24 Ιουνίου ημέρα του Αϊ Γιάννη, κάποτε ήταν από τις μεγαλύτερες γιορτές του καλοκαιριού, και ο λόγος η αναβίωση του εθίμου του Κλήδονα, και την παραμονή το πήδημα πάνω από τις φωτιές!
Στις συνοικίες της Αθήνας μέχρι τέλη του περασμένου αιώνα, τηρούσαν πιστά το έθιμο την παραμονή, καθώς είχε συνδυαστεί και με τον Κλήδονα και τις μαντικές του ιδιότητες, αλλά και τις φωτιές!
Σε πολλές περιοχές της Αθήνας διοργάνωναν τις φωτιές, την παραμονή τ’ Αϊ Γιαννιού, είτε σε επίπεδο διαφόρων συλλόγων, η σε οικογενειακό επίπεδο .
Έτσι και εκείνο το Καλοκαίρι, που η μικρή Ελευθερία ήταν 10 χρονών, παιδί ακόμα του Δημοτικού.
Συνήθιζαν οι γονείς της, κάθε χρόνο τέτοια μέρα, να πηγαίνουν οικογενειακώς στην Άνω Νέα Σμύρνη σε συγγενείς, που τότε ήταν σαν χωριό.
Πήγαιναν εκεί στη θεία της, και πέρναγαν τη βραδιά μαζί με τα ξαδέρφια της.
Εκεί όλη μέρα οι γυναίκες ετοίμαζαν τα φαγητά, για να φάνε τρείς οικογένειες, που κάθε χρόνο αναλάμβανε και κάθε μια, να κάνει το τραπέζι στο δικό του χώρο.
Τα φαγητά ήταν ρεφενέ.
Τα ξύλα για τη φωτιά του Αϊ Γιάννη, τα είχαν προμηθευτεί τρείς μέρες πιο μπροστά, και τα έκαναν το βράδυ σε τρείς σωρούς χωριστά στη μέση του δρόμου.
Τις φωτιές τις άναβαν κάθε χρόνο πάντα στις 12 τα μεσάνυχτα!
Οι φωτιές αυτές, ήταν για τα αγόρια και μια ευκαιρία επίδειξης, μπροστά στα μάτια της κοπέλας που αγαπούσαν κρυφά, με σκοπό βέβαια να την εντυπωσιάσουν!
Έτσι άναβαν μεγάλες φωτιές οι νέοι, ώστε να κάνουν μεγάλα άλματα, και να τους θαυμάσουν στη συνέχεια τα κορίτσια, οπότε να τους προσέξουν!
Η Ελευθερία από το πρωί που ξεκίνησαν, είχε ρητή εντολή από τη μάνα της:
-Κοίτα, τώρα που θα πας εκεί, δεν θα πας στις φωτιές, γιατί δεν έχεις ξαναπηδήξει. Δεν έχεις συνηθίσει, οπότε κάτσε στ’ αυγά σου, και μη διανοηθείς καν να το επιχειρήσεις, γιατί δεν θα τα καταφέρεις και θα φας το κεφάλι σου!
-Εντάξει μαμά! λέει η Ελευθερία.
Την προηγούμενη βραδιά, η τηλεόραση στην ΥΥΕΝΕΔ, είχε παίξει το έργο, «Βροντάκηδες και Φουρτουνάκηδες» με τον Παπαμιχαήλ και τη Βουγιουκλάκη, και είχε σκηνές, που οι πρωταγωνιστές χόρευαν ο ένας αντικριστά ο ένας απέναντι απ’ τον άλλο, ήταν ένας νησιώτικος χορός!
Ένα παιδί από τη γειτονιά ο Ιεροκλής, που ήταν στην παρέα τότε στο σπίτι της θείας, δυο χρόνια μεγαλύτερο της, ρωτά την Ελευθερία:
-Είδες το έργο εχθές , το «Βροντάκηδες και Φουρτουνάκηδες»?
-Ναι το είδα, λέει εκείνη.
-Σου άρεσε?
-Ε ,καλό ήταν…
-Θέλεις να πηδήξουμε τις φωτιές, και να παίξουμε και εμείς τη σκηνή, σαν τον Παπαμιχαήλ με την Άλικη?
Εσύ θα κάνεις τη Αλίκη, και εγώ τον Παπαμιχαήλ!
-Δε ξέρω Ιεροκλή, φοβάμαι να το κάνω… λέει η Ελευθερία.
-Μη φοβάσαι! Πάμε στον κήπο πίσω, να κάνουμε μια πρόβα!
Κάποια στιγμή που οι μεγάλοι είχαν πιάσει κουβέντα για πολιτική, τα δυο παιδιά το σκάσανε, και πήρε ο πιτσιρικάς τη Λευτερία για να κάνουν πρόβα το …χορευτικό!
Πάνε στον κήπο, και φτιάχνει ο μικρός ένα σωρό από πέτρες, που θα ήταν δήθεν η φωτιά, και σταματά μπροστά και της λέει:
-Κοίτα με! Είναι εύκολο! Εγώ θα πηδάω προς τα σένα, και συ προς τα μένα!
Πράγματι, το έκαναν μερικές φορές, και όλα πήγαν καλά!
-Τα βλέπεις? Το βράδυ θα τους εντυπωσιάσουμε όλους! Αλλά δεν θα τους το πούμε, θα διαλέξουμε τη πιο μικρή φωτιά, και μόλις φύγουν οι άλλοι, θα πηδήξουμε και εμείς!
Ήδη ο νεαρός, είχε και έναν αδερφό έξη χρόνια μεγαλύτερο του, που κάθε χρόνο άναβε μεγάλες φωτιές, για να εντυπωσιάσει και εκείνος κάποια κοπέλα!
Αυτό προφανώς ονειρευόταν και ο μικρός Ιεροκλής, και ονειρευόταν το πλήθος να τους χειροκροτεί, και να τους θαυμάζουν όλοι, φωνάζοντας τους: «Μπράβο, μπράβο παιδιά»!
Πράγματι αργά το βράδυ, μετά το φαγοπότι, οι νέοι κατέβηκαν στο δρόμο και άναψαν τις φωτιές, και το γλέντι άρχισε για τα καλά!
Συνήθως πήδαγαν νέοι, και σπάνια μεγαλύτεροι, που ήθελαν να αποδείξουν, ότι κι αυτοί είχαν τα κότσια, να πηδήξουν και εκείνοι επάνω στη φωτιά!
Σαν πέρασε η ώρα, βρήκαν τα παιδιά τη μικρότερη φωτιά, και περίμεναν να αδειάσει, και να πλησιάσουν για το εγχείρημά τους!
Πράγματι, δεν υπήρχε κανένας στη φωτιά εκείνη με τα λιγότερα ξύλα, οπότε και πήγε πρώτος ο μικρός κοντά, και έπιασε θέση από τη μια πλευρά, και φώναξε και τη Λευτερία να πάει από την άλλη!
Όμως τα πόδια της Λευτερίας κόλλησαν! Δείλιασε!
Ο μικρός Ιεροκλής τη ρωτάει:
-Είσαι έτοιμη να αρχίσουμε?
-Όχι, εγώ φοβάμαι…
-Δεν ντρέπεσαι να φοβάσαι? Ένας «Παπαμηχαήλ» και μια «Βουγιουκλάκη», δεν επιτρέπεται να δειλιάζουν! Άντε λοιπόν! Με το ένα με το δύο με το τρία ξεκινάμε!
Κάποια στιγμή όμως, κάποιες κοπέλες πιο πέρα και κάποιοι νεαροί τους πήραν χαμπάρι, πλησίασαν κοντά για να κάνουν χάζι, και άρχισαν να τους ειρωνεύονται!
-Άντε βρε νιάνιαρα, που θέλετε και φωτιά! Αντέστε στα σπίτια σας, να πιείτε το γαλατάκι σας!
Ακούει αυτά και νευρίασε ο…. «Παπαμηχαήλ» και της λέει:
-Αλίκη! Τώρα! Πάμε! Θα πηδήξουμε και θα τους μπούμε στο μάτι!!!
Τα χέρια στη μέση, και με το ένα δύο τρία πηδάμε!!!!
Στο «τρία» πηδάνε δυνατά!
Ξεκινάει πρώτος αυτός, ξεκινάει και η Λευτερία!
Δεν είχε όμως προβλέψει η Λευθερία ένα κλάδο πεύκου που ήταν υπερυψωμένο πάνω ακριβώς από τη φωτιά, και χτύπησε δυνατά το κεφάλι της στον κλάδο , και αφού χτύπησε έπεσε καταγής, στην άκρη της φωτιάς!
Πέφτοντας όμως η Λευτερία, παρέσυρε και μερικά ξύλα, που της έκαιγαν το κορμί και τα ρούχα, και φυσικά έβλεπε αστράκια! Τσίριξε δυνατά!
-Καίγομαι, καίγομαι! Και με τα μάτια κλειστά, ακούει φωνές!
-Βοήθεια! Τα παιδιά καίγονται! Τους πέταγαν νερό!
Τότε θυμήθηκε ότι είχε ξεχάσει τον … «Παπαμηχαήλ» από την άλλη πλευρά της φωτιάς, όστις ήταν πεσμένος καταγής, μουντζούρης απ’ τα κάρβουνα και τη κάπνα, παράλληλα όμως και μπουγελωμένος από τα νερά με τους κουβάδες που τους πετούσαν! Έμοιαζε με βρεγμένο ποντικό!
Ήταν τα μαλλιά του τσουρουφλισμένα, και τα παπούτσια του να καίγονται!
Της Λευθερίας της ήρθε να γελάσει, αλλά τότε βλέπει από πάνω της, αγριεμένη τη μάνα της να της φωνάζει!
-Βρε αθεόφοβη! Λίγα λεπτά σε άφησα απ’ τα μάτια μου, και την έκανες τη βλακεία σου? Πάμε στο σπίτι, και θα σε περιποιηθώ εγώ καταλλήλως!
Κάποιοι γείτονες όμως απ το φόβο τους, είχαν καλέσει ασθενοφόρο!
Βάλανε μέσα στο ασθενοφόρο τα παιδιά, και τα πήγαν στο «Νοσοκομείο των Παίδων».
Ευτυχώς οι γιατροί, περιποιήθηκαν τα δυο παιδιά γελώντας, ακούγοντας τα κατορθώματα τους! Τους είπαν και εκεί, ότι είναι πολύ μικροί για να παίζουν με τις φωτιές!
Το πιο σοβαρό εν τέλει στη Λευτερία, ήταν το καρούμπαλο στο κεφάλι της!
Ο δε πιτσιρικάς, του κάηκαν τα παπούτσια του, και είχε κάποια μικροεγκαύματα στα πόδια. Τα κράτησαν εκεί όλο το βράδυ προληπτικά, και την επομένη πήγαν στα σπίτια τους!
Σε αυτό το σημείο της διήγησης η Λευτερία λέει:
Εκείνη ήταν η πρώτη και η τελευταία φορά, που «έπαιξα» Βουγιουκλάκη!
Έκτοτε, ουδέποτε την εκτίμησα, αλλά δεν ήθελα ούτε και να ξαναδώ έργα της!
Άσε που του χρόνου που ξαναπήγαμε στην Άνω Νέα Σμύρνη, φρόντισαν οι γονείς μου, να «εξαφανίσουν» τον… «Παπαμηχαηλ» από το δρόμο της, και φρόντισαν για αυτό και οι γονείς του παιδιού, για να μην έρθουμε καθόλου ξανά σε επαφή!
Κείμενο: Γεώργιος Χουστουλάκης
Ακολουθήστε το Cretanmagazine στο Google News και στο Facebook
