφηση  του  Συναξαρίου  του  Αγίου  στο  νέο  πρόσθετο εγκάρσιο  κλίτος   που  φιλοτέχνησε  για  την  ίδια  Μονή  ο  ζωγράφος  Άγγελος  πιθανόν  το  1431  αποτελούν  τις  μοναδικές  γνωστές  παραστάσεις  της   ζωής  του  Αγίου  στην  Κρητική  Ζωγραφική.

Οι εικόνες

Οι πιο αντιπροσωπευτικές εικόνες της Μονής είναι οι ακόλουθες: 1) Ο Άγιος Φανούριος ‘Ενθρονος, 2) Ο Άγιος Φανούριος σε διάφορες σκηνές του βίου του 3) Χριστός η Άμπελος. Οι περισσότερες του δέκατου πέμπτου αιώνα από την χείρα του Αγγέλου.

Ο Άγιος φαίνεται ότι μαρτύρησε σε μικρή ηλικία εφόσον τόσο στην εικόνα όσο και στις παραστάσεις των μαρτυρίων, παρουσιάζεται νεαρός Άγιος. Πρέπει να έζησε και να μαρτύρησε στον δεύτερο με τρίτο αιώνα μ.Χ όταν οι διωγμοί των χριστιανών ήταν ανελέητοι.

Ο Άγιος Φανούριος φανερώνει ότι πραγματικά έχει ανάγκη ο καθένας μας και γι αυτό και οι φανουρόπιτες που τάζουν οι πιστοί είναι σε αφθονία…

Πνευματικό Κέντρο

Η Μονή Βαρσαμονέρου κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας 1190-1669 διατέλεσε ένα σημαντικό πνευματικό κέντρο, κέντρο αντιγραφέων, κέντρο της Κρητικής Σχολής Αγιογραφίας αφού αυτό αποκαλύπτει ο πλούσιος τοιχογραφικός της διάκοσμος.

Στη σχολή αυτή της κρητικής τέχνης και ξυλογλυπτικής δίδαξε και ο αγιογράφος Δαμασκηνός ο οποίος είχε μαθητή στη σχολή αυτή τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο και έπειτα αναχώρησε για την Ιταλία. Την περίοδο εκείνη φοιτούσαν ιταλοί μαθητές από το Βρηντήσιο της Ιταλίας και παρακολουθούσαν μαθήματα αγιογραφίας και ξυλογλυπτικής.

Η διπλανή μονή του Αγίου Αντωνίου φιλοξενούσε τότε πολλούς φοιτητές αφού διέθετε πολλούς ξενώνες. Αργότερα ο Άγιος Αντώνιος μετονομάστηκε σε Μονή Βροντησίου από το Βρηντήσιο. Στη Μονή επίσης διατηρούνταν σχολείο και βιβλικό εργαστήριο καθώς και βιβλιοθήκη.

Συγκεκριμένα, στην αλληλογραφία του Επισκόπου Κυθήρων Μάξιμο Μαργουνιο με τον Ηγούμενο της Μονής μητροπολίτη Γρηγορόπουλο μας δίνει πληροφορίες για το σχολείο. Στη δεύτερη επιστολή του το 1601 υπάρχει η παρότρυνση του επισκόπου Κυθήρων να ιδρυθεί σχολείο για τους φτωχούς νέους της περιοχής Ι. Μαυρομάτης υποστηρίζει ότι το σχολείο λειτούργησε και αυτό φαίνεται από το ψαλτήρι αλλά και από τα άλλα βιβλία που υπήρχαν στη Μονή σε περισσότερα από ένα αντίτυπα. Το ψαλτήρι ήταν ένα από τα βυζαντινά αναγνώσματα.

Άγιος Φανούριος: – Εορτή 27 Αυγούστου

Βιβλιοθήκη

Με την πνευματική συνεισφορά της Μονής συνδέεται και η πλούσια βιβλιοθήκη που διέθετε στην οποία δεν υπήρχαν μόνο θεολογικά και λειτουργικά βιβλία αλλά οι καλόγεροι είχαν στη διάθεση τους βιβλία χειρόγραφα σχετικά με αρχαίους συγγραφείς και φιλοσόφους όπως ο Αισχίνης, ο Ξενοφών,ο Πλούταρχος και ο Αρριανός.

Το 1644 ο νέος ηγούμενος της Μονής Ιερεμίας Κορνάρος κάλεσε τον νοτάριο Γεώργιο Καλαμαρά και κατέγραψε όλη την κινητή περιουσία της Μονής ανάμεσα σε αυτά και πολλά βιβλία. Η βιβλιοθήκη περιείχε 143 τόμους μαζί με τις βιβλιοθήκες των μετοχιών Αγίας Παρασκευής και Κεράς Βελουλιανής.

Τα 33 από αυτά ήταν σταμπαδά, έντυπα δηλαδή ενώ τα 55 ήταν χειρόγραφα και τα 118 ήταν γραμμένα σε περγαμηνή. Ένας αληθινός πλούτος.

Η καταστροφή

Η Τουρκική κατάκτηση της Κρήτης το 1669 έφερε και την καταστροφή της λαμπρής αυτής περιόδου της Μονής. Η μονή αντιμετώπισε πολλές δυσκολίες αφού ήταν μικρή και ασθενής στο να αντιμετωπίσει την νέα κατάσταση που είχε διαμορφωθεί.

Συχνά οι Τούρκοι ζητούσαν μεγάλα χρηματικά ποσά υποσχόμενοι προστασία και συχνά έριχναν στις φυλακές τους τραγικούς ηγουμένους των κρητικών μοναστηριών όταν αδυνατούσαν να πληρώσουν τα υπέρογκα χρηματικά ποσά που τους ζητούσαν.

Κάποτε η Μονή ήταν κέντρο γραμμάτων και τεχνών και είχε προσφέρει μεγάλες εθνικές υπηρεσίες και ενισχύσεις αφενός γιατί είχε οικονομική ευμάρεια και αφετέρου για την εξαίρετη θέση της αφού υπήρξε καταφύγιο καπεταναίων στην τουρκοκρατία και το στρατηγείο του αρχηγού του Κόρακα.

Όμως σήμερα η Μονή υποφέρει απογυμνωμένη από τις περιουσίες και από την έλλειψη εργατικών χεριών, η εκκλησία ζημιώθηκε χάνοντας ένα μεγάλο κομμάτι θρησκευτικού πολιτισμού και καλλιτεχνικής τεχνοτροπίας… Μόνο ο αναστηλωμένος τριτόκλιτος ναός παρέμεινε όρθιος για να μας θυμίζει ορισμένα σημεία που και αυτά αλλοιώνονται μέσα στο χρόνο…

ekklisiaonline.gr

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Κυνηγώντας με τη σφεντόνα!

Δημοσιεύτηκε

στις

Τέλος 10ετίας του ’40 αρχές της 10ετίας του ’50 στο μικρό ορεινό χωριό Απίδια Σητείας


Σχεδόν όλα τα παιδιά του χωριού είμαστε οπλισμένα με σφεντόνες για το κυνήγι των πουλιών. Τότε ήταν πάρα πολλά στην περιοχή μας. Δεν υπήρχαν φυτοφάρμακα και άλλα δηλητήρια, για να τα εξοντώνουν. Όμως ο δραγάτης* μάς κυνηγούσε και, αν μας έπιανε, έκανε «κατάσχεση» της σφεντόνας. Γι αυτό και, όταν τον βλέπαμε να πλησιάζει, γινόμαστε «καπνός». Είχαμε το δικό μας όπλο, για να αποφύγουμε την κατάσχεση της σφεντόνας από τον αγροφύλακα. Τη γρηγοράδα μας στο τρέξιμο! Αδύνατο να μας πιάσει ο δραγάτης! Αλλά, ακόμη κι αν πέφταμε στα χέρια του καθώς περνούσαμε δίπλα από την ενέδρα του και χάναμε έτσι τη σφεντόνα μας, πολύ γρήγορα φτιάχναμε άλλη. Χρειαζόμαστε ένα ξύλο διχαλωτό (διχάλι) δυο ειδικά λάστιχα και ένα πετσάκι από μαλακό δέρμα, όπου θα βάναμε τα «πολεμοφόδια», τις μικρές στρογγυλές πέτρες. Το διχάλι φτιάχναμε από κλαδιά αγριελιάς ή πριναριών. Διαλέγαμε το κατάλληλο, κατά τη γνώμη μας, το κόβαμε από το μητρικό φυτό, το καθαρίζαμε από τα φύλλα και τα μικρά κλωναράκια. Για να αποκτήσει το κατάλληλο, καμπυλωτό σχήμα δέναμε με σύρμα τις πάνω άκρες του και το αφήναμε κάποιες μέρες για να ξεραθεί και να σταθεροποιήσει το σχήμα αυτό. Όταν πια νομίζαμε ότι ήταν καλό, λύναμε το σύρμα και δέναμε στις άκρες του διχαλιού τα δυο λάστιχα. Τα βρίσκαμε στο εμπόριο, σε μαγαζιά.

Κάποιες φορές σε περίπτωση έλλειψης κόβαμε στενές λουρίδες από σαμπρέλες αυτοκινήτων, για να τα βάλομε σαν λάστιχα στη σφεντόνα μας. Πολύ πρόχειρη αυτή η κατασκευή και χωρίς πολλές επιτυχίες στη σκόπευση! Όμως πενία τέχνας κατεργάζεται! Το πετσάκι, ένα κομμάτι από μαλακό δέρμα, το βρίσκαμε στα τσαγκαράδικα του χωριού. Τέτοια μικρά κομμάτια είχαν αρκετά. Γεμίζαμε τις τσέπες μας με μικρές στρογγυλές πέτρες, πολεμοφόδια για το κυνήγι που θα ακολουθούσε. Τις ελεύθερες μας ώρες, κυρίως τις μεσημεριανές, μετά τη βόσκηση των ζώων και την επιστροφή μας στο σπίτι, ξαμολιόμαστε στις γύρω από το χωριό περιοχές, άλλοτε με παρέα τους φίλους αλλά τις πιο πολλές φορές μόνοι, όπου υπήρχαν δέντρα και η προσπάθεια και η αγωνία μας ήταν πόσα πετούμενα θα είχαμε πετύχει με την επιστροφή μας στο σπίτι. Το μεσημεριανό φαγητό δε μας απασχολούσε ιδιαίτερα. Γνωρίζαμε ότι στην περιπλάνησή μας την ώρα του κυνηγιού θα συναντούσαμε δέντρα αλλά και αμπέλια με πολλούς εύχυμους και ώριμους καρπούς, για να κορέσουμε την πείνα μας!

Τα πιο συνηθισμένα πτερωτά θηράματά μας ήταν: λαδάκια (με φαιοπράσινο- λαδί χρώμα του πτερώματός τους), κεφαλάδες ( με κεφάλι αναλογικά μεγάλο για το σώμα του), γλωσσάδες (με τη μεγάλη στενόμακρη γλώσσα τους) και ασκορδαλοί (κορυδαλλοί). Σπάνια κίτρινους ή μελισσοφάδες και ακόμη πιο σπάνια κανένα τσαλαπετεινό ή αγριοπερίστερο. Τέτοιες επιτυχίες είχαν οι πιο δεινοί σκοπευτές. Ένας τέτοιος ήταν ο Μιχάλης Χρυσοφάκης από την Ιεράπετρα, εγγονός του θείου μου του Χατζή (Ιωάννη Γιακουμάκη), ο οποίος περνούσε μεγάλο χρονικό διάστημα τα καλοκαίρια στο Έξω Απίδι, κοντά στον παππού και τη γιαγιά του. Ένας άλλος καλός σκοπευτής με τη σφεντόνα ήταν το Νικολάκι του Καβαλάρη. Ήταν αυτός που κάποιοι τον αποκαλούσαν «απόρακη», όμως έπαιρναν την πληρωμένη απάντηση, όπως αναφέρω σε άλλο σημείο του βιβλίου μου «Με της μνήμης τα φτερά ταξιδεύω στα παλιά».

Επιστρέφοντας από το κυνήγι καμαρώναμε για τις επιτυχίες μας! Συνοριζόμαστε με άλλα παιδιά του χωριού. Το κυνήγι ασχολούμαστε οι ίδιοι για την προετοιμασία του για το ψήσιμο. Μαδούσαμε τα φτερά, σκίζαμε και καθαρίζαμε από τα εντόσθια, κόβαμε τις άκρες των ποδιών από το γόνατο και κάτω. Τα πλύναμε, τα αλατίζαμε και ήταν πια έτοιμα για ψήσιμο. Σήμερα, μετά από τόσα χρόνια, καθώς το σκέφτομαι είμαι σίγουρος ότι κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσα να το κάνω! Βέβαια άλλες οι σημερινές και άλλες οι τότε συνθήκες! Κάποιες φορές, αν υπήρχε αρκετή ποσότητα κυνηγιού, η μητέρα μάς τα τηγάνιζε ή τα έψηνε πιλάφι με ρύζι ή χόντρο. Τις πιο πολλές όμως φορές τα ψήναμε οφτά μέσα σε πατάτες στην καρβουνιστιά της παραστιάς! Οι οφτές πατάτες στην καρβουνιστιά της παραστιάς, με αλάτι και λεμόνι, μας άρεσαν ιδιαίτερα. Ακόμη περισσότερο, όταν εφαρμόζαμε μια δική μας πατέντα, τη δική μας εφεύρεση και συνταγή. Ανοίγαμε τις πατάτες, όπως σήμερα στα γεμιστά, και στο κενό κοίλωμα τοποθετούσαμε μικρά πουλιά, κυρίως λαδάκια, που είχαμε σκοτώσει με τις σφεντόνες μας. Επιμελώς μαδημένα, καθαρισμένα από τα εντόσθια και με κομμένο κεφάλι και τις άκρες από τα ποδαράκια, τα βάναμε μέσα στις πατάτες, κλείναμε το άνοιγμα με ένα καπάκι από πατάτα και τις σκεπάζαμε στην καρβουνιστιά. Έπειτα από πολλή ώρα- είχαμε τη σχετική υπομονή- το αποτέλεσμα μάς δικαίωνε. Λίπος από το «κυνήγι» έλιωνε και έκανε την πατάτα νοστιμότατη, σωστή λιχουδιά! Το ίδιο και περισσότερο νόστιμο ήταν το κρέας των πουλιών!

Είχαμε, ακόμη, μάθει από τους μεγαλύτερους μας, να στένομε πλάκες- παγίδες, στηρίζοντάς τις σε ξυλάκια, με ειδικό έντεχνο τρόπο και κάτω από αυτές σε λακκάκι βάναμε σπόρους σιταριού για δόλωμα. Πήγαιναν κυρίως οι ασκορδαλλοί να φάνε το σιτάρι, χτυπούσαν τα ξυλάκια, η πλάκα έπεφτε και τους παγίδευε κάτω από το βάρος της. Δεν έμενε παρά να περάσομε και να μαζέψομε τη «λεία» μας! « Πενία τέχνας κατεργάζεται», λέει το γνωστό γνωμικό!

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΜΜ. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΑΚΗΣ
συνταξιούχος δάσκαλος

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Τρύγος στη Σητεία

Δημοσιεύτηκε

στις

Αρχές Σεπτέμβρη! Ταξιδεύοντας με της μνήμης τα φτερά στα παλιά, έρχονται στα μάτια μου γνώριμες εικόνες από τις εργασίες στο μακρινό, ορεινό χωριό μου Απίδια Σητείας!


Αληθινός οργασμός στα κρασάμπελα! Τρυγητός, φόρτωμα των σταφυλιών στις κόφες και μεταφορά τους στο πατητήρι. Τη σημερινή εποχή σπάνια βλέπεις τέτοιες εικόνες. Το χωριό σχεδόν έχει ερημώσει, η καλλιέργεια των αμπελιών περιορίστηκε. Λίγοι οι νέοι κάτοικοι για να ασχοληθούν με γεωργικές εργασίες! Αυτή δυστυχώς είναι η μοίρα πολλών χωριών μας!
Οι παρακάτω στίχοι του ποιήματός μου”ΠΑΤΗΤΗΡΙ- ΠΑΤΗΜΑ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ (σελ. 279-280 του βιβλίου μου ΜΕ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΑΞΙΔΕΥΩ ΣΤΑ ΠΑΛΙΑ) θα φέρουν τα μάτια μας εικόνες σχετικές:

ΠΑΤΗΤΗΡΙ – ΠΑΤΗΜΑ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ
(στο χωριό Απίδια Σητείας πριν πολλά χρόνια)

Αρχές Σεπτέμβρη τρυγητός, στ’ αμπέλι «πανηγύρι»,
εικόνες όμορφες θωρείς, όπου το μάτι γύρει.
Οι πιο πολλοί οι χωριανοί βρίσκονται μες τ’ αμπέλια,
άντρες, γυναίκες, να τρυγούν ακόμη και κοπέλια.
Κόβουν σταφύλια ώριμα, λιάτικα, κοτσυφάλι,
κρασί να κάμουν διαλεκτό, που να μην το ‘χουν άλλοι.
Στο πατητήρι φέρνουν τα, τσι κόφες ξεφορτώνουν
και με σταφύλια διαλεκτά σε λίγο το γεμώνουν.
Την άλλη μέρα το πρωί το πάτημα αρχίζει
κι ο μούστος τρέχει αδιάκοπα και το βρασκί γεμίζει.
Με τα ποδάρια τους γυμνά, μα και καλοπλυμένα,
στα παντελόνια έχουνε μπατζάκια σηκωμένα.
Από το πήλινο βρασκί το μούστο μεταφέρουν
και μες τα κρασοβάρελα προσεκτικά φκεραίνουν.
Μεταπατούν αδιάκοπα, λιώνουνε τα σταφύλια,
τραγούδι, μερικές φορές, βγαίνει από τα χείλια.
Φαίνεται δεν κουράζονται και τη δουλειά ξετρέχουν,
γιατί στα κρασοβάρελα καλό κρασί θα έχουν.
Να πίνουν με τα φαγητά αλλά και στην παρέα,
βάσανα να ξεχάσουνε και να περνούν ωραία.
Στην άκρη του πατητηριού τα στράφυλα πετρώνουν,
σε ξύλινες παλιόπορτες πέτρες βαριές φορτώνουν.
Καλά για να συμπιεστούν, μούστος να μην ‘πομείνει,
θέλουνε περισσότερο κρασάκι να τους γίνει.
Μες σε πιθάρια πήλινα στράφυλα θα στερέψουν,
στο μήνα, που θα «ζυμωθούν», πρέπει να καζανέψουν.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΜΜ. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΑΚΗΣ
συνταξιούχος δάσκαλος

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Από που φτιάχνεται η κατσούνα των Κρητικών

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι μαγκούρες των Κρητικών με τις οποίες πήραν στο κυνήγι τα ΜΑΤ, φτιάχνονται από το σπάνιο δέντρο «αμπελιτσά» που κινδυνεύει να εξαφανιστεί. Τα κλαδιά του έχουν εξογκώματα που κάνουν το χτύπημα επώδυνο


Η Κρήτη αποτελεί έναν χλωριδικό και όχι μόνο παράδεισο. Ένα στα τέσσερα φυτικά είδη της Κρήτης είναι ενδημικά, δηλαδή υπάρχουν μόνο εκεί και πουθενά αλλού στον κόσμο. Αυτό συμβαίνει και με την Αμπελιτσά από την οποία κατασκευάζονται τα μπαστούνια των Κρητικών, οι κατσούνες.

Η αμπελιτσά είναι ένα είδος δέντρου που επιστημονικά ονομάζεται Zelkova abelicea ή Zelkova cretica. Από την ονομασία του καταλαβαίνουμε ότι εξαπλώνεται μόνο στην Κρήτη και απαντάται κυρίως σε μέτρια με μεγάλα υψόμετρα.

Είναι, αρχέγονο ενδημικό φυτό της Κρήτης, έχει εξελιχθεί πολύ λίγο ανά τις χιλιετίες και είναι συγγενικό είδος με τη φτελιά. Το φυτό αυτό προστατεύεται από διεθνείς συνθήκες και τη δασική νομοθεσία και βρίσκεται στο ‘’Κόκκινο’’ βιβλίο με τα προστατευόμενα είδη που απειλούνται άμεσα με εξαφάνιση.

Φυτρώνει μέχρι και τα 1760 μέτρα υψόμετρο. Είναι μικρό δέντρο και αποτελεί νόστιμη βοσκή για τα ζώα, τα οποία εμποδίζουν την ανάπτυξή του. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάσει μέχρι και 10 μέτρα σε ύψος”.

image

 

Ποια είναι η κατσούνα

Από το ξύλο αμπελιτσάς κατασκευάζονται παραδοσιακά οι μαγκούρες των βοσκών στην Κρήτη. O μεγάλος αριθμός κλαδιών κάνει την μαγκούρα να έχει πολλούς ρόζους (εξογκώματα).

Για αυτόό το χτύπημά με την κατσούνα πονάει περισσότερο.

Το Κρητικό Ραβδί αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος του στρατιωτικού σώματος των Κρητικών. Ηλικιωμένοι και νέοι Βοσκοί Κρητικοί κρατούσαν συνεχώς μια Κατσούνα για να τους βοηθά στο περπάτημα και κυρίως να ανεβαίνουν στις ορεινές περιοχές, όπου έβοσκαν τα ζώα τους. Ήταν πολύτιμο εργαλείο για την μεταφορά του σακουλιού τους, που περιείχε το καθημερινό κολατσιό και νερό. Πολύτιμες χρήσεις της Κατσούνας ακόμη ήταν να καθαρίζουν οι βοσκοί με αυτήν τα μονοπάτια τους, αλλά και να εγκλωβίζουν με τη ράχη της τα ζώα τους που θέλουν να τους ξεφύγουν, ενώ σε εμπόλεμες εποχές αποτελούσε και όπλο εναντίον του εχθρού.

Ακόμα και σήμερα, η Κατσούνα χρησιμοποιείται από πολλούς βοσκούς και κυρίως ηλικιωμένους ανθρώπους, ενώ συμβολίζει ταυτόχρονα την Κρητική υπερηφάνεια και παράδοση.

image

«Αν θες η κατσούνα να είναι γερή, τα ξύλα θα τα κόψεις στη λίγωση του φεγγαριού»

Το μυστικό του τεχνίτη αποκάλυψε ο Κώστας Βαμβουκάκης από τον Κρουσώνα ο οποίος μίλησε στο MadeinCreta:

«Ο χρόνος έχει 12 λιγώσεις . Εγώ και στις 12 λιγώσεις, όλα τα χρόνια που κάνω αυτή τη δουλειά, κόβω τα ξύλα μου. Διότι αν το κόψεις στη γέμωση, σε δυο μήνες η βέργα μαμουνιά, ανθρακά και σπάει, όσο χοντρό και να’ναι το ξύλο».

Την ποιότητα της πρώτης ύλης την τόνισε ο κ. Κώστας με μια μαντινάδα:

«Όλα τα ξύλα του βουνού

δε μοιάζει το’να τ’ άλλο το

να κάνουν εικόνισμα

και κάρβουνο το άλλο».

«Ψάχνω στα δάση το ντρέτο ξύλο. Στο Μάραθος, τη Δαμάστα, το Γενί Γκαβέ, στα Αγρίδια, στα Απλαδιανά, στο Βόσακο μπαίνω μέσα για να ψάξω να βρω και όποιο μου αρέσει το κόβω».

Η δεύτερη δύσκολη δουλειά είναι το «γυρίδι»

Ο παραδοσιακός τεχνίτης περιγράφει ότι το ξύλο έχει την ιδιαιτερότητά του. Μπορεί να θεωρείται κατάλληλο αλλά να μην γυρίζει. Και το γυρί της κατσούνας είναι το δεύτερο δύσκολο στάδιο για τον τεχνίτη.

Μάλιστα ο ίδιος λέει, ότι έκανε τρία χρόνια για να πετύχει «το γυρί δακτυλίδι». Τώρα κατόπιν παραγγελίας φτιάχνει και τετράγωνο γυρί ή τρία διαδοχικά μόνο για διακοσμητικούς λόγους.

image

Με πληροφορίες από το γφ βοτανική (Γιάννης Φραγκάκης) και το MadeinCreta

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Facebook

Δημοφιλη