Connect with us

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Σφεντύλι: Το χωριό του 1577 που σιγά σιγά χάνεται

Δημοσιεύτηκε

στις

Ο μικρός οικισμός Σφεντύλι βρίσκεται στο 37ο χιλιόμετρο της οδού Ηρακλείου-Λασιθίου και χρονολογείται περίπου από το 1577


Εδώ και 14 χρόνια το χωριό Σφεντύλι στην Κρήτη πλημμυρίζει σιγά-σιγά και χάνεται κάτω από το νερό, λόγω του φράγματος Αποσελέμηπου κατασκευάστηκε στην περιοχή.

Τα πρώτα σπίτια που βρίσκονται χαμηλότερα ήδη έχουν αρχίσει να βυθίζονται στη λίμνη και ο σχεδιασμός είναι να βυθιστούν όλα.

Οι κάτοικοι έχουν αποζημιωθεί για τις περιουσίες που θα χαθούν κάτω από το νερό. Ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η πολιτεία έπρεπε να μεριμνήσει και για την μετεγκατάσταση του οικισμού σε άλλη περιοχή και ορισμένοι αρνούνται να φύγουν από τα σπίτια τους.

Ο μικρός οικισμός Σφεντύλι βρίσκεται στο 37ο χιλιόμετρο της οδού Ηρακλείου-Λασιθίου και χρονολογείται περίπου από το 1577.

thetoc.gr

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Τι σημαίνει «Νικολοβάρβαρα»;

Δημοσιεύτηκε

στις

Για ένα παλιό Κρητικό, η λέξη «Νικολοβάρβαρα», είναι συνυφασμένη με τον άγριο καιρό του Χειμώνα, αν μη τι άλλο, είναι η εποχή που αρχίζει ο πραγματικός Χειμώνας!


Και αυτό, γιατί … «Μέχρι τα Νικολοβάρβαρα, ζεστοί κρυγοί ειν’ οι τοίχοι»! Όπως λέει ο λαός μας! Πράγματι, τα πετρόχτιστα σπίτια, ότι και κρυγιότες να είχε κάνει μέχρι τότε, στο σπίτι μέσα δεν έμπαιναν, και αυτό, γιατί οι τοίχοι κρατούσαν ακόμα τη ζέστη του Καλοκαιριού!

Τις ημέρες δε γύρω από τα Νικολοβάρβαρα, «συνορίζονται οι καιροί»!

Μα το βλέπουμε και οι ίδιοι, τη μια έχομε χιονόνερο, την άλλη φυσά με πολλά μποφόρ, σταματά για λίγο, βγαίνει ο ήλιος, ησυχάζουν όλα, και σκέπτεσαι να πας στις ελιές, και ξαφνικά αρχίζει απότομα μια βροχή, και ξαναμπαίνεις στο σπίτι!

Λέγανε οι παλιοί, πως με το «συνοριτό» των καιρών στα Νικολοβάρβαρα, όποιος τελικά καταφέρει να νικήσει στο τέλος, αυτός θα επικρατήσει μέχρι τα Χριστούγεννα!Μα πόσο σοφοί ήταν και πόσο ωραία τα λέγανε οι παλιοί!

Κείμενο: Γεώργιος Χουστουλάκης

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Η ομορφιά της Κρητικής διαλέκτου

Δημοσιεύτηκε

στις

Η διάλεκτος σε ολόκληρη την Κρήτη είναι η δημοτική. Υπάρχει μια τακτική στην Κρητική διάλεκτο η χρήση του φαινομένου της έκθλιψης, και η αφαίρεση φωνηέντων


Με την τακτική αυτή διακόπτεται η αλληλοδιαδοχή φωνηέντων του τερματικού της προηγούμενης και του αρχικού της επομένης λέξης που προκαλούν χασμωδία.

Με την απόσπαση του ενός και την εγκατάσταση εναλλαγής φωνήεντος συνεπάγεται ε υ φ ω ν ι α.
η επιμονή της Κρητικής ντοπιολαλιάς στο φαινόμενο αυτό, κάνει τον Κρητικό λόγο πιο απλό, πιο λακωνικό, πιο εύηχο, πιο εύπλαστο πιο γραφικό αλλά και πιο ποιητικό!

Εδώ τώρα έγκειται και η ομορφιά των Κρητικών λαογραφικών και των ποιητικών κειμένων.

Δεν είναι τυχαίο που ο Καζαντζάκης είχε πάρει 7 παγκόσμια λογοτεχνικά βραβεία. και ο Ερωτόκριτος είναι ποίημα παγκοσμίου κύρους και μάλιστα βγήκε στην εποχή του μεσαίωνα στην εποχή του ευρωπαϊκού σκοταδισμού…

Θα αναφέρω μερικά παραδείγματα για του λόγου το αληθές…

αλαργ’απου τη μάνα μου και τσ’εδικους μ’αθρωπους. εδω γλιτώνουμε 3 χασμωδίες. Θα λέγαμε, αλάργο από τη μάνα μου και από τσι εδικούς μου αθρώπους.
Χάρισμα το’χου ντα πουλιά τ’ανέμου να κλουθουνε. χαιρομ’απου’μαι Κρητικός, κι όπου σταθώ το λέω. Μια αφαίρεση και διο εκθλιψεις.
Ανε γ-κοιμάσαι αμοναχό να’ρθω παράγγειλε μου.
Απου’χω γω στη γλάστρα μου…
Κουράγιο απ’την αγάπη σου παιρν’η καρδιά κι αντέχει…
Απου’γκαψ’ η γι-αγαπη μου… απου’χω γω στη γλάστρα μου…
μ’εχου’στσ’αγαπης ζαλη.
Δε βλεπ’απο’νομη σου….γιατι’μαθε στη λευτεριά που του χαρίζει φύση.

Να λοιπόν γιατί πολλοί λάτρεψαν την Κρητική διάλεκτο, μαζί ένας κι εγώ, και ακόμα περισσότερο την Κρητική και λαογραφική ποίηση!

Γεώργιος Χουστουλάκης

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Οι καμπλιές της Κρήτης

Δημοσιεύτηκε

στις

Οπου παει ο Κρητικος εκτος Κρητης, δυο πραγματα θα κρατα να φυτεψει στο νεο του χωρο, αγγιναρες με τα αγκαθια και καμπυλιες!


Σε καποια μερη τις λενε και παπουλες και αλλου ψαρες.

Οπως και αν τις λενε, για τον Κρητικο ειναι ενα εξοχο σαλατικο με λαδι και ξυδι.

Σε πολλα μερη δεν την κοβουν καν σε κοματια, απλα τις λαδωνουν και αλατιζουν ολες μαζι, ριχνουν ξυδι, και στη συνεχεια μια μια την πιανουν απο το πισω μερος με τα χερια, και τη ”κοιλιουν” στο λαδοξυδο και μετα την τρωνε.

Αυτη την ιδιομορφια εχει αυτο το σαλατικο που ο παλιος Κρητικος το συνδοιαζε αριστα με τα κουκια, και αλλα οσπρια, και γενικα με ολα τα τηγανητα του.

Οι καμπηλιες εχουν αυτη την εποχη του Μαρτη την τιμητικη τους.

Οταν πηγα στο Δηλεσι στο νεο μας εξοχικο σπιτι, ειδα οτι η γυρω περιοχη ηταν γεματη με καμπυλιες εξω στα χωραφια. Απο οτι εμαθα μετα, το διπλανο σπιτι το ειχαν καποτε καποιοι Κρητικοι. Τοτε σκεφτηκα οτι ”ετσι εξηγειται”!

Οσοι τις δειτε, δοκιμαστε τις, εγω ηδη εχω προμηθευτει αρκετες για το σπιτι.

image

 

Κειμενο – -φωτο: Χουστουλακης Γεωργιος

ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
Advertisement

Facebook

Advertisement

Δημοφιλη